نروژ و روسیه؛ برندگان بحران گازی اروپا
ایسنا : دو کشور نروژ و روسیه برندگان بزرگ افزایش قیمت گاز در اروپا هستند، زیرا پس از اینکه اتحادیه اروپا سال‌ها پیش تولیدکنندگان گاز آنها را مجبور کرد قراردادهای بلندمدت و ثابت را تغییر دهند، از نوسان بازار سود می‌برند. قیمت پایه گاز اروپا امسال همزمان با بهبود تقاضا از سوی اقتصادهای در حال احیا از رکود کرونا و محدودیت عرضه به‌دلیل تعمیرات و سرمایه‌گذاری کمتر، ۳۰۰درصد افزایش یافته است. افزایش قیمت گاز دو دهه پس از آزادسازی بازار گاز اتحادیه اروپا و تغییر از قراردادهای بلندمدت ثابت به قراردادهای کوتاه‌مدت و منعطف‌تر بر مبنای قیمت گاز معامله‌شده در بورس‌ها یا قطب‌های معاملاتی روی می‌دهد.
این اقدام کمک کرد عرضه گسترده‌تر شده و شامل گاز آمریکا و قطر شود. همچنین باعث شد تامین‌کنندگان قدیمی شامل گازپروم روسیه و اکوینور نروژ که به‌اتفاق ۶۰درصد از نیازهای گازی اروپا را تامین می‌کنند، از قراردادهای بلندمدت که قیمت آنها مرتبط با نفت است، فاصله بگیرند.
قراردادهای کوتاه‌مدت و منعطف در زمان فراوانی عرضه به‌نفع کاربران اروپایی بود اما امروز که بازار دچار محدودیت عرضه شده، نتیجه عکس داده است. چندین شرکت نیروی انگلیسی تعطیل شده و خانوارهای اروپایی با صورتحساب‌های سنگین زمستانی روبه‌رو هستند.
اکوینور و گازپروم خود را با تغییرات بازار وفق داده و میزهای معاملاتی تشکیل دادند که درآمدهای آنها را در بازارهای پرنوسان تقویت کرده است.
رقبایی مانند الجزایر و قطر به‌ندرت گاز را به‌صورت تک‌محموله معامله می‌کنند اما تولیدکنندگان گاز آمریکا که در بازار تک‌محموله‌ها فعال هستند، پس از صدمات توفان برای افزایش تولید گاز به‌سختی تقلا می‌کنند و این وضعیت به بازرگانان جهانی مانند ویتول و ترافیگورا که به کشورهایی مانند آمریکا متکی هستند، ضربه زده است.
شرکت‌های اکوینور و گازپروم درآمدشان از معاملات تک‌محموله‌ها را افشا نمی‌کنند اما یک مدیر شرکت بازرگانی برآورد کرد هر‌کدام از این شرکت‌ها میلیاردها دلار درآمد اضافی در ماه دارند.
بعضی از سیاستمداران اروپایی خواستار تحقیقات از گازپروم شده و این صادرکننده دولتی را متهم کرده‌اند از صادرات بیشتر از طریق خط لوله خودداری کرده است. درخواست‌های مذکور باعث داغ‌شدن این بحث شده که آیا باید خط لوله جدید نوردستریم۲ چراغ سبز بگیرد و اروپا را به روسیه وابسته‌تر کند؟
مسکو می‌گوید بحران اخیر انرژی در اروپا نشان می‌دهد که خط لوله جدید حیاتی است و اتهامات مبنی بر اینکه به‌صورت عمدی تامین گاز را محدود کرده است را رد می‌کند.
طبق آمار، صادرات گازپروم در سال ۲۰۲۱ بر مبنای سال به‌سال ۵/ ۲۱درصد رشد کرده و به ۱۲۳میلیارد متر‌مکعب رسیده که نزدیک به‌رکورد سال ۲۰۱۹ است.
ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه هم ۹سپتامبر درباره افزایش قیمت‌های گاز در یک کنفرانس مطبوعاتی در کرملین اظهار کرد: اعضای خردمند قبلی کمیسیون اروپا قیمت‌‌گذاری بازار گاز را ابداع کردند و نتایج آن امروز پیش چشم همه قابل‌مشاهده است.
طبق محاسبات رویترز، قیمت پایه گاز اروپا در هاب TTF هلند از ژانویه حدود ۳۰۰درصد رشد کرده و به سطحی رسیده که معادل حدود ۱۳۰دلار هر بشکه نفت است، در مقابل قیمت نفت برنت روز جمعه حدود ۷۷ دلار در هر بشکه معامله شد.
