شهرک غرب؛ آخرین پهنه دارای هویت مسکونی معاصر تهران
در طرح تفصیلی شهر تهران (طرح موسوم به ساختاری – راهبردی) که با مشارکت مشاوران متخصص شهرسازی(۲۲ مشاور) تهیه و بررسی و تصویب و ابلاغ شد. برخلاف طرح قبلی شهر تهران که بر مبنای تعیین کاربری بود بر اساس آسیبشناسی طرح پیشین بر اساس زونبندی پهنهبندی تهیه شد. علاوه بر پهنههای مسکونی، پهنه موسوم به کار و فعالیت، پهنه مختلط تجاری و اداری و مسکونی و پهنههای سبز و باز و باغات پیشبینی شد. در پهنههای مسکونی با تراکمهای متفاوت، به پهنههای دارای هویت و ارزش میراث فرهنگی ضوابطی خاص و برای پهنههایی از بافت مسکونی شهر تهران که دارای هویت و ارزش معماری معاصر بودند نیز بر اساس ضوابط مصوبههای مربوطه شکلگیری مقرر شد هرگونه ساختوساز و بازسازی املاک بر اساس طرحهای مصوب مربوطه به همان پهنه در دستور کار قرار گیرد. این پهنهها با عنوان «پهنه مسکونی ارزشمند معاصر» نامیده شد که از آن جمله محدوده نارمک، شهرک اکباتان، شهرک آپادانا و شهرک غرب تهران بودند.
در همان سالهای اولیه اجرای طرح، به دلایل گوناگون محدوده نارمک با اعطای تراکمهای اضافی، دیگر از شمار محدوده مسکونی ارزشمند معاصر حذف شد و امروزه شاهد بههمریختگی و تراکم بالای ساختمانها و جمعیت بیشمار در این محدوده هستیم و عملا یکی از اولین طرحهای موسوم به طرح شطرنجی تهران از بین رفت. بدون اغراق میتوان گفت که صرفنظر از شهرک اکباتان و شهرک آپادانا تنها پهنه زیبای باقیمانده دارای ارزش هویتی معاصر مسکونی شهرک غرب تهران است. شنیده شده است که طرحی از سوی منطقه۲ شهرداری تهران تهیه شده و مقرر است برای تصویب به کمیسیون ماده پنج ارسال شود. در این طرح جدید با اعطای تراکمهای بالا عملا این تنها پهنه باقیمانده از هویت معاصر شهر تهران نیز از بین میرود.
در محدوده فازهای ششگانه شهرک غرب تهران ما با سه محدوده و نوع بنا مواجه هستیم. در محدودهای از فازهای ۱ و ۲ و ۳ چند برج مسکونی داریم و در همه فازهای ششگانه شهرک غرب محدودهای به ۴طبقهها و محدودهای به بناهای ویلایی اختصاص یافته است. گویا مقرر شده محدوده وسیعی که به ۴طبقهها اختصاص یافته تراکم بسیار بالاتر و سطح اشغال بسیار بیشتر اعطا شود. در صورت تصویب و اجرای این طرح جدید شاهد تشکیل کارگاههای ساختمانی گسترده و بههمریختگی بافت شهرک ارزشمند غرب تهران خواهیم بود. امید است که دلسوزان و علاقهمندان به هویت شهری مانع تصویب این طرح شوند و حداقل در یک محدوده از شهر تهران ما همچنان شاهد نظم و نسق در سیمای شهری باشیم.
در منطقه۲۲ که در طرح تفصیلی سال۹۱ قرار بود به الگوی نوین توسعه شهری تهران تبدیل شود، عملا برجستانی بیهویت و فاقد خدمات مناسب (آسیبشناسی مفصلی در این خصوص باید نگاشته شود) را شاهد هستیم. دریغا که در سالهای پیشین بسیاری از پهنههای سبز و باغات ارزشمند شهر تهران که ریه تنفسی این شهر متراکم بود با ساختوسازهای نابجا به تاراج رفت. حیف است که بیش از این شهر تهران با حراج اعضا و جوارح خود به خود کفایی و هزینههای شهر کمک کند. بر دلالان و سرمایهگذاران عرصه مستغلات هیچ خردهای نمیتوان گرفت و اینجا روی سخن با مدیران شهری است که متولی ادامه حیات این کلانشهر و مرکزیت ایران هستند. به یاد داشته باشند که تاریخ شهر تهران اقدامات و صیانت شایسته آنها را از یاد نخواهد برد.
