«دنیایاقتصاد» از زمینلرزههای سریالی سهشنبهشب تهران رمزگشایی کرد
ویژگیهای زلزله پریشب تهران
- آیا توفان شدید ۲ساعت قبلاز «زلزله اصلی» یک پیشنشانگر بود؟
گروه مسکن و شهری: زمینلرزههای سریالی سهشنبهشب «پایتخت و حومه شرقی» 3پرسش برای تهرانیها بهوجود آورده است؛ آیا توفان 2ساعت قبل از زلزلهاصلی یک پیشنشانگر از آستانه زمینلرزه بود؟ آیا زلزلههای پریشب علامتی از آستانه یک زمینلرزه مهیب در تهران است؟ کدام گسل اصلی تهران بانی این زلزله شد؟ در این گزارش، ضمن تشریح آنچه در سهشنبهشب حوالی پردیس رخ داد، به این پرسشها نیز پاسخ داده شده است.
اتفاق لرزهای جدید با گسل مشاء
سهشنبهشب، یک پیشلرزه، سپس زمینلرزه اصلی و در نهایت 7پسلرزه تا ساعات اولیه صبح چهارشنبه در شرق تهران رخ داد. ساعت 8:41سهشنبه شب، یک زلزله 3.4ریشتری در 11کیلومتری شهر جدید پردیس به وقوع پیوست که به لحاظ شدت لرزهای، زیر 4 ریشتر، در پایتخت احساس نشد. اما ساعت 11 و 46دقیقه شب، یعنی 3ساعت بعد از اولین زلزله، زمینلرزهای به قدرت 4.6ریشتر مجددا در همان محل و اینبار در 9کیلومتری پردیس به وقوع پیوست. این زمینلرزه به مدت حداقل 5ثانیه در مناطق وسیعی از شهر تهران حتی در غربیترین نقاط پایتخت احساس شد. احتمالا عمق نسبتا پایین شکستگی گسل باعث شد زمینلرزه در سطح برای مسافت بیشتری از محل وقوع احساس شود. پساز دومین زلزله، 7زلزله با شدت حداکثر 4ریشتر تا حوالی ساعت 6صبح چهارشنبه، در همان منطقه بروز زمینلرزه، یعنی نزدیکی پردیس رخ داد.
به این ترتیب، براساس گفتوگویی که «دنیایاقتصاد» با دکتر انوشیروان انصاری، معاون پژوهشی پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی انجام داد، مشخص است که زلزله ساعت 8:41سهشنبه شب، پیشلرزه، زلزله 4.6ریشتری، زمینلرزه اصلی و 7مورد پساز آن نیز، پسلرزههای رخداد سهشنبهشب بودهاند. دکتر انصاری، منشأ زمینلرزه را تقاطع گسل مشاء و گسل شمال میداند و معتقد است، بخش شرق این گسل طویل در سمت رودهن با زمینلرزهای که رخ داد مشخص است که «بسیار فعال» است. با این حال این گسل سابقه لرزهخیزی داشته اما اتفاق سهشنبهشب به لحاظ «شدت زلزله» مقداری بزرگتر از قبل بود تا جایی که خیلی از ساکنان شهر تهران آن را احساس کردند.
این زلزلهشناس درباره اینکه آیا زلزله سهشنبه شب علامتی از در پیشبودن زلزله بزرگتر است؟ گفت: گسل مشاء فعال است و بخش شرق آن فعالیت بیشتری نسبت به بخشهای مرکزی و غربی که تا طالقان پیش میرود، دارد. این نکته مشخص است که یک گسل فعال در دل خود، احتمال زمینلرزههای بزرگتر مثلا 6 تا 7ریشتری را دارد، با این حال این احتمال به لحاظ تئوری مطرح است و در واقعیت، بروز چنین زمینلرزهای به لحاظ زمان قابل پیشبینی نیست. به گزارش «دنیایاقتصاد»، سهشنبه شب، یکساعت بعداز پیشلرزه و دو ساعت قبل از زلزله اصلی، توفان شدید در تهران اتفاق افتاد. دکتر انصاری درباره این موضوع معتقد است، نتیجهگیری از همزمانی توفان و زلزله تحت عنوان «پیشنشانگر» فاقد ادبیات فنی متقن است و دلیل قطعی علمی برای تشریح چنین رابطهای وجود ندارد. ضمن آنکه شواهد کافی نیز تاکنون دیده نشده است.تا پیشاز زلزله 2روز پیش تهران، پایتخت آخرینبار در 31مرداد سال گذشته با زمینلرزه 3.4ریشتری در شمال شرق استان تهران، حوالی شمشک، تکان خورد.
