ویژگی‌های زلزله پریشب تهران
- آیا توفان شدید ۲ساعت قبل‌از «زلزله اصلی» یک پیش‌نشانگر بود؟
دنیای اقتصاد : زلزله‌های سریالی سه‌شنبه‌شب تا بامداد چهارشنبه در حومه پایتخت، سه پرسش درباره «زمان زلزله بزرگ تهران» ایجاد کرده است. شرق استان تهران، دو شب پیش، با یک پیش‌لرزه، یک زلزله ۴.۶ریشتری و در نهایت هفت پس‌لرزه با قدرت کم، تکان خورد. پایتخت‌نشین‌ها زلزله دوم را به مدت چند ثانیه به‌طور کامل احساس کردند.
گروه مسکن و شهری: زمین‌لرزه‌های سریالی سه‌شنبه‌شب «پایتخت و حومه شرقی» ۳پرسش برای تهرانی‌ها به‌وجود آورده است؛ آیا توفان ۲ساعت قبل از زلزله‌اصلی یک پیش‌نشانگر از آستانه زمین‌لرزه بود؟ آیا زلزله‌های پریشب علامتی از آستانه یک زمین‌لرزه مهیب در تهران است؟ کدام گسل اصلی تهران بانی این زلزله شد؟ در این گزارش، ضمن تشریح آنچه در سه‌شنبه‌شب حوالی پردیس رخ داد، به این پرسش‌ها نیز پاسخ داده شده است.
اتفاق لرزه‌ای جدید با گسل مشاء
سه‌شنبه‌شب، یک پیش‌لرزه، سپس زمین‌لرزه اصلی و در نهایت ۷پس‌لرزه تا ساعات اولیه صبح چهارشنبه در شرق تهران رخ داد. ساعت ۸:۴۱سهشنبه شب، یک زلزله ۳.۴ریشتری در ۱۱کیلومتری شهر جدید پردیس به وقوع پیوست که به لحاظ شدت لرزه‌ای، زیر ۴ ریشتر، در پایتخت احساس نشد. اما ساعت ۱۱ و ۴۶دقیقه شب، یعنی ۳ساعت بعد از اولین زلزله، زمین‌لرزه‌ای به قدرت ۴.۶ریشتر مجددا در همان محل و این‌بار در ۹کیلومتری پردیس به وقوع پیوست. این زمین‌لرزه به مدت حداقل ۵ثانیه در مناطق وسیعی از شهر تهران حتی در غربی‌ترین نقاط پایتخت احساس شد. احتمالا عمق نسبتا پایین شکستگی گسل باعث شد زمین‌لرزه در سطح برای مسافت بیشتری از محل وقوع احساس شود. پس‌از دومین زلزله، ۷زلزله با شدت حداکثر ۴ریشتر تا حوالی ساعت ۶صبح چهارشنبه، در همان منطقه بروز زمین‌لرزه، یعنی نزدیکی پردیس رخ داد.
به این ترتیب، براساس گفت‌وگویی که «دنیای‌اقتصاد» با دکتر انوشیروان انصاری، معاون پژوهشی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی انجام داد، مشخص است که زلزله ساعت ۸:۴۱سهشنبه شب، پیش‌لرزه، زلزله ۴.۶ریشتری، زمین‌لرزه اصلی و ۷مورد پس‌از آن نیز، پس‌لرزه‌های رخداد سه‌شنبه‌شب بوده‌اند. دکتر انصاری، منشأ زمین‌لرزه را تقاطع گسل مشاء و گسل شمال می‌داند و معتقد است، بخش شرق این گسل طویل در سمت رودهن با زمین‌لرزه‌ای که رخ داد مشخص است که «بسیار فعال» است. با این حال این گسل سابقه لرزه‌خیزی داشته اما اتفاق سه‌شنبه‌شب به لحاظ «شدت زلزله» مقداری بزرگ‌تر از قبل بود تا جایی که خیلی از ساکنان شهر تهران آن را احساس کردند.
این زلزله‌شناس درباره اینکه آیا زلزله سهشنبه شب علامتی از در پیش‌بودن زلزله بزرگ‌تر است؟ گفت: گسل مشاء فعال است و بخش شرق آن فعالیت بیشتری نسبت به بخش‌های مرکزی و غربی که تا طالقان پیش می‌رود، دارد. این نکته مشخص است که یک گسل فعال در دل خود، احتمال زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر مثلا ۶ تا ۷ریشتری را دارد، با این حال این احتمال به لحاظ تئوری مطرح است و در واقعیت، بروز چنین زمین‌لرزه‌ای به لحاظ زمان قابل پیش‌بینی نیست. به گزارش «دنیای‌اقتصاد»، سهشنبه شب، یک‌ساعت بعداز پیش‌لرزه و دو ساعت قبل از زلزله اصلی، توفان شدید در تهران اتفاق افتاد. دکتر انصاری درباره این موضوع معتقد است، نتیجه‌گیری از همزمانی توفان و زلزله تحت عنوان «پیش‌نشانگر» فاقد ادبیات فنی متقن است و دلیل قطعی علمی برای تشریح چنین رابطه‌ای وجود ندارد. ضمن آنکه شواهد کافی نیز تاکنون دیده نشده است.تا پیش‌از زلزله ۲روز پیش تهران، پایتخت آخرین‌بار در ۳۱مرداد سال گذشته با زمین‌لرزه ۳.۴ریشتری در شمال شرق استان تهران، حوالی شمشک، تکان خورد.
