توکنیزه شدن املاک
هدایت نصراللهی*
فرض کنید بتوانید سهمی از یک آپارتمان لوکس در شمال تهران را با مبلغی معادل یک گوشی هوشمند خریداری کنید. این رویای توکنیزه‌شدن املاک است که به لطف فناوری بلاک‌چین در حال تبدیل‌شدن به واقعیت است، اما این تحول چگونه کار می‌کند و چه تاثیری بر بازار املاک و سرمایه‌گذاری خواهدداشت؟
توکنیزه‌شدن فرآیند تبدیل دارایی فیزیکی به دارایی دیجیتال است که در قالب توکن‌‌‌‌‌های قابل‌معامله روی بلاک‌چین عرضه می‌شوند. هر توکن نشان‌دهنده سهمی از مالکیت آن دارایی است. این مفهوم در املاک به‌معنای تقسیم مالکیت یک ملک به هزاران یا حتی میلیون‌‌‌‌‌ها توکن دیجیتال است که می‌تواند به‌راحتی خرید و فروش شود.
یکی از مزایای توکنیزه‌شدن املاک شامل نقدشوندگی بالا، برخلاف ملک فیزیکی که فروش آن هفته‌ها یا ماه‌ها طول می‌کشد، است. توکن‌‌‌‌‌های ملکی را می‌توان در ثانیه معامله کرد. دسترسی به سرمایه‌گذاران خرد، مزیت دیگر این ابزار است که با امکان خرید سهم‌‌‌‌‌های کوچک، سرمایه‌گذاری در املاک لوکس برای همه فراهم می‌شود. همچنین تمام معاملات در بلاک‌چین ثبت می‌شوند و قابل‌دستکاری نیستند، ضمن آنکه با حذف واسطه‌‌‌‌‌ها، هزینه‌های معاملاتی به‌شدت کاهش می‌‌‌‌‌یابد. با این‌حال استفاده از این ابزار جدید با چالش‌هایی روبه‌رو است. از جمله اینکه بسیاری از کشورها هنوز چارچوب حقوقی مشخصی برای این نوع معاملات ندارند.
از بابت مسائل فنی نیز زیرساخت‌های بلاک‌چین هنوز برای حجم بالای معاملات املاک بهینه نشده‌‌‌‌‌اند. با توجه به رشد سریع فناوری بلاک‌چین و استقبال موسسات مالی بزرگ از دارایی‌های دیجیتال، به‌نظر می‌رسد توکنیزه‌شدن املاک در آینده‌‌‌‌‌ای نزدیک به جریان اصلی تبدیل شود. بانک‌ها و موسسات مالی می‌توانند با ایجاد پلتفرم‌های معاملاتی امن و دریافت مجوزهای لازم، پیشگام این تحول باشند. توکنیزه‌شدن املاک نه‌تنها روش سرمایه‌گذاری را متحول می‌کند، بلکه می‌تواند به حل مشکلاتی مانند کمبود مسکن و نقدینگی در بازار املاک کمک کند، با این‌حال موفقیت این مدل نیازمند همکاری نهادهای قانون‌گذار، بانک‌ها و فعالان فناوری است.
* صاحب‌نظر هوش مصنوعی
