اثرات استفاده بیش از حد از AI بر قضاوت مدیران

این استراتژی سپس در سراسر سازمان تکرار می‌شود. به این صورت که مدیران بر تصمیم‌گیری تمرکز کرده و با تکیه بر قضاوت خود، بهترین مسیر پیش‌ رو را ترسیم می‌کنند. حال اگر مدیران از کسب تجربیات واقعی فاصله بگیرند و تفکر انتقادی خود را به هوش مصنوعی واگذار کنند، چه بر سر قضاوت و مهارت‌های آنان خواهد آمد؟

تضعیف قدرت قضاوت

مطالعه‌ای که دانشگاه «بث» (Bath) انگلستان انجام داده و نتایج آن در نشریه Academy of Management Review منتشر شده، به بررسی این موضوع پرداخته که چگونه ابزارهایی مانند چت‌جی‌پی‌تی می‌توانند بر خرد یا بینش مدیران که حاصل تجربه عملی، تأمل و تعاملات انسانی است تاثیر بگذارند. پژوهشگران در این مطالعه مفهوم «مهارت‌زدایی معرفتی» را مطرح کردند؛ اصطلاحی که به افت تدریجی توانمندی‌های مرتبط با دانش در اثر استفاده بیش ‌از حد از هوش مصنوعی اشاره دارد؛ چرا که این فناوری بخش عمده‌ای از فرآیند تفکر را بر عهده دارد.

هوش مصنوعی بیش از آنکه ابزاری برای بررسی جزئیات باشد، ابزاری برای تسهیل کارهاست و بهترین کار آن، تولید پاسخ برای هر پرسشی است که در برابرش قرار می‌دهید؛ حتی اگر تمام ابزارها و داده‌های لازم برای ارائه پاسخ درست را در اختیار نداشته باشد. وقتی باید تصمیمات دشواری اتخاذ شود یا مساله‌ای به‌طور عمیق مورد ارزیابی قرار گیرد، جنبه‌های گوناگونی وجود دارد که باید در نظر گرفته شوند، داده‌هایی که باید گردآوری و قضاوت‌هایی که باید انجام شوند. ابزارهای هوش مصنوعی ممکن است به‌راحتی و بدون انجام این بررسی‌ها نتایج را ارائه دهند، و همین سهولت در نمایش داده‌ها تقریبا تضمین می‌کند که مسائل و مشکلات آینده نیز به سمت آنها سوق داده شوند.

وقتی مدیران و رهبران برای تحلیل عمیق مسائل یا اتخاذ تصمیمات بر اساس توانایی‌های فردی خود تلاش چندانی انجام نمی‌دهند، ممکن است به‌تدریج بخشی از بینش و قدرت قضاوت صحیح خود را از دست بدهند. اگر هوش مصنوعی در هر موردی، وظیفه‌ تفکر انتقادی را بر عهده بگیرد، پذیرش بی‌چون‌ و چرای نتایج آن روز به ‌روز آسان‌تر خواهد شد. نهایتا، تردیدی نیست که تصمیم‌گیرندگان به‌ندرت احساس خواهند کرد کنترل کامل امور را در دست دارند و همواره برای تعیین گام بعدی به فناوری متکی خواهند بود.

پروفسور «لینده‌باوم» درمقاله‌ای که توسط دانشگاه بث منتشر شده، توضیح می‌دهد: «در چنین شرایطی، ممکن است مدیران دیگر پرسیدن سوالات مهم، جست‌وجوی دیدگاه‌های متفاوت یا یادگیری از تعاملات دنیای واقعی را متوقف کنند. آنها ممکن است به‌جای دستیابی به درکی دقیق و همه‌جانبه از کارکنان، مشتریان یا چالش‌های سازمانی، به پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی متکی شوند؛ پاسخ‌هایی که فاقد زمینه و قضاوت اخلاقی لازم برای تصمیم‌گیری‌های پیچیده هستند.

 هوش مصنوعی مولد و توانمندی‌های شناختی

گزارش‌های انجام گرفته قبلی نشان دادند که هوش مصنوعی می‌تواند موجب تحلیل رفتن مهارت‌های نیروی کار شود. 

همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد استفاده بیش‌ از حد از هوش مصنوعی ممکن است باعث شود کارکنان فردیت و شخصیت خود را از دست بدهند، به‌گونه‌ای که تمام خروجی‌های کاری‌ آنها، بدون آنکه آنها سهم و نقشی در آن داشته باشند، بازتاب‌دهنده یک زبان و ایده‌ واحد باشد. همین تضعیف تدریجی جنبه «انسانی» کار و فرهنگ محیط کار است که دقیقا باعث نگرانی بسیاری از افراد نسبت به کاربرد هوش مصنوعی شده است.

البته نمی‌توان انکار کرد که بسیاری این فناوری را مفید می‌دانند و به توانایی آن در ارتقای عملکرد افراد در هر موقعیت ممکن، اعتماد دارند. 

هوش مصنوعی قطعا کاربردهای فراوانی دارد، اما قرار است به‌عنوان ابزاری در خدمت انسان باشد، نه اینکه برای حل هر مشکل، نخستین و آخرین راه‌حل تلقی شود. تاکید بیش ‌از حد بر فناوری هوش مصنوعی، نیروی کار را به سمتی سوق داده که به‌ جای تقویت مهارت‌ها یا ارتقای سطح تخصص فردی، وانمود کنند بر این فناوری تسلط دارند. 

در شرایطی که راهنمایی چندانی درباره بهترین شیوه استفاده از این فناوری وجود ندارد، اشتیاق برای به رخ کشیدن توانایی‌ها در مقایسه با همکاران، باعث شده بسیاری از افراد فرصت توسعه‌ پتانسیل‌های توانمندی‌شان را از دست بدهند.

با تداوم نقش محوری و غیرقابل ‌انکاری که فناوری در محیط کار ایفا می‌کند، کارفرمایان باید به‌دقت درباره نقش این فناوری در سازمان خود و نیز مهارت‌ها و قدرت قضاوتی که می‌خواهند همزمان با گسترش استفاده از هوش مصنوعی حفظ کنند، بیندیشند.

با این حال امکان ایجاد فضایی برای تعادل، بدون آنکه بیش از حد به ابزارهایی وابسته شویم، وجود دارد که اگرچه بی‌نقص نیستند، اما عملکردشان به‌گونه‌ای است که این نقص را به‌ خوبی پنهان می‌کنند. دستیابی به این ثبات نیازمند تلاش است.

منبع: HR DIGEST