چگونه یک شرکت «هوش مصنوعی‌محور» بسازیم؟

امروزه بسیاری از پلتفرم‌ها و سرویس‌هایی که ما به صورت روزانه از آنها استفاده می‌کنیم از هوش مصنوعی تغذیه می‌کنند. نه تنها دوست صمیمی و مشهور امروز خیلی از انسان‌ها - یعنی چت‌جی‌پی‌تی - از هوش مصنوعی استفاده می‌کند، بلکه تمام الگوریتم‌های رسانه‌های محبوب اجتماعی و اپلیکیشن‌های مسیریابی و وب‌سایت‌های تجارت الکترونیک و پیش‌بینی هوا و دستیاران مجازی به طور گسترده و کامل از هوش مصنوعی بهره می‌برند و بدون آن کاری از پیش نخواهند برد. تحقیق اخیر موسسه گالوپ نشان داده ۹۹درصد افراد بزرگسال در آمریکا حداقل یک بار در هفته از محصولات وابسته به هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. 

مطالعه جدید موسسه مشاوره مکنزی نیز نشان داده ۷۸درصد سازمان‌ها و شرکت‌ها حداقل برای انجام یکی از کارکردهای خود از هوش مصنوعی بهره می‌برند.

اما باید دانست صرف استفاده شرکت‌ها و سازمان‌ها از محصولات هوش مصنوعی نمی‌تواند تحول‌آفرین باشد و باعث متمایز شدن آنها از رقبایشان شود. مزیت رقابتی و رقم زدن تفاوت‌ها، با تبدیل شدن به یک شرکت «هوش مصنوعی‌محور» به دست می‌آید. حال سوال اینجاست که یک شرکت هوش مصنوعی‌محور چیست و چه ویژگی‌هایی دارد و چگونه می‌توان چنین شرکتی را پدید آورد و تحولات بزرگ را رقم زد. 

در ادامه به پاسخ این سوالات و بیان موضوعات پیرامون آن پرداخته خواهد شد.

 شرکت «هوش مصنوعی‌محور» چیست؟

یک شرکت هوش مصنوعی‌محور را می‌توان به‌صورت سازمانی تعریف کرد که هوش مصنوعی در آنجا نه ‌فقط یک ابزار حمایتی و پشتیبانی، بلکه یک قابلیت هسته‌ای محسوب می‌شود؛ قابلیتی که در تمام محصولات، سرویس‌ها، استراتژی‌ها و عملیات سازمان ظهور پیدا کرده و آنها را شکل داده است. به بیان دیگر، در یک شرکت هوش مصنوعی‌محور، این هوش مصنوعی است که تصمیم‌گیری‌ها را در تمام سطوح شکل می‌دهد و انجام وظایف و فعالیت‌های روزمره را بر عهده می‌گیرد و در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و استراتژیک شرکت تاثیرگذار و تعیین‌کننده است.

برای فهم بهتر تفاوت‌ها بین یک شرکت هوش مصنوعی‌محور و شرکتی که از هوش مصنوعی استفاده می‌کند، دو شرکت الف و ب را در نظر بگیرید. 

شرکت الف ضمن حفظ جریان معمول کارها و تداوم فرآیندهای کاری قبلی، از هوش مصنوعی برای انجام یک‌سری‌ کارها مانند تولید محتوا در رسانه‌های اجتماعی و طراحی تبلیغات و مواردی از این ‌دست بهره می‌برد. 

اما شرکت ب به ‌طور کلی اقدام به خانه‌تکانی در بخش تولید محتوا کرده و کل استراتژی تولید محتوای خود را حول محور هوش مصنوعی شکل داده و موضوعات متنوعی مانند جست‌وجوی کلمات کلیدی، تولید موضوع، تولید محتوا، ویرایش، بهینه‌سازی موتورهای جست‌وجو و هدف‌گذاری مجدد را به هوش مصنوعی سپرده است. 

در اینجا هر دو شرکت در حال استفاده از هوش مصنوعی هستند، اما این شرکت ب هست که دارای ذهنیت هوش مصنوعی‌محور بوده و هوش مصنوعی را در تمام فرآیندهای منتهی به ارزش‌آفرینی و رقابت‌پذیری خود مشارکت داده است.

 اصول بنیادین حاکم بر شرکت‌های هوش مصنوعی‌محور

پیش از تدوین استراتژی ویژه شرکت‌های هوش مصنوعی‌محور، باید شناختی روشن و دقیق از اصول و الزامات حاکم بر این شرکت‌ها به دست آورد. چنین شناختی از یک‌ سو به مدیران کمک می‌کند سهامداران و سایر ذی‌نفعان را با ضرورت‌ها و الزامات این رویکرد آشنا کرده و با خود همراه سازند و از سوی دیگر، زمینه را برای شناسایی اولویت‌ها و برنامه‌ریزی به‌منظور استفاده هدفمند از هوش مصنوعی در راستای ماموریت‌ها و اهداف اصلی سازمان فراهم می‌کند. به ‌طور کلی، اصول بنیادین و کلیدی در شرکت‌های هوش مصنوعی‌محور به شرح زیر هستند:

  استراتژی بومی هوش مصنوعی: در شرکت‌های هوش مصنوعی‌محور، تمام سیستم‌ها و فرآیندها بر اساس بومی‌سازی هوش مصنوعی و در اولویت بودن هوش مصنوعی در تمام مراحل طراحی و اجرای فرآیندها و سیستم‌های کاری شکل می‌گیرند. هوش مصنوعی در هیچ بخش و مرحله‌ای نادیده یا کم‌رنگ در نظر گرفته نمی‌شود.

  تصمیم‌گیری مبتنی بر داده: در شرکت‌های هوش مصنوعی‌محور تمام تصمیم‌‌ها - چه خرد و چه کلان - باید بر اساس داده‌های برآمده از هوش مصنوعی اتخاذ شوند. در جریان تصمیم‌گیری‌ها باید به این موضوع کلیدی توجه داشت که هوش مصنوعی کجا و چگونه می‌تواند بیشترین ارزش‌آفرینی را داشته باشد.

  شراکت و همکاری انسان و هوش مصنوعی: در شرکت‌های هوش مصنوعی‌محور به تکنولوژی هوش مصنوعی و ماشین‌ها نه به‌عنوان یک جایگزین انسان بلکه به‌عنوان یک همکار تقویت‌کننده نگاه می‌شود. در این شرکت‌ها تعامل و مشارکت فعال انسان و ماشین مورد تاکید است.

  هوش مصنوعی به‌عنوان افزایش‌دهنده قابلیت‌ها: در شرکت‌های هوش مصنوعی‌محور تلاش‌ها و برنامه‌ریزی‌ها برای این است که تمام ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های کارکنان و سازمان آزاد شود و جریان انجام کارها با کمک هوش مصنوعی تسریع و تسهیل شود و توانمندی‌های انسانی و سازمانی ارتقا پیدا کنند.

منبع: HBS