آینده کودکان؛ کارآمدترین سرمایهگذاری
در جوامع شکننده، موثرترین سرمایهگذاریها روی جادهها، اسکلهها یا نیروهای امنیتی نیست. سرمایهگذاری مدنظر ما، سرمایهگذاری روی کودکان ۴ ساله است. سرمایهگذاری روی یادگیری اولیه و تحصیلات ابتدایی یکی از اثربخشترین و ماندگارترین منافع را نصیب جوامع میکند. شواهد موجود از مناطق روستایی کنیا نشان میدهد که هر یک دلار سرمایهگذاری شده روی توسعه اولیه کودکان، بیش از ۱۵ دلار بازگشت اجتماعی و اقتصادی (از طریق بهبود سلامت، یادگیری، بهرهوری و درآمدهای آینده) ایجاد میکند. با این حال، کمتر از ۴ درصد کمکهای جهانی به کشورهای بحرانزده، صرف توسعه کودکان در سنین پایین میشود و کمتر از نیم درصد برای یادگیری اولیه و بازی صرف میشود.
این وضعیت یک غفلت جزئی نیست، بلکه شکستی نظاممند در سرمایهگذاری روی ثبات بلندمدت و تابآوری اقتصادی است. هماکنون نیز برخی خیرین شروع به بازنگری درباره اثربخشی کمکهای انساندوستانه خود به جوامع بحرانزده کردهاند. به عنوان مثال، اخیرا موسسههای ما، از یک برنامه ۹۷میلیون دلاری برای توسعه برنامههای یادگیری بازیمحور سنین پایین در مناطق جنگزده آفریقای شرقی و خاورمیانه خبر دادهاند. این اقدام یکی از بزرگترین تعهدات خیریه به یادگیری و آموزش سنین پایه در مناطق بحرانزده است.
بیش از ۴۰۰میلیون کودک در مناطقی پرتنش رشد میکنند که سیستمهای آموزشی آنها مختل شده یا کامل از بین رفتهاند. این وضعیت، فقط امکان آموزش کودکان را از بین نمیبرد، بلکه تمام امید و پتانسیلهای جمعیتی را نابود میکند که در سالهای پیش رو میتوانند منجر به رشد یک اقتصاد شوند. کسری بودجه جهانی برای تامین اهداف آموزشی پایه به ۹۷میلیارد دلار در سال رسیده و همچنان در حال افزایش است. دوران کودکی اولیه، زمانی است که سرمایه انسانی با بیشترین سرعت توسعه مییابد و بیشترین بازدهی به ازای هزینه را دارد. علاوه بر آن، اطمینان از ادامه آموزش، منافع ماندگاری را تضمین میکند: یونسکو برآورد کرده که کاهش
۱۰ درصدی ترک تحصیل در سنین پایین و فقدان مهارتهای پایه، منجر به افزایش ۱ تا ۲ درصدی تولید ناخالص داخلی جهان میشود. از دست دادن این پنجره زمانی، زیانهایی تجمعی در طول زندگی فرد به جامعه تحمیل میکند که ناشی از کاهش بهرهوری، تضعیف بازار کار و کاهش تابآوری اقتصادی است. در مناطق آسیبدیده که بیثباتی از قبل بالا است، چنین زیانهایی خود را به شکل ریسکهای بلندمدت برای رشد و انسجام اجتماعی نشان خواهند داد. شواهد موجود در این زمینه نشان میدهد که یادگیری به شیوه بازی و سرگرمی (که ساختاریافته و تعاملی است و منجر به ایجاد مهارتهای شناختی و اجتماعی در کودکان میشود) میتواند منافعی ملموس با کسری از هزینههای سایر مدلهای سنتی به جای بگذارد.
این پیشنهاد مبتنی بر علم توسعه کودکان است: هرگونه تعارض و جنگ، بهویژه اگر همراه با تلفات و آوارگی باشد، واکنش استرسی زهرآگینی بر کودکان کمسن میگذارد و سلامت ذهنی و فیزیکی بلندمدت آنها و توسعه شناختی و مهارتهایشان را به خطر میاندازد. البته پژوهشها نشان دادهاند که این اثرات قابل اجتناب و قابل مدیریت هستند. آموزشهای مبتنی بر بازی و تعاملات اجتماعی و عاطفی میتواند ثبات بیافریند و روابطی ایجاد کند که کودکان فارغ از بحران موجود برای غلبه، عبور و درمان به آن نیاز دارند. در اتیوپی، یک برنامه آموزشی بینالمللی با نام «پلیمترز» (PlayMatters) که برای کودکان زیر ۱۲ سال طراحی شده، توانسته است به طور چشمگیری دانش ادبی و ریاضی و همچنین مهارتهای اجتماعی و احساسی آنها را ارتقا دهد؛ آن هم درحالیکه برای هر کودک فقط ۳۸ دلار سرمایهگذاری کردند. این برچسب قیمتی (که برابر با هزینه یک ناهار اداری است)،
قابل قیاس با میانگین ۲۴۰دلاری هزینهبرنامههای متداول آموزشی انساندوستانه نیست. پلیمترز همچنین اثری تصاعدی روی مهارتهای زندگی و روحیه کودکان گذاشت، به طوری که کودکان زیر چتر این برنامه مهارتهای همدلی، کنترل و تنظیم احساسی و عبور از بحران ۲.۵ برابری نسبت به سایر کودکانی نشان میدادند که بحرانزده بودند ولی برنامههای مشابهی دریافت نکرده بودند. حتی جایی که سیستمهای رسمی آموزش دچار فروپاشی شده بودند، این مدلهای کمهزینه میتوانند خود را انطباق دهند: در لبنان، یک برنامه آموزش از راه دور ۱۱ هفتهای توانست همانقدر منافع و رشد در کودکان ایجاد کند که آموزشهای پیشدبستانی حضوری در یک سال ایجاد میکنند. نسل آینده در سنین پیش از دبستان، بیشترین پتانسیل توسعه و یادگیری مهارتهای اجتماعی و دانشی دارند. هر توانایی و مهارت ارتقایافته آنها نه تنها یک عمر بازدهی خواهد داشت، بلکه اثرات خود را در سطح جامعه و جهان به شکلی تصاعدی نشان خواهد داد.
- منبع: Fast Company
