بازار هنرهای تجسمی آخر هفته داغی خواهد داشت؛
برآورد ۴۲۳میلیارد تومانی حراج تهران
اثری از پروانه اعتمادی با عنوان «طالقانی» که در این دوره از حراج به قیمت 5 تا 6 میلیارد تومان به فروش گذاشته شده است.
این دوره دستکم میزبان بیش از ۸۰ هنرمند است و ترکیبی از آثار مدرن، کلاسیک و هنرهای سنتی ایران را برای فروش گذاشته است. با وجود تنوع هنرمندان، تمرکز آثار روی چند نام شاخص، مشهود است. محمد احصایی با سه اثر، بیشترین حضور را در میان هنرمندان دارد و پس از اوپرویز کلانتری، پروانه اعتمادی، منصور قندریز، محمود فرشچیان، کیخسرو خروش، صادق تبریزی و بهجت صدر هر کدام با دو اثر در حراج حاضر شدهاند.
در صدر جدول قیمت آثار این دوره نیز رقابتی نزدیک میان دو نام شناختهشده دیده میشود؛ محمد احصایی با اثر «محبت» و سهراب سپهری با اثر «افق رفیع»، هر دو با برآورد ۲۸ تا ۳۰میلیارد تومان گرانترین آثار این دوره هستند.
فهرست آثار گرانقیمت امسال نیز عمدتا در اختیار چهرههای تثبیتشده بازار است. پس از دو اثر ۳۰میلیاردی احصایی و سپهری، اثر «تابستان، زمستان» از آیدین آغداشلو با برآورد ۲۲ تا ۲۴میلیارد تومان و اثری از ابوالقاسم سعیدی با برآورد ۲۰ تا ۲۲میلیارد تومان قرار گرفتهاند. مجسمه «گوش ونگوگ» از پرویز تناولی و اثر «گل و مرغ» از محمود فرشچیان نیز با برآورد ۱۴ تا ۱۶میلیارد تومان در ردههای بعدی قرار دارند.
از منظر ترکیب جنسیتی، آمار این دوره همچنان از شکاف قابلتوجه میان حضور زنان و مردان حکایت دارد. تنها ۶ هنرمند زن با ۸ اثر در فهرست امسال دیده میشوند؛ یعنی حدود ۸درصد هنرمندان و کمتر از ۸درصد آثار.
در میان آنان نامهایی چون پروانه اعتمادی، بهجت صدر، فریده لاشایی، لیلی متیندفتری، الهه خاتمی و لیلا برزگر یارمحمدی دیده میشود. هرچند حضور این هنرمندان از منظر کیفیت آثار قابلتوجه است، اما از نظر آماری هنوز فاصله چشمگیری با سهم مردان در بازار رسمی هنر ایران وجود دارد؛ روندی که در دورههای پیشین حراج تهران نیز مشاهده شده است و این بار نیز جزو کمترین آمارها به شمار میرود.
اثری از پروانه اعتمادی با عنوان «طالقانی» که در این دوره از حراج به قیمت ۵ تا ۶ میلیارد تومان به فروش گذاشته شده است.
یکی از ویژگیهای قابلتوجه این دوره، حضور چند تخته فرش نفیس و همچنین آثاری از استادان خوشنویسی و هنرمندان دوره قاجار و پهلوی اول است؛ آثاری که قدمت برخی از آنها به بیش از یک قرن میرسد و فروش آنها در حراج تنها با مجوز رسمی وزارت میراث فرهنگی امکانپذیر است.
«قالی تصویری فراهان، شاپور یکم»، «قالی ترنجی تلفیقی با تصویری، کرمان (راور)»، «قالی تصویری قصهها، شمالغرب ایران (قفقاز)» و اثری از میرزا محمدحسین سیفی قزوینی «عمادالکتاب» که در حراج امسال ارائه شدهاند، از جمله آثاری هستند که قدمتی بیش از یک قرن دارد.
بر اساس ضوابط میراث فرهنگی ایران، آثار تاریخی ثبتشده یا آثاری که در زمره اموال فرهنگی واجد ارزش ملی قرار گیرند، امکان خرید و فروش آزاد یا خروج از کشور را ندارند و هرگونه نقلوانتقال آنها تابع قوانین حفاظت از میراث فرهنگی است.
از همین رو، آثاری که در حراج تهران عرضه میشوند باید از نظر مالکیت و قابلیت معامله، واجد شرایط قانونی باشند و عرضه آنها به معنای ثبتنبودن در فهرست آثار ملی یا برخورداری از مجوزهای لازم برای معامله است.
پیشتر نیز چند اثر هنری با قدمت بیش از ۱۰۰ سال برای فروش در مراسم حراج تهران عرضه شده بودند که با واکنشهای بسیاری از سوی منتقدان و مدیران وزارت میراث فرهنگی همراه شده بود.
در بیست و دومین دوره از این مراسم حراجی، لیلا خسروی، مدیرکل موزههای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از «غیرقانونی» بودن عرضه آثار تاریخی در این حراج خبر داده و از مراجع ذیربط درخواست کرده بود تا با اقدامات فوری و قاطع، از فروش و خروج این آثار تاریخی جلوگیری کنند. او یادآور شده بود که بر اساس قانون حفاظت آثار ملی و فرهنگی مصوب ۱۳۰۹ و آییننامههای اجرایی آن، فروش و خروج هرگونه اشیاء و آثار تاریخی و فرهنگی با قدمت بیش از ۱۰۰ سال بدون اخذ مجوز از معاونت میراث فرهنگی، «ممنوع» و «غیرقانونی» است.
