آدمها فراموشکار هستند
دنیای اقتصاد : اسماعیل شنگله، بازیگر پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون از جمله هنرمندانی است که قربانی بیماری کرونا شد؛ هنرمندی که اگر زنده بود امروز ۸۸سالگیاش را جشن میگرفت. او بازیگر بیحاشیه و با اخلاقی بود که با وجود گزیدهکاری همچنان در خاطرهها مانده است. هرچند خود بر این باور بود فراموشکاری جزئی از خصوصیت آدمهاست؛ خصوصیتی که به دلیل آن بسیاری خود را گم میکنند. او در مصاحبهای گفته بود: «به نظر من آدمها فراموشکار هستند. بعضی وقتها ما یادمان میرود کی بودیم و از کجا شروع کردیم. من وقتی وارد گروه شاهین سرکیسیان شدم، کرایه اتوبوس یک قران بود. مدرسهام که تعطیل میشد از سهراه امینحضور تا خیابان تخت جمشید سابق، طالقانی، پیاده میآمدم. پول نداشتم سوار اتوبوس شوم. به عشق تئاتر به باشگاه شرکت نفت میآمدم و در اتاقی که داده بودند تمرین تئاتر میکردیم و شب ساعت۱۰ همین مسیر را تا خانهمان که در کوچه آبشور (آبشار) بود پیاده برمیگشتم.»
اگرچه در برخی منابع «دایره مینا» به کارگردانی داریوش مهرجویی نخستین فیلم سینمایی او معرفی میشود، اما خودش تعریف کرده بود که سال۱۳۳۸ اولین فیلمش با کارگردانی یک جوان فرانسوی بر اساس یکی از داستانهای صادق هدایت و با همراهی رفیع حالتی ساخته شد؛ ولی این فیلم را نه خودش دید و نه هیچکس دیگر. او درباره بازی در «دایره مینا» هم در گفتوگویی با آرته در قالب تاریخ شفاهی گفته بود: یک روز پنجشنبه در محوطه تلویزیون به سمت خانه میرفتم که مهرجویی مرا دید و گفت اگر کاری ندارم او را همراهی کنم. او مرا به آمفیتئاتر برد و دیدم در آنجا همه جمع هستند از جمله آقای حالتی و بهمن فرسی که همگی مشغول صحبت شدیم و گویا اینها از صحبتهای ما فیلم گرفته بودند و بعد خودشان روی این صحنهها صدا گذاشتند که بیشتر درباره خونهای آلوده بود و این شد بازی من در «دایره مینا».
همچنین در گفتوگویی که از اسماعیل شنگله در ایسنا منتشر شده است وی درباره فیلم «پارتی» توضیح داده است: «پارتی» یکی از آن فیلمهایی بود که وقتی متن آن را خواندم تعجب کردم که اصلا چطور اجازه داده شده این فیلمنامه را کار کنند. نقشی هم که به من داده بودند شبیه آن کتاب عالیجناب... بود. به همین خاطر اول با وحشت جلو رفتم؛ ولی بعد دیدم کارگردانش سامان مقدم جوان خوبی است. گفت، مجوز گرفتهایم و من هم در فیلم بازی کردم. اما بعد از اکران -که بدترین اکران را هم به آن دادند چون فیلم بسیار حرف داشت- روزنامهنگاران سمت من سرازیر شدند با این سوال که این شخصیتی که بازی کردی چه کسی بود؟ میخواستند از زیر زبان من بیرون بکشند که آیا این همان عالیجناب سرخپوش و... است؟»
این بازیگر که آثاری را هم تهیه کرده، معتقد بود: «یک پروژه فقط به بازیگر و کارگردان و صدابردار مربوط نمیشود، بلکه حتی آبدارچی و راننده سرویس هم میتوانند در درست درآمدن یک کار نقش داشته باشند. بنابراین اگر همه به درستی و دقیق انتخاب شوند به کل کار کمک میشود؛ ولی معمولا در اینجا به دلایل مختلف چنین اتفاقی نمیافتد.» اسماعیل شنگله مدتی از بیماری سرطان رنج میبرد، اما بهبود یافته و در وضعیت سلامتی به سر میبرد. سرانجام این بیماری نبود که او را از پا در آورد، بلکه ۲۴تیر۱۴۰۱ در ۸۶سالگی بر اثر ابتلا به کرونا درگذشت. از آثاری که او در آنها به ایفای نقش پرداخته میتوان به مجموعه عطر گل یاس و فیلمهای سگکشی، سام و نرگس و همچنین گاهی به آسمان نگاه کن، اشاره کرد.