تقویت زنجیره تامین مواد معدنی حیاتی از سوی آمریکا؛
تمرکز آمریکا بر پروژههای معدنی نیوزیلند
از نگاه واشنگتن، مشکل اصلی توسعه مواد معدنی حیاتی در کشورهای مصرفکننده نه کمبود منابع، بلکه توجیه اقتصادی نداشتن پروژههاست؛ هزینه بالای سرمایهگذاری اولیه، نبود تضمین قیمت فروش و ریسکهای زمانی صدور مجوز، آغاز و تامین مالی این پروژهها را غیرممکن میکند. به همین دلیل، دولت آمریکا اعلام کرده آماده است با تضمین حداقل قیمت، تامین سرمایه و ایجاد تقاضای پایدار، ریسک اقتصادی پروژهها را کاهش دهد. این رویکرد امکان آغاز استخراج و فرآوری را برای کشورهایی مانند نیوزیلند فراهم کرده و همزمان خوراک مطمئنی برای صنایع پاییندستی آمریکا در حوزههایی مانند هوافضا، فناوری و تولید صنعتی ایجاد میکند. در این نشست، دانکن هاردی از شرکت Hardie Pacific بهعنوان نماینده بخش معدن نیوزیلند حضور داشت. او که سابقه طولانی در پروژههای معدنی نیوزیلند و استرالیا دارد، ظرفیتهای اقتصادی کشور خود را در حوزه مواد معدنی حیاتی ارائه کرد. شرکت او در حال حاضر در ساحل غربی جزیره جنوبی فعالیت دارد و مجوزهای لازم را برای توسعه پروژههای بیشتر روی اراضی خصوصی اخذ کرده است؛ پروژههایی که از منظر آمریکا آماده اجرا محسوب میشوند.
به گفته هاردی، درخواست اصلی طرف آمریکایی از کشورها این بود که بستهای از پروژههای مشخص ارائه کنند؛ پروژههایی که هم در فهرست مواد معدنی حیاتی آمریکا و هم در فهرست ملی کشور میزبان قرار داشته باشند یا در مرحله تولید باشند یا حداقل از نظر فنی و حقوقی آماده آغاز عملیات. زمانبر بودن فرآیندهای اخذ مجوز، مهمترین مانع اقتصادی معرفی شد؛ چرا که برنامه آمریکا بر تسریع عرضه و کاهش فاصله عرضه و تقاضا استوار است. از منظر منابع، نیوزیلند میتواند عناصر و مواد متعددی را به این زنجیره تامین اضافه کند؛ از جمله تنگستن، آنتیموان، وانادیوم، منگنز و مونزونیت. پتانسیل این مواد سالهاست شناخته شده، اما در بسیاری موارد به دلیل نبود صرفه اقتصادی یا بازار تضمینشده، توسعهنیافتهاند. برای نمونه، آنتیموان که در گذشته بهعنوان محصول جانبی استخراج طلا شناخته میشد، امروز بهدلیل کاربردهای صنعتی و الکترونیک ارزش اقتصادی بالاتری پیدا کرده است.
جوزی ویدال، مدیرعامل شورای مواد معدنی نیوزیلند، میگوید نقش نیوزیلند در بازار جهانی مواد معدنی حیاتی «کوچک اما بالقوه ارزشمند» است. به گفته او، هماکنون استخراج تیتانیوم، وانادیوم، زیرکونیوم، آلومینیوم و عناصر نادر خاکی در کشور جریان دارد و موادی مانند آنتیموان و تنگستن میتوانند بهعنوان محصولات جانبی وارد مرحله تولید شوند. همچنین منیزیم، پلاتین و برخی فلزات گروه فسفات از نظر فنی در زمره پروژههای آماده اجرا قرار میگیرند.
با این حال، ویدال تاکید میکند که این تحولات بهمعنای «افزایش ناگهانی تعداد معادن» نیست، بلکه بیشتر به معنای بهبود شرایط اقتصادی پروژههای موجود و فعال شدن ظرفیتهای راکد است. از این منظر، مشارکت با آمریکا میتواند برای صنعت معدن نیوزیلند دسترسی به سرمایه، بازار تضمینشده و ثبات قیمتی ایجاد کند؛ عواملی که در نهایت بازده اقتصادی پروژهها را افزایش میدهد. در مجموع، آنچه آمریکا از معادن نیوزیلند میخواهد، نه صرفا مواد خام، بلکه پروژههایی است که بتوانند در یک چارچوب اقتصادی روشن، با سرمایهگذاری مشخص و افق زمانی کوتاه، به زنجیره ارزش جهانی متصل شوند. این رویکرد، اگرچه با ملاحظات سیاسی همراه است، اما در هسته خود بر منطق اقتصاد صنعتی، کاهش ریسک سرمایهگذاری و تضمین عرضه پایدار استوار شده است.
