آینده صنایع در ۲۰۲۲
دنیایاقتصاد - گروه اقتصاد بینالملل : اکونومیست به روال سالهای گذشته، پیشبینی خود از شرایط اقتصاد جهان را در آستانه سال نو میلادی منتشر کرد. این نشریه در گزارش خود، رشد تولید ناخالص داخلی جهان را برای سال ۲۰۲۲ میلادی ۴/ ۴درصد پیشبینی کرده است. بر اساس این گزارش، رشد در مناطق مختلف جهان متفاوت خواهد بود، به طوری که مناطق آسیا و آمریکای شمالی سال جدید را با تولیدی معادل یا بالاتر از سطح سال ۲۰۱۹ آغاز خواهند کرد؛ در حالی که اروپا، آمریکای لاتین، خاورمیانه و آفریقا دیرتر و در سال ۲۰۲۲ به آن سطح خواهند رسید. از سوی دیگر، با برداشته شدن محرکها از سوی دولتها و بانکها، دلار تقویت خواهد شد و نرخ تورم کاهش خواهد یافت. از سوی دیگر، اکونومیست انتظار دارد که برخی بانکهای مرکزی افزایش نرخهای بهره را در سال آینده آغاز کنند. پیشبینی اکونومیست از وضعیت صنایع جهان در سال پیشروی میلادی به شرح زیر است.

صنایع دفاعی و هوافضا
اکونومیست پیشبینی میکند که بخش تجاری صنعت هوافضا در سال ۲۰۲۲ با سرعتی آهسته مجددا رشد خواهد کرد. شرکتهای ایرباس و بوئینگ با تمرکز بر جتهای باریک، تولید خود را افزایش خواهند داد. بوئینگ۷۳۷ مکس مجددا باز خواهد گشت و هواپیماهای کوتاهبردی مانند آن از چشمانداز بهتری نسبت به هواپیماهای پهنپیکر برخوردار خواهند بود. با وجود این، بخش تجاری صنعت هوافضا تا ۲۰۲۵-۲۰۲۴ به سطح سال ۲۰۱۹ خود بازنخواهد گشت. اما بازار صنایع دفاعی کاملا صعودی است. ناتو که بهتازگی افغانستان را ترک کرده است، بر چین تمرکز خواهد کرد و استراتژی ۱۰ساله خود را تغییر خواهد داد. آمریکا که تا به حال بیشترین بودجه دفاعی را داشته است، بودجه خود را برای رویارویی و رقابت با چین افزایش خواهد داد؛ ولی این افزایش بودجه تنها ۶/ ۱درصد خواهد بود. سایر اعضای ناتو نیز بودجه دفاعی خود را از ۳ تا ۱۰درصد افزایش خواهند داد. ژاپن نیز ظرفیت بودجه دفاعی خود را تا یکدرصد از تولید ناخالص داخلی افزایش خواهد داد. چین نیز بودجه دفاعی خود را تا ۷درصد افزایش خواهد داد. اکونومیست پیشبینی میکند، عربستانسعودی برای ساختن ظرفیت دفاعیاش در مزایده میزبانی اولین نمایش دفاعی جهان شرکت خواهد کرد. این کشور بیم آن را دارد که قدرتهای غربی تامین سلاحش را به علت سوابق حقوق بشری محدود کنند. در حالت کلی، ترس دولتها از حملات سایبری به شرکتهای فعال در صنایع دفاعی سود خواهد رساند.
غذا و کشاورزی
شاخص غذای واحد اطلاعات اکونومیست در سال ۲۰۲۰ حدود یکدرصد کاهش خواهد یافت، با وجود این، همچنان بالاتر از سطح پیش از کرونای خود قرار خواهد داشت. پیشبینیهای اکونومیست نشان میدهد، قیمت دانههای روغنی، غلات و شکر به علت افزایش تقاضا برای خوراک دام و کشت ضعیف در برخی مناطق، افزایش داشته است. اما همزمان با واکنش بازارها به کاهش سرعت رشد و اختلال زنجیره عرضه، قیمتها نیز تعدیل خواهند شد. در میان سایر غلات، قیمت ذرت به علت افزایش موجودی آن تا ۵درصد کاهش خواهد داشت؛ اما همچنان ۴۵درصد بالاتر از سطح سال ۲۰۱۹ خواهد بود.
نوسان قیمتها در برخی موارد سرگیجهآور خواهد بود. قیمت دانههای روغنی که در ۲۰۲۱ حدود ۴۳درصد رشد داشت، همزمان با افزایش تولید در سال آینده ۳درصد کاهش خواهد یافت. قیمت دانه سویا نیز همین الگو را خواهند داشت. پرورشدهندگان خوک در چین که یکسوم تقاضای سویا را دارند، پس از طغیان تب خوک در حال بازسازی گلههای خود هستند. فروشندگان خوک در مجارستان نیز کمک خواهند کرد تا تقاضای جهانی برای دانه سویا تا ۳درصد در سال زراعی ۲۰۲۲-۲۰۲۱ رشد کند. چای، جدا از آب، محبوبترین نوشیدنی جهان است، ولی ذائقهها در حال تغییر است. جایگزینهای چای سیاه، چون چای میوهای با افزایش محبوبیت مواجه خواهند بود. مصرف جهانی چای در ۲۰۲۲ تا ۴درصد و قیمتها تا ۸درصد افزایش خواهد یافت. قیمت قهوه که در سال ۲۰۲۱ بیش از یکپنجم افزایش یافته بود، در ۲۰۲۲ مجددا باز خواهد گشت. از سوی دیگر، با تغییرات آبوهوایی در جهان، محصولات شناختهشده در محلهای ناآشنایی کشت خواهند شد که کشت آووکادو در برزیل یکی از آنهاست.
بهداشت و درمان
اکونومیست انتظار دارد طغیانهای بیشتر کووید-۱۹ سیستم بهداشت و درمان را مختل کند و خطر ظهور سویههای جدید و خطرناک را افزایش دهد. همزمان با تزریق دزهای تقویتی واکسن کووید در کشورهای ثروتمند، کشورهای فقیر همچنان در تلاش برای ایمنسازی افراد آسیبپذیرتر خواهند بود. با وجود این، با افزایش پنج برابری ظرفیت تولید واکسن به حدود ۲۲میلیارد دز، کمبود واکسن کاهش خواهد یافت. با سرعت گرفتن واکسیناسیون، آسیا از سیاست «کووید صفر» خود فاصله خواهد گرفت و با افزایش واکسیناسیون و درمانهای بهتر، مرگومیر نیز کاهش خواهد یافت.
البته ویروس کرونا تنها نگرانی نخواهد بود. با انباشت بیماران در انتظار درمان، مرگومیر بیماران سرطانی افزایش خواهد یافت. از سوی دیگر، اثرات کووید-۱۹ نیاز به خدمات بهداشت روان را افزایش خواهد داد. با وجود این، تکنولوژی همچنان به سیستم درمانی یاری خواهد رساند؛ الگوریتمها به اولویتبندی بیماران کمک خواهند کرد و آزمایش بیوپسی مایع میتواند ابتلا به سرطان را تشخیص دهد. خدمات پزشکی از راه دور نیز به مراقبتهای معمول کمک خواهند کرد. بیماران درمییابند که همهگیری کرونا از برخی جهات خدمات بهداشت و درمان را بهبود بخشیده است. تکنولوژی تولید برخی از واکسنهای کووید-۱۹ نیز در درمان سرطان و سایر بیماریها به کار گرفته خواهند شد. با افزایش تقاضا برای درمان، مخارج سلامت جهانی تا ۵درصد (بر اساس دلار آمریکا) افزایش خواهد یافت.
انرژی
اکونومیست با اشاره به رشد قیمتهای انرژی در ۲۰۲۱، معتقد است قیمتها در ۲۰۲۲ نیز کاهش چندانی نخواهد داشت. افزایش تقاضا و پایین ماندن عرضه سبب افزایش قیمتهای انرژی در سال گذشته شد. نفت برنت در سال آینده با میانگین قیمت ۷۹دلار در هر بشکه به فروش خواهد رسید که تقریبا ۱۰درصد بالاتر از سال گذشته است. اما پیشبینی اکونومیست این است که قیمت بالاتر از این حد نخواهد رفت؛ چراکه اوپکپلاس و دیگر تولیدکنندگان به مرور عرضه را افزایش خواهند داد. اما گاز طبیعی داستان دیگری دارد. در ۲۰۲۱ قیمتها در اروپا رکورد زد و با وجود اینکه میانگین قیمتها در ۲۰۲۲ کاهش خواهد یافت، ولی همچنان دو تا سه برابر سطح آن در ۲۰۱۹ خواهد بود. هوای سرد نیز اوضاع را بدتر خواهد کرد و به افزایش بیشتر قیمتها منجر خواهد شد.
کشورهای تولیدکننده نفت مشتاق متنوعسازی و دوری از تولید انرژیهای آلاینده هستند، ولی در واقع قصد دارند برنامه خود را از طریق افزایش فروش سوختهای فسیلی اجرایی کنند. مصرف نفت و گاز پس از کاهش در اوج همهگیری، در ۲۰۲۲ مجددا افزایش خواهد یافت و موجب بالارفتن انتشار دیاکسیدکربن خواهد شد. ولی انرژیهای تجدیدپذیر ارزانتر برنده خواهند شد. در دوران ریاستجمهوری جو بایدن، بزرگترین اقتصاد جهان سبزتر خواهد شد. به لطف پنلهای خورشیدی و توربینهای بادی جدید، مصرف انرژیهای تجدیدپذیر در آمریکا از ۲۰۰میلیون تن فراتر خواهد رفت که ۱۱درصد بیش از دوران قبل از همهگیری است. با وجود این، تجدیدپذیرها تنها حدود یکدهم تقاضای انرژی آمریکا را در ۲۰۲۲ تامین خواهند کرد. در چین هم شرایط مشابهی حکمفرما خواهد بود و با وجود افزایش تجدیدپذیرها، منابع آلاینده انرژی همچنان غالب خواهند بود. جای امیدواری است که حتی شرکتهایی چون «توتالانرژیز» در تلاش برای پاک کردن فعالیت خود هستند. توتال در سال ۲۰۲۲ در عراق نیروگاه خورشیدی خواهد ساخت.
فلزات و معادن
رشد ۴۰درصدی قیمت کالاهای صنعتی در سال ۲۰۲۱ در طول دهه گذشته بیسابقه بوده است. اما اکونومیست پیشبینی میکند که این رشد قیمت در ۲۰۲۲ به علت کاهش سرعت رشد جهانی و برطرف شدن اختلال زنجیره عرضه، تا حدی جبران خواهد شد. کالاهای سخت مسیرهای مختلفی خواهند داشت. با وجود اینکه قیمت فلزات در سال آینده ۱/ ۱درصد افزایش خواهد داشت، با فروکش کردن رونق پس از کرونا برخی از فلزات چون فولاد، با کاهش قیمت روبهرو خواهند بود.
اقتصاد چین برای بازار بسیاری از فلزات تعیینکننده خواهد بود. اشتیاق برای کاهش دیاکسیدکربن و شهرسازی، تقاضای آلومینیوم و مس را تضمین میکند. با وجود این، اشتیاق مسوولان برای مقابله با آلودگی میتواند تولید آلومینیوم و فولاد را کاهش دهد. با این حال، تولید جهانی آلومینیوم افزایش خواهد یافت. تولید مس هم به همین شکل خواهد بود. معدن جدیدی در پرو با ظرفیت ۳۰۰هزار تن در سال کار خود را آغاز خواهد کرد. پرو پس از شیلی بزرگترین تولیدکننده مس جهان است. ولی ریسکهایی نیز وجود دارد؛ رئیسجمهور پرو متعهد شده است منابع معدنی را ملی کند و مالیات معدنکاری را افزایش دهد. قیمتهای جهانی مس در سال ۲۰۲۲ با ۴درصد افزایش روبهرو خواهند بود. سیل سرمایهگذاری به سمت خودروهای برقی که مس یکی از عناصر اصلی در باتری آنهاست، از علل اصلی این افزایش قیمت محسوب میشود.
خردهفروشی
پیشبینی اکونومیست بر افزایش سهم خردهفروشی آنلاین به ۱۷درصد در سال ۲۰۲۲ است. این سهم در سال ۲۰۱۹ حدود ۱۰درصد بوده است. با وجود این، رشد نسبت به سال گذشته آهستهتر خواهد بود؛ چراکه دولتها محدودیتهای جابهجایی شهروندان را کاهش خواهند داد. نهادهای نظارتی به علت نگرانی از فعالیتهای انحصاری و استفاده ناعادلانه از اطلاعات با غولهای آنلاین برخورد خواهند کرد. با این حال، فروش آنلاین همچنان به رشد خود ادامه خواهد داد. فروش جهانی تا سال ۲۰۲۲ حدود ۲۲درصد از تجارت الکترونیک را به خود اختصاص خواهد داد و آسیا پیشرو خواهد بود. به دلیل مشکلات لجستیکی، خردهفروشان بزرگ کالاهای خود را از طریق هواپیماهای بدون سرنشین تجاری حمل خواهند کرد.
اروپاییها نسبت به آسیاییها و آمریکاییها کمتر نسبت به تجارت الکترونیک اشتیاق داشتهاند، ولی همهگیری کرونا به آنها هدف داده است. برخی از این خردهفروشان در سال ۲۰۲۲ در هم ادغام خواهند شد و برخی نیز به سمت کشورهای دیگر خواهند رفت. خرید و فروش کالاهای دستدوم نیز در سال آینده همچنان رواج دارد. جوانان موفق ۲۵ تا ۴۰ساله نسبت به مسنترها دغدغههای پایداری بیشتری دارند، بنابراین کسبوکار فروش مجدد میتواند نسبت به سال ۲۰۱۹ تا دوبرابر افزایش یابد و در ۲۰۲۲ به ۲۰میلیارد دلار برسد. تغییر در ذائقه جوانان، فروشگاههای خیابانی و آنلاین را تشویق خواهد کرد تا ارزهای دیجیتال را به عنوان روش پرداخت بپذیرند.