گامهای اقتصادی برزیل برای مقابله با کرونا
دنیای اقتصاد : با همهگیری ویروس کووید-۱۹ در چین و پس از آن دیگر کشورهای جهان، برزیل نیز از تاریخ ۲۵ فوریه ۲۰۲۰، اولین مورد ابتلا به این بیماری را در کشور خود اعلام کرده است. تا تاریخ ۲۳ آوریل ۲۰۲۰، حدود ۴۹ هزار و ۴۹۲ نفر مبتلا و تعداد ۳ هزار و ۳۱۰ فوتی از ویروس کووید-۱۹ در برزیل ثبت شده است. در این راستا، این کشور اقدامات حمایتی در حوزه سلامت و اقتصاد را در راستای مقابله با انتشار این ویروس انجام داده که در گزارشی از سوی معاونت بررسیهای اقتصادی اتاق تهران مهمترین آنها مورد بررسی قرار گرفته است.
طبق ارزیابیها، اغلب دولتهای محلی برزیل، اقداماتی از جمله تعطیلی مدارس، محدودیت برگزاری اجتماعات عمومی و ارائه خدمات غیرضروری را بهمنظور مقابله با شیوع این ویروس، انجام دادهاند. در حال حاضر، ورود اتباع خارجی به این کشور از طریق فرودگاهها محدود شده و عبور و مرور از مرزها به جز برای حملونقل، اتباع داخلی و خارجی مقیم این کشور و متخصصان سازمانهای بینالمللی، ممنوع شده است.
اقدامات مالی (مخصوص اشخاص)
نخست: کارکنان غیررسمی و بیکارانی که درآمدی کمتر از نصف حداقل دستمزد دارند و بهجز برنامه رفاه اجتماعی خانواده یا بولسا فامیلیا، تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی دیگری نباشند، تا سه ماه از مزایای جدید به میزان ۱۲۰ دلار در ماه (۲۴۰ دلار برای مادران سرپرست خانوار) بهرهمند خواهند شد. هزینه مالی برآوردشده برای این اقدام، حدود ۳/ ۱ درصد تولید ناخالص داخلی است.
دوم: بودجه اضافه دیگری معادل ۰۴/ ۰درصد تولید ناخالص داخلی برای پرداخت انتقالی نقدی مشروط تحت برنامه بولسا فامیلیا، به منظور کاهش سریع صفهای در حال انتظار متقاضیان استفاده از کمکهای نقدی مزبور اختصاص یافته که میتواند تا یک میلیون کاربر دیگر را نیز پوشش دهد.
سوم: کارکنان رسمی و کارفرمایان آنها میتوانند از یک برنامه کاری کوتاهمدت، تحت منابع حمایتی دولت و در قالب بیمه بیکاری، بهرهمند شوند. این امر باعث کاهش دستمزد پرداختی کسبوکارها میشود. در مقابل، کارفرمایان باید اشتغال نیروهای کار خود را برای حداقل تا بازه زمانی دو برابر مدت زمان پوشش این حمایت، تضمین کنند. میزان بیمه بیکاری برای افرادی که درآمد آنها ۱ تا ۸/ ۱ برابر حداقل دستمزد است، تا ۸۰ درصد درآمد آنها خواهد بود. منافع بیکاری متناسب با کاهش ساعات کاری کارکنان تا میزان ۲۵ درصد، ۵۰ درصد، ۷۰ درصد یا حتی ۱۰۰ درصد (در صورت تعطیلی) تعدیل میشود. هزینه مالی برآوردی برای این اقدام، حدود ۷/ ۰ درصد تولید ناخالص داخلی است.
چهارم: برداشت از حسابهای بیمه تامین اجتماعی شخصی، از اواسط ژوئن ۲۰۲۰، امکانپذیر خواهد شد.
پنجم: این امکان فراهم شده تا در مواردی برخی وعدههای غذایی، بهطور مستقیم میان خانوادههای دانشآموزان مدارس عمومی که مدارس آنها تعطیل هستند، توزیع شود.
ششم: دولت حقوق ۱۵ روز نخست مرخصی استعلاجی شاغلان مبتلا به ویروس کووید-۱۹ را پرداخت میکند.
هفتم: از ۸ آوریل ۲۰۲۰، تعداد ۹ میلیون خانوار برزیلی با سطح درآمد کم، به مدت ۳ماه، از پرداخت قبوض انرژی خود تا سقف ماهانه ۱۵۰ رئال برزیل معاف شدهاند.
اقدامات مالی (مخصوص بنگاهها)
۱- برخی از بدهیهای مالیاتی، بهویژه برای بنگاههای کوچک و متوسط، برای مدت سهماه امهال شده است.
۲- بانک توسعه ملی خطوط اعتباری جدیدی را برای بنگاهها، معادل ۶/ ۰ درصد تولید ناخالص داخلی، ایجاد کرده است. سایر بانکهای دولتی هم در حال افزایش تسهیلات اعتباری هستند. یکی از بانکهای دولتی برزیل، بازپرداخت تسهیلات اعطایی به شرکتهای خطوط هوایی را به مدت ۴ماه، به تعویق انداخته است.
۳- برای بنگاههای کوچک و متوسط، یک خط اعتباری اضطراری به منظور پرداخت معادل دو ماه دستمزد کارکنانی که درآمدی کمتر از دو برابر حداقل دستمزد دارند، باز شده که استفاده از این منابع منوط به عدم اخراج کارکنان شده است. نرخ سود تسهیلات مزبور از نرخ تورم کمتر بوده و مشمول یک دوره تنفس ۶ ماهه و دوره بازپرداخت ۳۶ ماهه است. مبالغ مربوط به دو ماه دستمزد پیشبینی شده، مستقیما به حساب کارکنان واریز میشود، اما بنگاهها مسوول پرداخت این بدهی هستند. دولت فدرال ۸۵ درصد از ریسک اعتباری تسهیلات مزبور را عهدهدار شده است.
۴- به شرکتهای خطوط هوایی مدت ۱۲ماه مهلت داده شده تا مبالغ دریافتی مربوط به پروازهای لغو شده را به مشتریان عودت دهند.
۵- پرداخت حقوق ورودی گمرکی به مدت سه ماه امهال شده است.
سیاست پولی
نخست: نرخ بهره بانکی برزیل در تاریخ ۱۵ ماه مارس ۲۰۲۰ به میزان ۵۰ واحد پایه کاهش یافته و به ۷۵/ ۳ درصد رسیده است.
دوم: در تاریخ ۲۳ مارس ۲۰۲۰، بانک مرکزی برزیل تزریق نقدینگی معادل ۱۷ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور را اعلام کرد که از طریق کاهش محدودیتهای مربوط به رعایت الزامات سرمایهای و ذخایر قانونی و درنظرگرفتن خطوط ویژه نقدینگی برای بانکها، اجرایی میشود.
سوم: بانک مرکزی برای جلوگیری از تضعیف پول ملی، عملیات بازخرید (ریپو) در قالب ارزی را انجام میدهد. ارزش برابری پول ملی این کشور (رئال برزیل) در برابر دلار آمریکا، از اواسط فوریه ۲۰۲۰، قریب به ۲۶ درصد و از پایان سال ۲۰۱۹ حدود ۳۷ درصد کاهش یافته است. یک دلار آمریکا در تاریخ اول ژانویه ۲۰۲۰ برابر ۰۲/ ۴ رئال برزیل بوده که در ۲۸ آوریل همین سال با افزایش حدود ۳۷ درصدی به ۵/ ۵ رئال رسیده است. بانک مرکزی از اواسط فوریه بارها در بازار ارز مداخله کرده (با فروش قراردادهای نقدی و ابزار مشتقه) و در مجموع نزدیک به ۵/ ۲۴ میلیارد دلار (معادل ۸/ ۶ درصد ذخایر ناخالص) در این ارتباط، هزینه شده است. بانک مرکزی در حال از سرگیری عملیات ریپو ارزی اوراق قرضه دولتی برزیل است که پتانسیل آزادسازی ۱۰ میلیارد دلار در بازار ارز را داراست.
چهارم: خط اعتباری سوآپ ۶۰ میلیارد دلاری با فدرال رزرو آمریکا، به برزیل کمک خواهد کرد تا فشارهای وارده بر بازار ارز را مدیریت کند.
پنجم: ۵ بانک بزرگ برزیل موافقت کردند که زمان بازپرداخت بدهیهای سررسیدشده افراد و بنگاههای کوچک و متوسط را برای مدت ۶۰ روز تمدید کنند.