شکست مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا
از آغاز سال ۲۰۲۵ دو کشور وارد یک چرخه بیپایان از وضع تعرفه، واکنش کانادا، مذاکره، کاهش تعرفه یا معافیت و تعرفه جدید با مطالبات جدید از سوی آمریکا شدهاند. اواخر جمعه هفته گذشته نیویورک تایمز اعلام کرد که مذاکراتی که با هدف جلوگیری از اعمال تعرفههای جدید در جریان بود، فروپاشیدهاند. کانادا اعلام کرد که در پاسخ تعرفههایی «دلار به دلار» وضع خواهد کرد.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، گفت تصمیم گرفته است مذاکرات را متوقف کند، زیرا طرف آمریکایی در آخرین لحظات شروطی را مطرح کرده بود که «ناعادلانه، غیراقتصادی و موجب زیر سوال رفتن قابلیت اتکای هرگونه توافقی» بود. در مقابل جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، کانادا را متهم به ترک مذاکره کرد و ادعا دارد که آمریکا «بهترین شرایط تجاری را در میان صادرکنندگان به بازار آمریکا» پیشنهاد کرده است. اداره گمرک آمریکا اعلام کرده است که از ساعت ۱۲:۰۱ روز شنبه کالاهای کانادایی مشمول تعرفه خواهند شد. یک مقام آمریکایی در گفتوگو با خبرنگاران گفت کانادا خواهان امتیازاتی در حوزه خودرو، تجارت فولاد، آلومینیوم و چوب بود که ایالات متحده حاضر به اعطای آنها نبود. این مقام گفت اگر کانادا در واکنش به تعرفهها اقدام تلافیجویانه انجام دهد، گزینههایی در اختیار ترامپ قرار خواهد گرفت تا «بار دیگر زمین بازی را همسطح کند».
نخستوزیر کانادا، در بیانیه خود اعلام کرد این کشور در واکنش به تعرفههای جدید که بر اساس محاسبات دولت آمریکا، ۲۰میلیارد دلار از صادرات کانادا را تحتتاثیر قرار خواهد داد، اقدام تلافیجویانه انجام خواهد داد تا «از نیرویکار و کسبوکارهای خود محافظت کند». کارنی به وعده خود عمل کرد و از توافقی که از نظر او به اندازه کافی مطلوب نبود، کنار کشید. نظرسنجیها نشان میدهد بسیاری از کاناداییها از تصمیم او حمایت میکنند. بر اساس نظرسنجی اخیر موسسه لژر، ۵۶ درصد پاسخدهندگان با هرگونه امتیاز تجاری بیشتر از سوی کانادا مخالف بودند. داگ فورد، نخستوزیر انتاریو، پرجمعیتترین استان کانادا و محل استقرار صنعت مهم خودروسازی این کشور، نیز خیلی زود از تصمیم کارنی برای ترک مذاکرات حمایت کرد.
مذاکرهکنندگان دو کشور در طول چند روز این هفته، روزانه تا ۱۰ ساعت در دفتر نماینده تجاری ایالات متحده در واشنگتن حضور داشتند و تلاش میکردند جزئیات توافقی را نهایی کنند که در نهایت شکست خورد. در روزهای پایانی مذاکرات، به نظر میرسید کانادا پذیرفته است که در بهترین حالت بتواند تعرفههای موجود را کاهش دهد، نه اینکه آنها را حذف کند. تنها چند ساعت پیش از اعلام تعلیق مذاکرات، ترامپ گفته بود فکر میکند امکان دستیابی به توافق با کانادا وجود دارد. او روز سهشنبه اعلام کرده بود که دو کشور به توافق رسیدهاند و تنها برخی جزئیات باقی مانده است؛ همچنین مهلت قبلی برای اعمال تعرفههای جدید را تمدید کرده بود.
شکست مذاکرات را میتوان نشانهای دیگر از ناکارآمدی دیپلماسی اقتصادی دولت ترامپ دانست؛ رویکردی که بهجای ایجاد توافقهای پایدار، بر تهدید تعرفهای و افزایش فشار برای گرفتن امتیاز متکی است. واشنگتن در این مذاکرات نیز در آخرین لحظات شروطی را مطرح کرد که از نگاه کانادا توازن توافق را برهم زد و قابلیت اتکای آن را زیر سوال برد. در نتیجه، حتی پس از هفتهها مذاکره، توافقی حاصل نشد و تعرفههای ۵۰ درصدی اعمال شدند. این تجربه در کنار دیگر مذاکرات تجاری ترامپ، این پرسش را تقویت میکند که آیا راهبرد فشار او اساسا توان تولید توافقهای موفق و پایدار را دارد؟
