تامین مالی بدهی بیمه‌ای با «همگام»

در این فرآیند، بانک پس از اعتبارسنجی بنگاه و پذیرش تعهد بازپرداخت آن، اوراقی با سررسید مشخص صادر می‌کند و سازمان تامین اجتماعی این اوراق را به‌جای وجه نقد می‌پذیرد. به این ترتیب، کارفرما به‌جای پرداخت فوری بدهی، فرصت پیدا می‌کند منابع مالی لازم را تا سررسید اوراق تامین کند. با این حال، بهره‌مندی از این امکان به تایید اعتبار بنگاه از سوی بانک وابسته است؛ بنابراین، بنگاه‌هایی که در اعتبارسنجی پذیرفته نمی‌شوند، ممکن است نتوانند از این مسیر برای تسویه بدهی خود استفاده کنند.

در این نشست، غلامحسین محمدی، سرپرست سازمان تامین اجتماعی، با تاکید بر اینکه سازمان نباید به یک نهاد مالی تبدیل شود، گفت مسائل مالی و تامین اعتبار کارفرمایان باید از مسیر بانک‌ها و موسسات اعتباری حل شود و سازمان نقش بیمه‌ای خود را حفظ کند. او هدف «همگام» و زیرساخت ایجاد شده در این طرح را فراهم کردن ابزارهای متنوع برای ایفای تعهدات بیمه‌ای کارفرمایان عنوان کرد. محمدی با اشاره به ظرفیت اوراق گام توضیح داد که سازمان می‌تواند به جای دریافت نقدی مطالبات معوق، از ابزارهای اعتباری استفاده کند و کارفرما نیز از طریق اعتبار خود نزد بانک، بدهی بیمه‌ای را تسویه کند. به گفته او، در این مدل، کارفرما به جای مواجهه مستقیم با سازمان، می‌تواند از ابزارهایی مانند اوراق گام، تسهیلات بانکی یا ضمانت‌نامه استفاده کند و بانک منابع لازم برای ایفای تعهد را فراهم کند.

سرپرست سازمان تامین اجتماعی همچنین از ایجاد «درگاه وصول» یا‌ هاب وصول اعتباری خبر داد؛ زیرساختی که قرار است ابزارهای متنوع پرداخت و تامین مالی را در اختیار کارفرمایان قرار دهد. بر اساس توضیحات او، در این سامانه علاوه بر اطلاعات بدهکاران، اعتبار و سابقه مالی آنها نیز قابل ارزیابی خواهد بود و سازمان می‌تواند رتبه اعتباری کارفرمایان را بر اساس نحوه تعامل مالی، ارزش‌آفرینی و میزان اشتغال‌زایی آنها در اختیار بانک‌ها و موسسات مالی قرار دهد.

محمدی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت گسترش شبکه بانکی مشارکت‌کننده در طرح تاکید کرد و گفت انتظار دارد در ادامه دست‌کم بانک‌های بزرگ کشور به این سامانه متصل شوند. او همچنین اعلام کرد که سازمان در مرحله بعد باید به سمت کارفرمایانی برود که با مشکلات مالی مواجه‌اند و صرفا مشتریان خوش‌حساب و بدون مشکل نباید مخاطب این طرح باشند؛ چرا که هدف، کمک به کسب‌وکارها برای ایفای تعهداتشان است. در این نشست، موضوع مدت سررسید اوراق نیز مورد توجه قرار گرفت. محمدی با اشاره به پیشنهادهای مطرح‌شده برای اصلاح مقررات، از افزایش فرصت‌های استفاده از اوراق از ۳ و ۶ ماه به دوره‌های طولانی‌تر خبر داد و تاکید کرد که باید امکان استفاده کارفرمایان از این ابزار با شرایط مناسب‌تری فراهم شود. همچنین توسعه بازار ثانویه و استفاده از کارگزاران برای اتصال بدهکاران و بستانکاران سازمان از دیگر محورهای مورد اشاره او بود.

نشست‌های «هم‌تا» سازوکاری برای شناسایی، بررسی و حل مسائل و مطالبات ذی‌نفعان تامین اجتماعی از طریق گفت‌وگو و هم‌آفرینی است. محمدی در این نشست اعلام کرد که طی ماه‌های آینده، در هر جلسه از نشست‌های هم‌تا، یک مساله در دستور کار قرار می‌گیرد و با حضور ذی‌نفعان برای آن راه‌حل ارائه و پیگیری می‌شود. مسیری که از نگاه سازمان می‌تواند هم وصول مطالبات را تسهیل کند و هم فشار نقدینگی بر بنگاه‌ها و در نهایت بخش سلامت را کاهش دهد. با این حال، برای ارزیابی ابعاد و کارآمدی طرح «همگام»، لازم است موضوعاتی از جمله مبنای اعتبارسنجی کارفرمایان و نحوه توزیع ریسک نکول، سقف استفاده از اوراق گام نسبت به کل بدهی، میزان نقدشوندگی و هزینه تبدیل اوراق به وجه نقد پیش از سررسید، و همچنین تمهیدات سازمان برای دسترسی بنگاه‌هایی که در فرآیند اعتبارسنجی رد می‌شوند شفاف‌سازی شود.