اثر متغیرهای اقتصاد کلان بر صندوق بازنشستگی کشوری
صندوق بازنشستگی کشوری: موسسه راهبردهای بازنشستگی صبا، کتاب «اثر متغیرهای اقتصاد کلان بر صندوق بازنشستگی کشوری» را که نتیجه طرح پژوهشی اسماعیل صفرزاده است، در ۱۶۳صفحه منتشر کرد. در مقدمه این کتاب آمده است: در سالهای اخیر وضعیت مالی و اقتصادی صندوقهای بازنشستگی در کشور به طور اعم و در صندوق بازنشستگی کشوری به طور اخص به شرایط نگرانکنندهای رسیده است. بحران اساسی پیشروی صندوق این است که در ایفای تعهدات خود با کسری روبهرو شده است. در حال حاضر برای تامین این کسری سه راه بیشتر وجود ندارد: از نظام بانکی استقراض کند؛ به فروش داراییهای خود اقدام کند؛ کسری خود را از بودجه دولتی تامین کند. این شرایط نگرانکننده در صورت رفعنشدن بهموقع ممکن است به بحران بزرگ مالی با هزینههای گزاف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی تبدیل شود.
به طور کلی، عوامل ایجاد این شرایط نگرانکننده را میتوان در دو گروه خلاصه کرد: گروه اول به سیاستگذاریها و مقرراتگذاریهای درون بخشی؛ بهویژه نظام مدیریت و تدبیر صندوق مربوط میشود که ریشه آنها را باید در قوانین و مقررات بخشی و بالادستی مرتبط با این حوزه جستوجو کرد. گروه دوم عوامل به شرایط کلان اقتصادی و جمعیتشناختی برمیگردد. به نظر میرسد، در دهههای اخیر شوکهای فراگیر و مداوم اقتصاد کلان و ساختار جمعیتی و بازار کار در تشدید وضعیت نگرانکننده صندوق نقش بسیار موثری داشته است. عملکرد این صندوق از روندهای کلان اقتصادی و اجتماعی مانند نرخ رشد اقتصاد، فضای عمومی کسبوکار، وضعیت رونق و رکود در کشور، روند جمعیت و ساختار آن، اشتغال، نرخ مشارکت در بازار کار، امید به زندگی، وضعیت سرمایهگذاری و بازار سرمایه، نرخهای بازدهی سرمایه، نرخ سود بانکی، روند تغییرات سطح عمومی قیمتها و... بهشدت متاثر میشود. هدف این پژوهش هم آزمون همین ادعاست.
پرسش اصلی کتاب حاضر این است که آثار شرایط کلان اقتصادی، جمعیتی و بازار کار و همچنین شاخصهای عملکردی خود صندوق بر عملکرد مالی صندوق بازنشستگی کشوری چگونه است. بههمین منظور در فصل اول مولفههای کلان اقتصادی و اجتماعی موثر بر پایداری مالی نظام بازنشستگی معرفی و نحوه اثرگذاری آنها بر عملکرد صندوق تشریح شده است. فصل دوم به بررسی تحولات شرایط کلان اقتصادی، جمعیتشناختی و بازار کار کشور اختصاص دارد. این فصل با شناخت بهتری که از وضعیت متغیرهای اقتصادی و اجتماعی کلان کشور به دست میدهد، کمک میکند تا سپهر عمومی که صندوق بازنشستگی کشوری در آن فعالیت میکند، بهتر درک شود. در فصل سوم، وضعیت موجود صندوق بازنشستگی کشوری از نگاه آمار بررسی شده است. فصل چهارم به برآورد مدل اختصاص دارد. در این فصل ابتدا شاخصهای مالی و عملکردی صندوق در قالب درآمدهای حاصل از فعالیتهای اقتصادی، منابع و مصارف کل، نسبت پشتیبانی و نسبت کفایت تعریف شده، سپس اثر متغیرهای کلان بر این شاخصها مورد بررسی قرار گرفته است. درنهایت، در فصل پنجم نتایج نهایی این پژوهش خلاصه شده است. علاقهمندان میتوانند نسخه الکترونیکی این کتاب را از سایت صندوق بازنشستگی کشوری دریافت کنند.