«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد: پرهام ‌پهلوان؛ سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تجربه تاریخی اروپا نشان می‌دهد منافع ملی امری ثابت و ازپیش‌داده‌شده نیست، بلکه محصول انتخاب‌های آگاهانه یک جامعه است؛ چنان‌که رهبران اروپایی پس از جنگ جهانی دوم منافع ملی خود را در پیوند زدن سرنوشت…

«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد: نیما نامداری؛ تحلیلگر اقتصاد دیجیتال در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: هوش مصنوعی با تأثیر مستقیم بر تولید، رقابت‌پذیری بنگاه‌ها و اشتغال، به موتور محرک رشد جهانی تبدیل شده است. گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ شرکت آنتروپیک با پیش‌بینی سه سناریوی «تغییر محدود»، «تغییر قابل‌توجه» و…

اخبار سرمقاله

  • سه‌شنبه، ۲۸ مهر ۱۴۰۵
  • سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد را بشنوید:

    روزنامه شماره ۶۶۸۶

    بدعت نادرست؟ + فایل صوتی

    اخیرا آقای عبدالصمد خرم‌آبادی، مشاور رئیس قوه قضائیه، طبق اظهاراتی مسوولان بانک مرکزی را تهدید کرده که فعالیت‌هایشان دارای وصف مجرمانه است و استدلال‌هایی به این شرح برای این ادعا مطرح کرده‌اند: «افزایش غیرطبیعی نرخ رسمی ارزهای خارجی در مرکز مبادله ارز کشور توسط بانک مرکزی در این شرایط جنگی اقدامی غیر قانونی و در راستای سیاست‌های تعیین‌شده توسط دشمنان جنایتکار آمریکایی و صهیونیستی است و قابل تعقیب کیفری است.
  • دوشنبه، ۲۷ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    آینده در گرو انتخاب‌هاست

    دنیای اقتصاد: پرهام ‌پهلوان؛ سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تجربه تاریخی اروپا نشان می‌دهد منافع ملی امری ثابت و ازپیش‌داده‌شده نیست، بلکه محصول انتخاب‌های آگاهانه یک جامعه است؛ چنان‌که رهبران اروپایی پس از جنگ جهانی دوم منافع ملی خود را در پیوند زدن سرنوشت اقتصادی با یکدیگر و تأسیس نهادهای همگرا تعریف کردند.
  • آینده در گرو انتخاب‌هاست + فایل صوتی

    قدرت‌های اروپایی، قرن‌ها برای گسترش نفوذ و حفظ منابع با یکدیگر رودررو شدند. در نهایت بعد از ۲جنگ جهانی شماری از رهبران اروپایی به این نتیجه رسیدند که شاید بتوان منافع ملی را نه در غلبه بر همسایگان که در پیوند زدن سرنوشت اقتصادی با آنها جست‌وجو کرد. این ایده‌ها در سال۱۹۵۱ به تاسیس جامعه زغال‌سنگ و فولاد اروپا منجر شد. نهادی که با گسترش همگرایی‌های اقتصادی در نهایت به شکل‌گیری اتحادیه اروپا انجامید. این مسیر حاصل این انتخاب بود که رهبران اروپا تصمیم گرفتند منافع ملی را به شکلی متفاوت تعریف کنند.
  • یکشنبه، ۲۶ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    هزینه تعلل در عصر هوش مصنوعی

    دنیای اقتصاد: نیما نامداری؛ تحلیلگر اقتصاد دیجیتال در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: هوش مصنوعی با تأثیر مستقیم بر تولید، رقابت‌پذیری بنگاه‌ها و اشتغال، به موتور محرک رشد جهانی تبدیل شده است. گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ شرکت آنتروپیک با پیش‌بینی سه سناریوی «تغییر محدود»، «تغییر قابل‌توجه» و «تغییر بسیار شدید» برای آمریکا تا سال ۲۰۳۰، هشدار می‌دهد که حتی با رشدهای اقتصادی بالا، منافع اصلی نصیب صاحبان سرمایه می‌شود و نیروی کار -به‌ویژه در مشاغل شناختی، مدیریتی و تخصصی- با کاهش درآمد و افزایش محسوس بیکاری (تا مرز ۱۷.۹ درصد در سناریوی شدید) مواجه خواهد شد.
  • هزینه تعلل در عصر هوش مصنوعی + فایل صوتی

    اقتصاد ایران ممکن است موج بعدی رشد جهانی به واسطه هوش مصنوعی را زمانی جدی بگیرد که دیگر خیلی دیر شده‌ باشد. دیگر تردیدی نیست که هوش مصنوعی با ظرفیت تولید، رقابت‌پذیری بنگاه‌ها و آینده اشتغال در اقتصاد ارتباط مستقیم دارد. طبعا برای اقتصاد ایران که سال‌ها با رشد کم و ناپایدار روبه‌رو بوده و اکنون فشار تحریم و جنگ را هم تحمل می‌کند، چگونگی مواجهه با تبعات این فناوری باید یکی از اولویت‌های سیاستگذاری اقتصادی باشد. این مواجهه اگر به موقع و آگاهانه باشد، می‌تواند به ایجاد فرصت برای اقتصاد ایران منجر شود؛ اما اگر با تاخیر و ندانم‌کاری همراه باشد یک تهدید برای رشد اقتصادی و اشتغال خواهد بود.
  • شنبه، ۲۵ مهر ۱۴۰۵
  • سرمقاله امروز «دنیای اقتصاد» را بخوانید و بشنوید؛

    جایزه نوبل اقتصاد و سرگشتگی ما

    دنیای اقتصاد: دکتر تیمور رحمانی؛ استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: اعطای جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ به مایکل وودفورد و رابرت هال، به‌ویژه نقش پیشتازانه وودفورد در اقتصاد پولی و تبیین نظری تورم، اهمیت فراوانی دارد؛ به‌ویژه برای کشوری چون ایران که دهه‌هاست با تورم بالا دست‌وپنجه نرم می‌کند، در حالی که همچنان میان مشاجرات ایدئولوژیک، اختلاف‌نظر درباره نقش نقدینگی، پایه پولی یا نرخ ارز و روش‌های اقتصادسنجی سرگشته است.
  • جایزه نوبل اقتصاد و سرگشتگی ما + فایل صوتی

    جایزه نوبل اقتصاد در سال۲۰۲۶ به مایکل وودفورد و رابرت‌ هال اعطا شد و اعطای جایزه نوبل به این ۲اقتصاددان سبب غافلگیری یا تعجب اقتصاددانان نشد و بر اساس اثرگذاری این دو اقتصاددان و پیشبردهای آنها در علم اقتصاد مستحق دریافت این جایزه بودند؛ گرچه اثر گذاری وودفورد و مسیرشکن بودن او در حوزه اقتصاد پولی بسیار پررنگ‌تر از رابرت‌ هال است.
  • پنجشنبه، ۲۳ مهر ۱۴۰۵
  • سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید؛

    چشم انداز اقتصاد جهان

    دنیای اقتصاد: دکتر مهرداد سپه‌وند؛ کارشناس اقتصاد مالی و بین‌المل در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت؛ اجلاس سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک با پیام تاب‌آوری غیرمنتظره اقتصاد جهانی و در عین حال افزایش آسیب‌پذیری‌های پنهان در جریان است
  • چشم‌انداز اقتصاد جهان + فایل صوتی

    اجلاس سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی از ۱۲ تا ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ در بانکوک، پایتخت تایلند در جریان است. تا به اینجا، پیام مشترک گزارش‌ها، تاب‌آوری غیرمنتظره اقتصاد جهانی در کنار افزایش آسیب‌پذیری‌های پنهان آن بوده است.
  • چهارشنبه، ۲۲ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    کلان بر پایه‌های عقلانیت جمعی خُرد

    دنیای اقتصاد: دکتر کوثر یوسفی؛ دانشیار اقتصاد و فارغ‌التحصیل دکترای اقتصاد از تگزاس در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت، اقتصاددانان سال‌ها برای تبیین نسبت مصرف و درآمد خانوارها تلاش کرده‌اند.
  • کلان بر پایه‌های عقلانیت جمعی خُرد + فایل صوتی

    در مقایسه با علوم طبیعی، اقتصاد علمی جوان است و هنوز ناشناخته‌های بسیاری دارد. انتخاب مصرفی افراد و نسبت آن با درآمد، یکی از پرسش‌هایی است که برای شناخت آن، طی قریب به صد سال گذشته، مسیر طولانی‌ای طی شده است. کینز سطحی از مصرف را حداقلی و قطعی می‌داند (که در اقتصاد اسلامی به روایت محمدرضا حکیمی در کتاب «گزارش» از آن با عنوان «حد مسکنت» یاد می‌شود) و نسبت افزایش مصرف به درآمد را «کوچک‌تر از یک» می‌داند. این دیدگاه دهه‌ها به‌عنوان یکی از اصول اقتصاد شناخته می‌شد، هرچند اقتصاددانان نمی‌توانستند آن را به‌طور کامل با رفتار واقعی خانوارها توضیح دهند.
  • سه‌شنبه، ۲۱ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ و اعتبار سیاستگذار

    دنیای اقتصاد: دکتر حسین توکلیان؛ دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ به «رابرت هال» و «مایکل وودفورد» برای توسعه مدل‌های «کینزی جدید» و ارائه مبانی خرد برای سیاست‌های تثبیت اقتصادی اهدا شد.
  • نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ و اعتبار سیاستگذار + فایل صوتی

    نوبل اقتصاد۲۰۲۶ به رابرت‌ هال و مایکل وودفورد، برای پژوهش‌های ایشان درباره «بنیان‌های خردِ تثبیت اقتصاد کلان» اعطا شد. موضوع این جایزه به مساله‌ای برمی‌گردد که دولت‌ها و بانک‌های مرکزی همواره با آن مواجه هستند. بر اساس آن، این سوال پیش می‌آید که وقتی خانوارها و بنگاه‌ها با نگاه به آینده تصمیم می‌گیرند و رفتار خود را در واکنش به سیاست‌های اقتصادی تغییر می‌دهند، چگونه می‌توان شدت رکود و تورم را کاهش داد؟‌ هال و وودفورد به فهم این رفتار و ساختن چارچوبی برای ارزیابی سیاستگذاری کمک کردند؛ چارچوبی که بخش مهمی از تحلیل‌های امروز بانک‌های مرکزی بر آن استوار است.
  • دوشنبه، ۲۰ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    موانع یادگیری عمیق

    دنیای اقتصاد: دکتر علینقی مشایخی؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: یادگیری در سازمان‌ها و حکومت‌ها در دو لایه صورت می‌گیرد. یادگیری سطحی» یا چرخه اول، صرفاً به تغییر قواعد تصمیم‌گیری بر اساس پیش‌فرض‌های موجود می‌پردازد؛ اگر تصمیمی نتیجه ندهد، قواعد را عوض می‌کنیم اما باورهای اصلی را خیر. در مقابل، «یادگیری عمیق» یا چرخه دوم، متضمن اصلاح و تغییر پیش‌فرض‌های ذهنی است که ریشه تصمیمات هستند.
  • موانع یادگیری عمیق + فایل صوتی

    یادگیری در افراد و همچنین در سازمان‌ها و حکومت‌ها در دو لایه سطحی و عمیق می‌تواند اتفاق بیفتد. یادگیری در سازمان‌ها و حکومت‌ها به‌صورت یادگیری هماهنگ در مدیران و افراد تاثیرگذار بر تصمیمات آنهاست. یادگیری در لایه عمیق متوجه تغییر در پیش‌فرض‌های ذهنی افراد است. یادگیری در لایه سطحی متوجه تغییر قواعد تصمیم‌گیری است که با فرض آنکه پیش‌فرض‌ها واقعیت دارد تنظیم و به‌کار گرفته می‌شوند.
  • یکشنبه، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    گام‌های کوچک کافی نیست

    دنیای اقتصاد: دکتر پویا جبل‌عاملی، اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تقریبا یک‌سال پیش بود. یکی از دوستان از جلسه‌ای تعریف می‌کرد در فلان وزارتخانه که چه نیروهای جوان و زبده‌ای گرد آمده‌اند و اینها می‌توانند قدم‌هایی هر چند کوچک را برای تغییر به ثمر برسانند.
  • گام‌های کوچک کافی نیست + فایل صوتی

    تقریبا یک‌سال پیش بود. یکی از دوستان از جلسه‌ای تعریف می‌کرد در فلان وزارتخانه که چه نیروهای جوان و زبده‌ای گرد آمده‌اند و اینها می‌توانند قدم‌هایی هر چند کوچک را برای تغییر به ثمر برسانند. در پاسخ گفتم، شرایط کشور به‌گونه‌ای است که یا باید تکنوکرات‌ها تصمیم‌گیرندگان را به تغییر اساسی در استراتژی‌ها قانع کنند یا آنکه مسوولیت نپذیرند؛ زیرا این روند به شکلی نیست که با اقدامات اداری و بدون تغییر در جهت گیری‌های کلان کشور، بتوان کار موثری در جهت خدمت به مردم انجام داد.
  • شنبه، ۱۸ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    در سوگ محسن خلیلی‌ عراقی

    دنیای اقتصاد: دکتر علیرضا بختیاری؛ مدیر مسوول گروه رسانه‌ای «دنیای‌اقتصاد» در سرمقاله امروز این روزنامه نوشت: بعضی آدم‌ها وقتی می‌روند، جای یک نفر خالی می‌شود. بعضی دیگر، جای یک شیوه زیستن و کار کردن را خالی می‌گذارند.
  • در سوگ محسن خلیلی‌عراقی + فایل صوتی

    بعضی آدم‌ها وقتی می‌روند، جای یک نفر خالی می‌شود. بعضی دیگر، جای یک شیوه زیستن و کار کردن را خالی می‌گذارند. محسن خلیلی‌عراقی از گروه دوم بود. مردی بی‌نهایت قابل احترام که وقتی نام وطن را می‌شنید یا بر زبان می‌آورد، اشک در چشمانش جاری می‌شد.
  • پنجشنبه، ۱۶ مهر ۱۴۰۵
  • تحلیل ادامه جنگ + فایل صوتی

    تجاوز نظامی آمریکا به ایران بار دیگر یکی از بنیادی‌ترین معماهای نظریه روابط بین‌الملل و چانه‌زنی در بحران را پیش کشید: چرا کشوری با توانمندی مادی کمتر، در برابر ائتلافی از قدرت‌های برتر نظامی کوتاه نمی‌آید و به خواسته‌های تحمیلی آنان تن نمی‌دهد؟ در نگاه نخست و بر پایه محاسبات مادی متعارف، برخی انتظار داشتند برتری هوایی، فناوری تسلیحاتی پیشرفته و ظرفیت ویرانگری ائتلاف مهاجم، ایران را خیلی زود وادار به پذیرش مطالبات واشنگتن کند. با این حال، روشن است که میان «توان تحمیل خسارت مادی» و «توان دگرگون‌سازی محاسبات و اراده استراتژیک» گسستی عمیق وجود دارد.
  • چهارشنبه، ۱۵ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    حلقه مفقوده حاکمیت شرکتی در بانک‌ها

    دنیای اقتصاد: امیرحسین امین‌آزاد، مدیرکل اسبق مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پول‌شویی بانک مرکزی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: اخیرا کلیپی از دکتر سیدفرید موسوی، نماینده مجلس و عضو سابق هیات‌مدیره بانک ملی ایران، در فضای مجازی منتشر شده که در آن با لحنی انتقادی درباره ساختار مدیریتی بانک‌ها سخن می‌گوید و از جمله اظهار می‌کند که «اعضای هیات‌مدیره بانک‌ها هیچ اختیاری ندارند و نشسته‌اند پیپ می‌کشند».
  • حلقه مفقوده حاکمیت شرکتی در بانک‌ها + فایل صوتی

    اخیرا کلیپی از دکتر سیدفرید موسوی، نماینده مجلس و عضو سابق هیات‌مدیره بانک ملی ایران، در فضای مجازی منتشر شده که در آن با لحنی انتقادی درباره ساختار مدیریتی بانک‌ها سخن می‌گوید و از جمله اظهار می‌کند که «اعضای هیات‌مدیره بانک‌ها هیچ اختیاری ندارند و نشسته‌اند پیپ می‌کشند».
  • سه‌شنبه، ۱۴ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    بازار؛ مدرسه فراموش‌شده اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد: دکتر جعفر خیرخواهان؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: بازار بیش از آنکه صرفاً محلی برای مبادله کالا و خدمت باشد، یک نهاد اجتماعی و «مدرسه» یادگیری اعتماد، مسئولیت و آینده‌نگری است.
  • بازار؛ مدرسه فراموش‌شده اقتصاد ایران + فایل صوتی

    حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، درباره کتاب «روزگار محسن» جمله‌ای گفت که بیش از آنکه اقتصادی به نظر برسد، رنگ‌وبوی اخلاقی و اجتماعی دارد: «بازار، اگر درست فهمیده شود، فقط محل معامله و تبادل کالا نیست، بلکه مدرسه‌ای است برای یادگیری اعتماد، مسوولیت، ریسک و آینده‌نگری.» با درنگی در این عبارت، متوجه می‌شویم موضوع بسیار فراتر از توصیه‌ای اخلاقی به کاسب و تاجر است. این جمله ما را به یکی از پرسش‌های قدیمی و بنیادین علم اقتصاد بازمی‌گرداند: بازار با انسان چه می‌کند؟
  • دوشنبه، ۱۳ مهر ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    آیا «جنگ سوم» محتمل است؟

    دنیای اقتصاد: کوروش احمدی، دیپلمات پیشین ایران در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: به‌رغم برخی حدس‌و‌گمان‌ها، هنوز نمی‌توان گفت که «جنگ سوم» با ابعادی وسیع‌تر اجتناب‌ناپذیر شده‌ است. شاخص‌های نظامی و حرکات ترامپ مبنای این حدس‌و‌گمان‌ها است. شدت گرفتن لفاظی‌های ترامپ علیه ایران و از جمله استفاده او از واژه annihilate (نابود کردن) در سخنرانی‌اش در سازمان ملل که برخی آن را به اندیشیدن به نوعی سلاح هسته‌ای ربط داده‌اند و برخی شایعات دیگر در این رابطه، قابل‌توجه است.
  • آیا «جنگ سوم» محتمل است؟ + فایل صوتی

    به‌رغم برخی حدس‌و‌گمان‌ها، هنوز نمی‌توان گفت که «جنگ سوم» با ابعادی وسیع‌تر اجتناب‌ناپذیر شده‌ است. شاخص‌های نظامی و حرکات ترامپ مبنای این حدس‌و‌گمان‌ها است. شدت گرفتن لفاظی‌های ترامپ علیه ایران و از جمله استفاده او از واژه annihilate (نابود کردن) در سخنرانی‌اش در سازمان ملل که برخی آن را به اندیشیدن به نوعی سلاح هسته‌ای ربط داده‌اند و برخی شایعات دیگر در این رابطه، قابل‌توجه است.
  • یکشنبه، ۱۲ مهر ۱۴۰۵
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    از پول ارزان تا سرمایه‌گذاری کارآمد

    دنیای اقتصاد: دکتر ولی‌الله سیف؛ رئیس کل پیشین بانک مرکزی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: مشکل اصلی در تامین مالی اقتصاد ایران نه کمبود منابع، بلکه نحوه قیمت‌گذاری و تخصیص غیربهینه آنهاست.
  • از پول ارزان تا سرمایه‌گذاری کارآمد + فایل صوتی

    وقتی از مشکلات تولید و سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران سخن می‌گوییم، یکی از نخستین پاسخ‌هایی که مطرح می‌شود، کمبود نقدینگی و منابع مالی است. راه‌ حل نیز معمولا روشن به نظر می‌رسد: افزایش تسهیلات بانکی. اما شاید لازم باشد یک گام به عقب برگردیم و سوال بنیادی‌تری را مطرح کنیم: آیا مشکل اقتصاد ایران واقعا کمبود منابع مالی است یا نحوه قیمت‌گذاری و تخصیص این منابع؟
  • شنبه، ۱۱ مهر ۱۴۰۵
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    پایش عملکرد و یادگیری

    دنیای اقتصاد: دکتر علینقی مشایخی؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: ظرفیت یادگیری سازمان‌ها و حکومت‌ها تعیین‌کننده توانمندی آن‌هاست. یادگیری در این نهادها در دو لایه صورت می‌پذیرد؛ در لایه سطحی، ذهنیت غالب بدون تغییر می‌ماند و تنها اقدامات جدیدی درون همان چارچوب قبلی تعریف می‌شود.
  • پایش عملکرد و یادگیری + فایل صوتی

    همان‌طور که انسان‌ها ظرفیت یادگیری دارند، سازمان‌ها و حکومت‌ها نیز به‌عنوان یک سازمان ظرفیت یادگیری دارند. ظرفیت برخی بسیار کم و حتی نزدیک به صفر است و برخی دیگر ظرفیت زیادی برای یادگیری دارند و به سرعت یاد می‌گیرند و خود را توانمندتر می‌کنند. یادگیری انسان‌ها در یک فرد شکل می‌گیرد و او از نظر ذهنی و عملی توانمندتر می‌شود؛ اما در سازمان‌ها یادگیری سبب می‌شود ذهنیت غالب در سازمان که متشکل از وجوه مشترک ذهنیت مدیران و افراد موثر سازمان است، تغییر کند. تغییر ذهنیت غالب در یک سازمان بر راهبرد، ساختار و عملیات سازمان اثر می‌گذارد.