«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
شایستهسالاری؛ مرز باریک توسعه و ایستایی
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، دکتر فرشاد رومی، دانشیار روابط بین الملل دانشگاه شهید چمران اهواز در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: در پرواز به کوآلالامپور، هواپیما که بر فراز آبهای تنگه مالاکا پیش میرود، ناگهان از میان ابرها لکهای سبز در میان آبی بیکران دریا پدیدار میشود.
مهماندار اعلام میکند: «مسافران گرامی، هماکنون در حال عبور از فراز سنگاپور هستیم.» هنوز چشم از پنجره برنداشتهام؛ همسفرم که یک اقتصاددان است، آهی عمیق میکشد و زیر لب میگوید: «ببین... ما بیش از یک قرن است درباره توسعه حرف میزنیم، اما آنها در نیمقرن سکوت، کشوری ساختند که همه جهان به تماشای معجزهاش ایستاده است.»
این سخن، شاید تلخترین روایت از تراژدی توسعه در ایران باشد. ما ملتی هستیم که بیش از همه کشورهای توسعهیافته درباره توسعه نوشتهایم، سخن گفته و نظریه پرداختهایم. از تریبونهای عمومی تا کلاسهای دانشگاه، از همایشهای رسمی تا نشستهای تخصصی، توسعه یکی از پرتکرارترین واژههای فرهنگ معاصر ماست.
قفسههای کتابفروشیها مملو از آثاری چون «توسعه پایدار؛ از نظریه تا عمل»، «اقتصاد توسعه»، «اقتصاد دانشبنیان»، «توسعه درونزا و بروننگر» و دهها عنوان مشابه است. گویی باغی بزرگ از اندیشههای توسعه کاشتهایم، باغی که تماشایش دهانمان را آب انداخته، اما کمتر فرصت چیدن میوههای آن را یافتهایم.
در سوی دیگر این روایت، سنگاپور مدرنترین کشور آسیا ایستاده است؛ جزیرهای که در سال۱۹۶۵ وقتی از مالزی جدا شد، پاتوق دزدان دریایی بود و حتی یک لیوان آب شیرین برای نوشیدن نداشت. فقر و فلاکت و باتلاقهای مالاریاخیز، تنها داراییاش بود. اما امروز، تراشهای که در تلفن همراه و سایر لوازم الکتریکی ماست، ممکن است در همین جزیره کوچک طراحی یا تولید شده باشد.
کشوری که به نیویورک آسیا تبدیل شده و در اکثر شاخصهای مثبت اقتصادی جزء چند کشور نخست دنیا است و پاسپورتش بیمعطلی دروازههای جهان را به روی شهروندانش میگشاید. تورم یک درصدیاش نیز برای اقتصادی مانند اقتصاد نفتی ما که سالها با تب گرانی دستوپنجه نرم کرده، یادآور فاصلهای معنادار است.
