ایران چگونه میتواند از جنگ دوباره جلوگیری کند؟
غلامرضا ظریفیان، فعال سیاسی در گفتوگو با «پرستو بهرامیراد» در اکوایران در برنامه «گفتوگوی استراتژیک» با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت: به نظر میرسد ایران دستکم در ماههای پیش رو همچنان در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» قرار داشته باشد؛ وضعیتی که مهمترین ویژگی آن نااطمینانی، اضطراب اجتماعی و تداوم فشارهای اقتصادی است.
وی افزود: هرچند جامعه از نگرانیهای ناشی از گسترش جنگ تا حدی عبور کرده و تابآوری مردم، دولت و نیروهای نظامی مانع از شکلگیری بحرانهای بزرگتر شده است، اما ادامه وضعیت فعلی میتواند آثار فرسایشی جدی بر اقتصاد، سرمایه اجتماعی و امید به آینده برجای بگذارد.
این فعال سیاسی با تأکید بر اینکه کشور باید از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» خارج شود، تصریح کرد: در چنین شرایطی نه امکان برنامهریزی بلندمدت اقتصادی وجود دارد، نه بخش خصوصی برای سرمایهگذاری انگیزه کافی پیدا میکند و نه چشمانداز روشنی برای توسعه شکل میگیرد. این وضعیت بهتدریج سرمایههای اقتصادی و اجتماعی کشور را فرسوده میکند.
ظریفیان درباره چشمانداز تحولات سیاسی نیز گفت: تغییر یک ضرورت اجتنابناپذیر است. تجربه تاریخی نشان داده جوامعی که به پرسشهای جدید، پاسخهای قدیمی میدهند، با بحرانهای عمیقتری مواجه میشوند. جامعه ایران نیز طی دهههای اخیر در حوزههای مختلف اجتماعی، فرهنگی، فناورانه و نسلی دچار دگرگونیهای جدی شده و نمیتوان این تحولات را نادیده گرفت.
وی افزود: نشانههایی از درک این ضرورت در برخی جریانهای سیاسی دیده میشود. امروز حتی در بخشهایی از جریانهای سنتیتر نیز میتوان علائمی از پذیرش تغییرات و ضرورت بازنگری در برخی سیاستها را مشاهده کرد.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اهمیت گفتوگوی ملی اظهار داشت: ایران بیش از هر زمان دیگری به یک گفتوگوی فراگیر نیاز دارد؛ گفتوگویی که در آن همه گروههای اجتماعی، سیاسی و فکری امکان بیان دیدگاههای خود را داشته باشند. نهادهای مدنی، احزاب، تشکلهای صنفی و رسانهها میتوانند نقش مهمی در شکلگیری این فرآیند ایفا کنند.
به گفته ظریفیان، تجربه جنگ اخیر نشان داد که بخشهای مختلف جامعه، با وجود اختلافنظرهای سیاسی، در موضوع حفظ ایران و امنیت ملی دارای اشتراکات مهمی هستند. این سرمایه اجتماعی باید حفظ و تقویت شود و نباید اجازه داد شکافهای سیاسی و اجتماعی آن را تضعیف کند.
وی همچنین با اشاره به برخی مشکلات ساختاری در حکمرانی کشور گفت: یکی از الزامات اصلاحات، بازنگری در ساختارهای تصمیمگیری و کاهش موازیکاریهاست. دولت زمانی میتواند کارآمد باشد که اختیارات، مسئولیتها و پاسخگویی در ساختار حکمرانی به شکل روشن تعریف شده باشد.
ظریفیان درباره مذاکرات ایران و آمریکا نیز اظهار داشت: راهحل نهایی اختلافات، مذاکره است. جنگ نمیتواند جایگزین دیپلماسی شود. به نظر میرسد امکان دستیابی به توافقی مرحلهای وجود دارد؛ توافقی که در آن دو طرف بتوانند بهتدریج یکدیگر را راستیآزمایی کرده و مسیر کاهش تنشها را هموار کنند.
وی در پایان هشدار داد: تداوم وضعیت نه جنگ، نه صلح میتواند کشور را در معرض فرسایش اقتصادی، اجتماعی و روانی قرار دهد. از این رو، حرکت به سمت کاهش تنشها، تقویت انسجام داخلی و گسترش گفتوگوی ملی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای آینده ایران است.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.