رشد ۳ هزار و ۴۰۰ درصدی معاملات بازار باز

روند تزریق پول در بازار باز در سال ۱۴۰۱ مسیری نوسانی را طر کرده و در ابتدای مرداد ماه جهت یک نقطه عطف را ثبت کرد. بررسی اجمالی آمارهای بازار باز با سال گذشته نشان می دهد هر چند در این معاملات سطح تزریق پول افزایش پیدا کرده اما روند بده بستان بانک مرکزی با بانک ها تقریبا هم جهت بوده است.

رشد ۳ هزار و ۴۰۰ درصدی معاملات بازار باز در هفته سوم مرداد ماه

به طور کلی بانک مرکزی در دو بازار اقدام به تزریق پول در بانک ها می کند.  بازار باز و بازار بین بانکی . برخی از تحلیل گران معتقدند رشد معاملات در بازار باز می تواند از جهت مانده نقدینگی نزد بانک ها قدرت تورم زایی را ارتقادهد.

در همین رابطه روند معاملات بازار باز در سال گذشته نشان می دهد این معاملات در سال گذشته از ابتدای فرودین ماه با تزریق ۶ هزار و ۲۵۰ میلیارد تومان شروع شده و تا پایان اردیبهشت ماه تا مرز ۳ همت کاهش پیدا کرد.

این در حالی است که در خرداد ماه سال ۱۴۰۰ روند معاملات تغییر کرده و بانک مرکزی در آن موقع اقدام به جذب نقدینگی از نهادهای مالی کرد.

جذب پول در هفته پایانی بهار آغاز شده که در سطح ۶ هزار و ۳۷۰ میلیارد تومان بوده است. پس از آن تا هفته سوم مرداد ماه این رقم تا جذب ۲ همتی ادامه پیدا کرده و تزریق پول به منفی ۲ هزار میلیارد تومان رسید.

این در حالی است که در سال جاری همواره رفتار بانک مرکزی در بازار باز انبساطی بوده و پوزیشن خرید اوراق را داشته است.

در همین راستا تزریق پول در بازار باز از مرز ۹۵ همت در فروردین ماه شروع شده و رفته رفته از این شاخص در عملیات هفتگی کاسته شد. 

تا آنجا که در پایان تیر ماه تزریق پول به ۶۰ همت رسید. در ابتدای مرداد ماه اما دوباره بسط نقدینگی روندی فزاینده گرفته و در پایان هفته سوم مرداد ماه به ۷۰ همت رسید.

مقایسه بازار باز در دو سال گذشته نشان می دهد ضمن رشد ۳ هزار و ۴۰۰ درصدی عملیات بازار باز در میانه تابستان در مقایسه با موقعیت مشابه خود در سال گذشته اما روند رفتار بانک مرکزی شیب همسانی داشته است.

به این معنی که در هردو سال بسط پول در ابتدا در بالاترین میزان قرار داشته و در ادامه هر هفته از این میزان کاسته شده است. اما آنچه برای برخی تحلیل گران نگران کننده است تغییر تفاوت سطح تزریق پول در این دو مقطع است.

این عده معتقدند اگر بانک مرکزی همچنان این رشد سالانه را حفظ کند و در هفته های بعد تزریق را افزایش دهد احتمالا بسط پول به سطح بالاتری رسیده و می تواند تورم زایی در معاملات بازار باز در سال جاری را شدت بیشتری دهد. این در حالی است که معاملات بازار شبانه در هفته اخیر تفاوت چندانی را در هفته های کنونی با سال قبل نداشته است.

سطح یکسان تزریق پول در بازار شبانه

در کنار بازار باز، بانک هامی توانند نیاز های نقدینگی خود را در بازار بین بانکی یا بازار شبانه نیز برطرف کنند. در این بازار تاریخ سررسید معاملات کوتاه مدت بوده و بانک ها بیشتر در جهت رفع نیازهای کوتاه مدت خود اقدام می کنند.

در همین رابطه در هفته های اخیر اعتبارات قاعده مند بانک مرکزی یا همان تزریق این نهاد در بانک های مقروض به سطح ۱۶ همت رسیده که تنها ۶ درصد از موقعیت مشابه خود در سال گذشته کمتر بوده است. مقایسه این دو بازار نشان می دهد همچنان تزریق پول در بازار شبانه در همان سطح سال گذشته بوده و معاملات این بازار تفاوت چندانی را نداشته است.