همزمان با ورود غیرمستقیم ترکیه به جنگ یمن، نیویورک‌تایمز روایتی از فروپاشی دولت عدن ارائه داد
تغییر آرایش امنیتی در شبه‌جزیره
همزمان با این تحول، چندین مقام ترکیه‌ای گفتند که این کشور قصد دارد در بحبوحه تشدید حملات حوثی‌ها به عربستان، به‌زودی نیرو و تجهیزات دفاعی بیشتری را در این پادشاهی مستقر کند. دو مقام مطلع ترکیه‌ای گفتند که این کشور از سال گذشته تیم‌های فنی، سامانه‌های پدافند هوایی و تجهیزات جنگ الکترونیک را برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، از جمله تاسیسات انرژی، در عربستان مستقر کرده است. «راغب سویلو» و «لِوِنت کمال» در «میدل‌ایست‌آی» نوشتند، به گفته مقام‌های ترکیه‌ای، آنکارا قصد دارد نیروهای نظامی را دست‌کم در یک پایگاه فرماندهی مستقر کند که هدف آن صرفا ارائه پشتیبانی دفاعی به عربستان سعودی است.
این مقامات اظهار کردند که پس از تصویب مجوز رسمی توسط پارلمان ترکیه (که احتمالا اواخر همین ماه انجام شود) ممکن است تعداد محدودی از نیروهای ویژه ترکیه به عربستان اعزام شوند. برخی منابع افزودند که پس از تصویب پارلمان، ارتش ترکیه تعداد نامشخصی از خلبانان باتجربه و هواپیماها را برای مقابله با پهپادها و موشک‌های بالستیک شلیک‌شده توسط حوثی‌های یمن، به عربستان سعودی اعزام خواهد کرد. «مراد یشیل‌تاش»، استاد دانشگاه و عضو هیات مشورتی سیاست خارجی ریاست‌جمهوری ترکیه، در پستی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «مشارکت اولیه ترکیه به‌احتمال زیاد به‌جای اعزام نیروهای رزمی به یمن، در قالب پدافند هوایی، سامانه‌های ضدپهپاد یا عناصر اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی در خاک عربستان سعودی خواهد بود. این رویکرد به ترکیه اجازه می‌دهد تا ضمن ادغام در شبکه امنیتی ریاض، سطح ریسک و میزان درگیری خود را به شکلی کنترل‌شده محدود نگه دارد.»
حوثی‌ها چگونه باب‌المندب را تسخیر کردند؟
در هفته‌های پیش از پیشروی حوثی‌ها در امتداد سواحل دریای سرخ، سپهبد طارق صالح (از فرماندهان دولت یمن و برادرزاده رئیس‌جمهور مستبد پیشین یمن) درخواست کمک کرد. وقتی ماه گذشته حوثی‌ها پیشروی کردند، هیچ‌کس قادر یا مایل به متوقف کردن آنها نبود. «ویویان نریم»، «سعید البطاطی» و «شعیب الموساوا» در نیویورک‌تایمز نوشتند، پیروزی حوثی‌ها در ۱۰سپتامبر نشان داد که چگونه یک گروه شبه‌نظامی نامنظم و پراکنده، به نیرویی قدرتمند و مجهز به فناوری‌های پیشرفته بدل شده است. این رویداد همچنین شکستی بزرگ برای دولت یمن و حامیان سعودی آن محسوب می‌شد. روایت‌ها نشان می‌دهد که اگرچه پیروزی ماه گذشته حوثی‌ها برای بسیاری غافلگیرکننده بود، اما وقوع آن قابل‌پیش‌بینی بود. به گفته دو مقام ارشد آمریکایی و یک مقام ارشد سابق ایالات متحده، نهادهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا ماه‌ها بود که درباره حوثی‌ها به عربستان هشدار می‌دادند و از مقامات سعودی می‌خواستند تا نیروهای ازهم‌گسیخته دولت یمن را متحد کنند. ژنرال صالح پیش از شکست خود، برای مهار حوثی‌ها دست یاری به‌سوی مقامات سعودی و آمریکایی دراز کرده بود، اما صالح کمک قابل‌توجهی دریافت نکرد.
«محمد البخیتی»، از مقامات سیاسی حوثی، پیروزی این گروه را ناشی از پیشرفت‌هایی دانست که طی سال‌ها جنگ در زمینه توسعه توانمندی‌های نظامی خود به دست آورده‌اند. دو تن از سربازان دولت یمن که با «نیویورک‌تایمز» گفت‌وگو کردند، گفتند که در نهایت رهبران بی‌کفایت خود را مقصر شکستشان می‌دانند. به گفته یکی از همرزمان آنها، درست پس از غروب آفتاب در روز ۹سپتامبر بود که اوضاع از هم پاشید. او تعریف کرد که چگونه به همراه سایر سربازان در خارج از «مخا» مستقر بودند که گزارش‌هایی مبنی بر پیشروی نیروهای حوثی از چندین جهت دریافت کردند. او گفت که ناگهان ارتباطات آنها قطع شد و تماسشان با سایر یگان‌ها از بین رفت؛ سپس صدای فریاد شنیدند. او به یاد می‌آورد که همرزمانش فریاد می‌زدند: «عقب‌نشینی! عقب‌نشینی! عقب‌نشینی! حوثی‌ها همین‌جا هستند!» آنها برگشتند و برای نجات جان خود گریختند.
به گفته تحلیلگران، حوثی‌ها پس از آتش‌بس سال۲۰۲۲، از وقفه در درگیری‌ها برای تقویت و افزایش خودکفایی خود و گسترش زرادخانه‌شان بهره بردند؛ اما دولت یمن چنین نکرد. این دولت در طول جنگ به‌شدت دچار تفرقه و ضعف شده و به حامیان سعودی و اماراتی خود وابسته بود؛ حامیانی که اغلب با یکدیگر اختلاف‌نظر داشتند. «گرگوری جانسن»، پژوهشگر غیرمقیم در «موسسه کشورهای عربی خلیج‌فارس» در واشنگتن می‌گوید: «دولت یمن در حال حاضر عملا وجود خارجی ندارد. آنها بیشتر وقت خود را صرف جنگیدن با یکدیگر می‌کنند تا نبرد با حوثی‌ها.» یکی از چهره‌های کلیدی این دولت، ژنرال صالح بود. او طی سال‌ها با تغییر مداوم اتحادها (از همراهی با حوثی‌ها گرفته تا پیوستن به دولت) دشمنان بسیاری برای خود تراشیده بود.
درهرحال، تنش‌ها در ماه ژوئیه به اوج خود رسید. حوثی‌ها عربستان را متهم کردند که فرودگاه صنعا را بمباران کرده تا مانع فرود یک هواپیمای ایرانی شود. آنها همچنین علیه کشتی‌های سعودی در دریای سرخ اعلام محاصره کردند. آنها موشک‌ها و پهپادهایی به‌سوی عربستان شلیک و این پادشاهی حملات هوایی را در یمن آغاز کرد. به گفته دو افسر نظامی یمنی، حوثی‌ها در ۹اوت حملات گسترده‌ای را با موشک و پهپاد علیه مخا آغاز کردند که هدف آن قطع خطوط تدارکاتی شهر از طریق دریا بود. سپس در ۳سپتامبر، حوثی‌ها تهاجم زمینی گسترده‌ای را آغاز کردند. بر اساس اظهارات نیروهای وابسته به ژنرال صالح، این گروه نزدیک به ۸۰هزار جنگجو را به میدان نبرد فرستاد. یکی از نخستین نقاطی که حوثی‌ها در آن خطوط دفاعی دولت را درهم شکستند؛ منطقه‌ای کوهستانی به نام «کداحه» بود. در شامگاه ۹سپتامبر و تا صبح روز بعد، خطوط دفاعی نیروهای دولتی درهم شکست. آنها در میان هرج‌ومرج و سردرگمی، دست به عقب‌نشینی سریع و نامنظمی زدند.
سربازان دولتی به‌جای تجدید سازمان، تا شهر جنوبی عدن عقب‌نشینی کردند و تمام نوار ساحلی دریای سرخ، از جمله جزیره‌ای در داخل تنگه باب‌المندب را به حوثی‌ها واگذار کردند. دولت یمن یک‌شبه حدود ۱۸۰۰مایل مربع از قلمرو خود را از دست داد. بر اساس بیانیه گروه ژنرال صالح، دست‌کم ۵۰۰تن از نیروهای او کشته و بیش از ۱۵۰۰نفر زخمی شدند. یکی از نیروهای دولتی تعریف کرد که پس از دریافت دستور عقب‌نشینی، تمام نشانه‌های نظامی بودن خود را پنهان کرد و تفنگش را به دره‌ای انداخت. او گفت که در طول مسیر، خودروهای زرهی دولتی «با سرعتی همچون گلوله از کنار ما رد می‌شدند.» به گفته یکی از مقامات دولت یمن و دو تن از افسران نظامی، اندکی پس از سقوط شهر «مخا»، ژنرال صالح و تنی چند از همرزمانش با هواپیما به ریاض رفتند. آنها در آنجا در هتلی پنج‌ستاره مستقر شدند.
یکی از افسران نظامی که به ژنرال صالح نزدیک است، به خبرنگار روزنامه «نیویورک‌تایمز» گفت که تمرکز او اکنون بر تجدید سازمان نیروها و مداوای مجروحان است. برای غیرنظامیان یمنی که هم‌اکنون با فقر شدید و گرسنگی دست‌به‌گریبانند، بازگشت جنگ نوید رنجی عمیق‌تر می‌دهد. در هفته‌های اخیر بیش از ۱۸۰ هزار نفر آواره شده‌اند.
