آیا شکست عربستان در برابر حوثیها زمینه ساز مداخله اسرائیل خواهد شد؟
بازی تلآویو در زمین ریاض
بخشهای وسیعی از سواحل دریای سرخ و تنگه راهبردی بابالمندب را تحت کنترل خود درآورند. این تحولات، اتحادیه اروپا را واداشته تا سطح هشدار ماموریت دریایی خود موسوم به «عملیات آسپیدس» را در دریای سرخ افزایش دهد. با این حال، در جریان گفتوگوهای غیرمستقیم میان نمایندگان ایالات متحده و حوثیها در عمان، این گروه متعهد شد که قصدی برای حمله به کشتیهای آمریکایی ندارد و هدف اقداماتش صرفا کشتیها و مواضع مرتبط با عربستان خواهد بود؛ موضوعی که نشاندهنده تثبیت نوعی آتشبس میان واشنگتن و حوثیهاست.
عقبنشینی عملی ایالات متحده و رد درخواست محمد بنسلمان برای مداخله نظامی جدید در یمن، موجی از نگرانی و ناامیدی را در میان مقامات سعودی ایجاد کرده است. واشنگتن که درگیر تنشها و هزینههای رو به افزایش جنگ با ایران است، تمایلی به گشودن جبهه جدیدی در یمن ندارد. از سوی دیگر، دونالد ترامپ و حزب جمهوریخواه در آستانه انتخابات حساس مجلس نمایندگان و سنا، نمیخواهند با ورود به جنگی دیگر، وعدههای انتخاباتی خود مبنی بر خروج از «جنگهای بیپایان» را زیر سوال ببرند. تحلیلگران بر این باورند که این انفعال واشنگتن، جایگاه آمریکا را بهعنوان «ضامن امنیت» در خلیجفارس به شدت خدشهدار کرده و ریاض را مجبور خواهد ساخت تا برای تامین امنیت خود به سمت سایر بازیگران منطقهای و بینالمللی حرکت کند.
در این میان، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تلاش میکند از ضعف میدانی و ناامیدی عربستان بیشترین بهرهبرداری دیپلماتیک را ببرد. تلآویو با ارسال پیامهای غیرمستقیم اعلام کرده که حاضر است در ازای پیشرفت در مسیر عادیسازی روابط، کمکهای اطلاعاتی و مشاورههای نظامی برای مقابله با حوثیها در اختیار ریاض قرار دهد. نتانیاهو امیدوار است از این طریق یک دستاورد بزرگ دیپلماتیک برای خود ثبت کند. با این حال، کارشناسان معتقدند ورود آشکار یا گسترده اسرائیل به بحران یمن بعید است؛ چراکه اسرائیل هماکنون در چندین جبهه از جمله غزه، لبنان، سوریه و کرانه باختری درگیر است و از سوی دیگر، وابستگی آشکار عربستان به حمایت نظامی اسرائیل میتواند به مشروعیت و جایگاه ریاض در جهان عرب و اسلام ضربه سنگینی وارد کند.
ارزیابیهای نهادهای امنیتی آمریکا و اسرائیل نشان میدهد که توان دفاعی و عملیاتی نیروهای تحت حمایت عربستان بسیار ضعیف است و حدود یک دهه آموزش ارتش یمن توسط سعودیها نتوانسته مانع از پیشرویهای سریع حوثیها شود. مقامات امنیتی اسرائیل اعتراف کردهاند که قدرتگیری و سرعت عمل حوثیها آنها را شگفتزده کرده و این گروه از یک نیروی بدوی به یک توانمندی ویرانگر منطقهای تبدیل شده است. درحالیکه مقامات آمریکایی صراحتا اعلام کردهاند هیچ عملیات تهاجمی جدیدی علیه حوثیها انجام نخواهند داد و تمام تجهیزات لازم را قبلا در اختیار عربستان قرار دادهاند، ریاض در یک بنبست راهبردی گرفتار شده است. اکنون عربستان یا باید تن به هزینههای سنگین ورود به جنگ زمینی مستقیم بدهد یا در شرایطی که سایه تهدید نظامی بر سرش سنگینی میکند، وارد مذاکره و پذیرش شروط انصارالله شود.
این تحولات در حالی رقم میخورد که عصر دیروز شنبه ستون بزرگی از دود در نزدیکی فرودگاه ملک خالد در ریاض برخاست.
