بانک مرکزی اروپا بازهم نرخ بهره را افزایش می دهد؟

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: یکی از مقامات ارشد بانک مرکزی اروپا هشدار داد که در صورت ماندگاری قیمت نفت در کانال صد دلاری تا پایان سال جاری میلادی، این نهاد ناچار خواهد بود نرخ بهره را بیش از پیش افزایش دهد.

مارتین کوخر، رئیس بانک مرکزی اتریش، تأکید کرد که به دلیل تداوم تنش‌ها در خاورمیانه و بالا ماندن بهای انرژی، ریسک‌های تورمی نسبت به چند ماه گذشته به مراتب جدی‌تر شده است.

کوخر در گفت‌وگو با فایننشال تایمز، پس از دومین افزایش نرخ استقراض توسط بانک مرکزی اروپا در سال جاری که روز پنجشنبه انجام شد، اعلام کرد که اگر قیمت نفت و گاز طبیعی به سمت سناریوهای بدبینانه حرکت کند، سیاست پولی اروپا ناگزیر به واکنش متناسب خواهد بود و فشارهای تورمی شتاب خواهند گرفت.

از اوایل ماه ژوئیه بهای نفت با جهشی بیش از چهل و پنج درصد به بالای صد دلار در هر بشکه رسیده است. در همین مدت، قیمت گاز در اروپا نیز روندی صعودی داشته و تقریباً دو برابر شده و به نزدیکی هشتاد یورو به ازای هر مگاوات ساعت رسیده است.

بانک مرکزی اروپا به تازگی نرخ بهره را با بیست و پنج صدم درصد افزایش به دو و نیم درصد رساند که دومین تصمیم انقباضی این نهاد ظرف سه ماه اخیر به شمار می‌رود. در میان بانک‌های مرکزی عضو گروه هفت، تاکنون تنها بانک مرکزی اروپا و بانک مرکزی ژاپن به فشارهای تورمی اخیر واکنش مستقیم نشان داده‌اند، هرچند فعالان بازار شانس افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا را نیز بسیار محتمل ارزیابی می‌کنند.

بر اساس بدبینانه‌ترین سناریوی بانک مرکزی اروپا، فرض بر این است که میانگین بهای نفت در سه ماه پایانی سال به نود و نه دلار در هر بشکه و قیمت گاز به هفتاد و هفت یورو در هر مگاوات ساعت برسد. در این صورت، مدل‌های تحلیلی نشان می‌دهند که نرخ تورم در سال آینده به سه ممیز دو دهم درصد خواهد رسید و سیاست‌گذار اروپایی برای دومین سال پیاپی از تحقق هدف تورمی دو درصدی خود باز خواهد ماند.

رئیس بانک مرکزی اتریش جهش قیمت نفت را یک شوک در بخش عرضه دانست که کنترل آن در حیطه ابزارهای بانک مرکزی نیست. او اشاره کرد که سیاست پولی نمی‌تواند قیمت نفت را تغییر دهد و اروپایی‌ها ناچار خواهند بود در کوتاه‌مدت تورم بالاتری را تحمل کنند، اما این دوره باید محدود باشد و تورم ظرف حدود یک سال دوباره به سطح هدف بازگردد.

در سناریوی پایه، پیش‌بینی شده است که با فرض میانگین قیمت نود دلاری برای هر بشکه نفت در پاییز، تورم در پایان سال آینده تا سطح دو درصد عقب‌نشینی کند. کوخر با تأکید بر ضرورت دستیابی به هدف تورمی، اظهار نظر درباره موضع بانک مرکزی در نشست پایان اکتبر را زودهنگام خواند و گفت درباره نشست دسامبر به طریق اولی نمی‌توان چیزی گفت.

برآوردهای بازار براساس داده‌های رویترز نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران تا پایان سال جاری انتظار یک مرحله افزایش دیگر به میزان بیست و پنج صدم درصد را دارند تا نرخ بهره به دو ممیز هفتاد و پنج صدم درصد برسد و احتمالاً اقدام بعدی در نیمه نخست سال آینده رقم بخورد. با توجه به نبود نشست سیاستی در ماه نوامبر، مسیر ماه‌های پایانی سال تا حد زیادی به متغیرهای غیرمنتظره وابسته خواهد بود.

به گفته کوخر، تاکنون نشانه روشنی از سرایت گرانی انرژی به رشد عمومی دستمزدها یا سایر کالاها مشاهده نشده است، اما هر چه تنش‌های منطقه‌ای طولانی‌تر و قیمت انرژی بالاتر بماند، احتمال وقوع اثرات ثانویه بیشتر می‌شود و به همین دلیل روند تغییرات دستمزد و جبران خدمات هر کارمند در سطح اروپا با حساسیت بالایی دنبال خواهد شد.