اسرائیل و آمریکا بر سر «مدیر جدید غزه» به توافق رسیدند
صلح ۲۰ مادهای ترامپ در دست «علی شعث»
به گزارش فارن پالیسی، علی شعث متولد ۱۹۵۸ در خانیونس و مهندس عمران است که سابقه تحصیل در قاهره و بلفاست را دارد. او پیشتر در تشکیلات خودگردان فلسطین بهعنوان معاون وزیر برنامهریزی و وزیر حملونقل کار کرده و با پیچیدگیهای دیوانسالاری و جذب کمکهای بینالمللی کاملا آشناست. کمیته ملی مدیریت غزه که با حمایت آمریکا تاسیس شده، او را فردی توانمند در مدیریت بودجههای کلان و ایجاد مشارکتهای سطح بالا با دولتها معرفی میکند. شعث تاکنون با نماینده اتحادیه اروپا دیدار کرده و به گفته منابع امنیتی سابق اسرائیل، پیش از انتصاب رسمی کاملا از سوی تلآویو تایید صلاحیت شده است. او با تاکید بر رویکرد تکنوکراتیک خود میگوید تیم او مغزهای متفکر فلسطینی هستند نه سلاح.
شعث میتواند توسعه اقتصادی و بازسازی زیرساختها را برای فلسطینیان به ارمغان بیاورد و این رویکرد دقیقا با چشمانداز صلح اقتصادی ترامپ همخوانی دارد. با این حال حتی با وجود اعلام آمادگی حماس برای واگذاری اداره غزه به این تیم تکنوکرات، بسیاری از فلسطینیان نگرانند. آنها میترسند که پشت این وعدههای رفاه، استراتژی کلانی برای به حاشیه راندن مبارزات ملی و تعمیق شکافهای داخلی نهفته باشد. «محمد شهاده»، پژوهشگر شورای روابط خارجی اروپا، هشدار میدهد که سپردن وظایف سنتی تشکیلات خودگردان در غزه به کمیته جدید، از مدیریت گذرگاه رفح تا تامین کتاب دانشآموزان، میتواند هماهنگیهای شکننده موجود بین غزه و کرانه باختری را از میان ببرد.
اگر فعالیت کمیته مدیریت غزه دائمی شود، گسست جغرافیایی فلسطین تعمیق خواهد شد. بر اساس این طرح صلح، کمیته مذکور باید تا زمان آمادگی تشکیلات خودگردان برای تحویل گرفتن قدرت، خدمات روزمره را ارائه دهد اما واقعیت میدانی بسیار پیچیدهتر است. به گفته عران لرمن، سرهنگ بازنشسته اطلاعاتی و معاون پیشین مشاور امنیت داخلی اسرائیل، هیچ جدول زمانی برای پایان کار این کمیته تعیین نشده است. بیش از هفت ماه از انتصاب شعث میگذرد؛ اما بازسازی غزه هنوز آغاز نشده و او همراه تیمش در هتلی در قاهره سرگردان است.
از سوی دیگر حماس پذیرفته سلاحهای خود را انبار کند، اما اسرائیل این را خلع سلاح نمیداند و به بهانه در پیش بودن انتخابات پارلمانی در ماه اکتبر حاضر به عقبنشینی نیست؛ تلآویو نمیخواهد اهرمی را که با اشغال دوباره غزه بهدست آورده است، از دست بدهد. مقامات اسرائیلی بدشان نمیآید که مدل مدیریت غیرسیاسی شعث را در دوران پسامحمود عباس ۹۰ ساله، که دو دهه در راس تشکیلات خودگردان بوده، به کرانه باختری نیز تعمیم دهند تا رویکرد توسعه اقتصادی جایگزین آرمان آزادیخواهی شود.
در برابر این سناریوها، فلسطینیان تنها راه نجات از این بنبست و جلوگیری از تجزیه کامل را برگزاری انتخابات میدانند. تشکیلات خودگردان امیدوار است در ماه نوامبر انتخابات برگزار کند اما محمود عباس برای مشارکت گروهها، پیششرط نفی خشونت و به رسمیت شناختن اسرائیل را مطرح کرده تا حماس را کنار بگذارد؛ گروهی که انتخابات ۲۰۰۶ را برد و درگیریهای خشونتبار پس از آن با فتح، جنبش فلسطین را به غزه تحت حماس و کرانه باختری تحت تشکیلات خودگردان تقسیم کرد. با وجود این، حماس که ماه گذشته خلیل الحیه را به رهبری برگزیده، نشان داده که همچنان بازیگری جدی است و احتمالا از طریق ائتلافها یا نامزدهای مستقل وارد عرصه خواهد شد.
اگر انتخابات برگزار شود، نهاد منتخب فلسطینیان میتواند مدیریت غزه را از کمیته تحت حمایت آمریکا پس بگیرد و مانع تجزیه بیشتر شود. اما لغو احتمالی انتخابات، مانند آنچه در سال۲۰۲۱ رخ داد و عباس در آخرین لحظه رایگیری را بهدلیل ممانعت اسرائیل از رأی دادن فلسطینیان بیتالمقدس شرقی لغو کرد، به معنای تمدید نامحدود ماموریت علی شعث خواهد بود. در این میان مدیر جدید غزه با چالشی تاریخی روبهروست که چگونه میتواند بدون قربانی کردن آرمان ملی فلسطین، زندگی ویرانشده مردم را بهبود بخشد.
