جنگ استارت آپها را از خلیج فارس فراری نداد؛
چرا استارت آپها از خلیج فارس فرار نکردند؟
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: تنشهای ژئوپلیتیک در خلیج فارس نتوانسته است مانع از هجوم بنیانگذاران استارت آپها به خاورمیانه شود. شهرهای ابوظبی، دبی، ریاض و دوحه با تمام توان در حال ساخت اکوسیستمهای استارت آپی رقابتی در سطح جهانی هستند، اما سایه جنگ اکنون به بزرگترین آزمون برای این راهبرد بلندپروازانه تبدیل شده است.
به نوشته بلومبرگ، کینگ لای کارآفرین اهل هنگ کنگ در ماه فوریه به عنوان بخشی از برنامه استارت آپی هاب ۷۱ به ابوظبی نقل مکان کرد. درست چند روز بعد درگیریهای نظامی در منطقه آغاز شد اما برخلاف برخی از ساکنان که امارات را ترک کردند او در این کشور ماند.
شرکت هوش تجاری او اکنون دو مشتری بزرگ اماراتی دارد و در حال مذاکره با صندوقهای داخلی برای جذب سرمایه است. لای تنها یکی از بنیانگذارانی است که جذب ثروتهای عظیم دولتی و خصوصی مشوقهای سخاوتمندانه و مالیات پایین در کشورهای عربی شدهاند. این کشورها قصد دارند به هر قیمتی اقتصاد خود را از وابستگی به درآمدهای نفتی رها کنند.
با وجود تشدید تنشها در تنگه هرمز کارآفرینان خارجی همچنان به حضور در منطقه ادامه میدهند و اعلام دورهای جذب سرمایه متوقف نشده است. با این حال، کارشناسان معتقدند واکنش واقعی بازار در فصلهای آینده و در دور جدید تأمین مالی شرکتها مشخص خواهد شد.
در جریان یک گردهمایی در ماه ژوئن، با وجود شکننده بودن آتشبس، هیچیک از ۲۷ استارت آپ پذیرفتهشده از میان ۲۵۰۰متقاضی از برنامه هاب ۷۱ در ابوظبی انصراف ندادند. این مقاومت برای جاهطلبیهای منطقه حیاتی است، اما نشانههایی از فشار اقتصادی نیز به چشم میخورد.
فیلیپ باهوشی، مدیرعامل پلتفرم داده مگنیت، میگوید اثرات جنگ هنوز بهطور کامل در آمارها منعکس نشده است، اما تمرکز سرمایهگذاران از استارت آپهای نوپا به سمت شرکتهای بالغتر تغییر کرده است. افزایش هزینههای عملیاتی، حملونقل و بیمه در کنار تأخیر در پرداختهای مشتریان فشار مضاعفی بر کسبوکارها وارد کرده است. در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ استارت آپ های خاورمیانه و شمال آفریقا ۱.۳۵ میلیارد دلار سرمایه جذب کردند که نسبت به سال قبل بیش از ۲۰ درصد افت نشان میدهد. تعداد کل معاملات نیز با سقوطی چشمگیر به ۲۱۴ مورد کاهش یافته است.
با تمام این چالشها، دولتهای منطقه برنامههای حمایت و جذب شرکتها را ادامه دادهاند. قطر برنامه فراصندوق خود را پیش از آغاز جنگ از یک میلیارد دلار به سه میلیارد دلار افزایش داد و برنامه استارت آپی این کشور تاکنون بیش از ۵۱ میلیون دلار به ۴۵ شرکت از سراسر جهان اختصاص داده است.
دبی نیز با سیاستهای حمایت از کسبوکار جایگاه خود را بهعنوان قطب اصلی تجارت حفظ کرده و ریاض نیز بر توسعه بازار داخلی خود تمرکز کرده است.
سرمایهگذاران خطرپذیر جهانی همچنان به آینده منطقه خوشبین هستند. الکس لازارو، مدیر یک صندوق سرمایهگذاری مستقر در سانفرانسیسکو، تأکید میکند که سهم مهمی از شرکتهای میلیارددلاری جدید از خاورمیانه، بهویژه عربستان، دبی و ابوظبی ظهور میکنند. او معتقد است این روند ادامه خواهد یافت و شخصاً سرمایهگذاری در منطقه را متوقف نخواهد کرد.
