ماشین جنگی پوتین با بحران بیسابقه نیروی انسانی دست به گریبان است
خرید سرباز با پاداشهای نجومی
«لورن کنت» در گزارش دیروز یکشنبه در سی ان ان نوشت، به گفته «یانیس کلوگه»، کارشناس اقتصاد روسیه، آمار جذب و استخدام نیروهای نظامی در سهماه نخست سال۲۰۲۶ در مقایسه با سال ۲۰۲۵ با ۲۰درصد کاهش همراه بوده و نشانههایی وجود دارد که حکایت از تداوم این روند نزولی و تزلزل در جذب نیرو دارد. استراتژی کرملین از دیرباز بر این بوده است که با بهرهگیری از جمعیت عظیم و صنایع نظامی بزرگ خود که توان پشتیبانی از یک نبرد فرسایشی، کند و طاقتفرسا را دارد، در یک جنگ فرسایشی، بیشتر از اوکراین دوام بیاورد. «نایجل گولد-دیویس»، عضو ارشد روسیه و اوراسیا در موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک (IISS)، گفت: این اولین جنگ در تاریخ روسیه است که در آن دولت به جای مجبور کردن شهروندان به جنگ، به آنها پول میدهد تا بجنگند و این به فشار اقتصادی و مشکلات نیروی انسانی منجر میشود.
تحلیلگران میگویند اگر یک سرباز بالقوه ارتش سال گذشته تمایلی به دریافت پاداش سنگین امضای قرارداد نداشت، مشخص نیست چه چیزی باعث میشود که اکنون نظر خود را تغییر دهد، بهخصوص با توجه به گزارشهایی مبنی بر رفتار نامناسب در خطوط مقدم و رشوه دادن سربازان به افسران خود برای جلوگیری از اعزام به ماموریتهای زمینی با مرگ حتمی. روسیه پیش از این دهها هزار زندانی سابق را به خطوط مقدم فرستاده که توسط سه موج جداگانه از سربازان کرهشمالی تقویت شده و مهاجران را برای پیوستن به ارتش خود تشویق میکنند. دولت اخیرا یک طرح استخدام دیگر را اعلام کرده و پیشنهاد میدهد بدهیهای تا ۱۴۰ هزار دلار را برای مردانی که ثبتنام میکنند پرداخت کند (و عملا مورد بخشش قرار دهد).
کاهش نیروی کار مردانِ در سن جنگ در اثر درگیری، پیامدهایی برای بقیه اقتصاد روسیه داشته است که اکنون با بحران گستردهتر کار دست و پنجه نرم میکند. گولد-دیویس به سیانان گفت: «مساله فقط پیدا کردن افرادی برای رفتن به جبهه نیست... آنها برای پیدا کردن افرادی برای استخدام هم مشکل دارند.» نشانههایی وجود دارد که نشان میدهد صنعت نظامی روسیه در حال حاضر با حداکثر ظرفیت خود کار میکند. این به آن معناست که برای روسیه افزایش بیشتر تولید نظامی دشوار است؛ درحالیکه تقاضا برای کارگران کارخانه فشار بیشتری را بر بقیه بخشهای اقتصاد وارد میکند. طبق برخی گزارشهای اطلاعاتی غربی، نزدیک به ۵۰۰هزار سرباز روسی در جنگ کشته شدهاند و صدها هزار نفر دیگر برای جلوگیری از اعزام به خدمت، کشور را ترک کردهاند. کمبود نیروی کار ناشی از آن، دستمزدها را افزایش میدهد و همین منبع دیگری از تورم در کشور است.
به گفته گولد-دیویس، کمبود نیروی کار میتواند کرملین را مجبور کند تا نیروی کار بیشتری از هند، کرهشمالی و کشورهای مختلف آفریقایی استخدام کند تا فشارها بر بخشهای غیرنظامی و نظامی کاهش یابد. گولد-دیویس پیشبینی میکند: «کرملین به زودی با یک انتخاب اساسی روبهرو خواهد شد: اینکه آیا خواستههای خود را از اقتصاد و جامعه روسیه به طور اساسی افزایش دهد یا اهداف جنگی خود را کاهش دهد.»
برخی از کارشناسان، از جمله «ماریا اسنگووایا» در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، بر این باورند که «بار مالی ادامه تلاشهای جنگی» افزایش یافته است، با توجه به اینکه هزینههای پرسنل نظامی و استخدام نیرو در روسیه سالانه دههامیلیارد دلار میشود که طبق برخی تخمینها به ۹.۵درصد از کل بودجه فدرال و ۲درصد از تولید ناخالص داخلی کشور میرسد. به گزارش رسانه دولتی روسیه، تاس، نرخ رسمی تورم سالانه تا ژوئن ۵.۵۲درصد است. خانوارهای معمولی روسیه با قیمت مواد غذایی مواجه هستند که در مقایسه با ژانویه ۲۰۲۴ بیش از ۱۸درصد افزایش یافته است، قبوض آب و برق به شدت افزایش یافته و اخیرا ۲درصد مالیات فروش هم افزایش یافته است. حملات اوکراین به زیرساختهای حیاتی روسیه همچنین به کمبود بنزین در برخی مناطق و تاخیرهای مداوم فرودگاهها منجر شده است.
در همین حال، پیشرفتهای اوکراین در جنگ پهپادی و فناوری به این معنی است که ارتش این کشور تلفات بسیار بیشتری نسبت به اوایل جنگ به روسیه وارد میکند. به گفته «کاترینا استپاننکو»، تحلیلگر «موسسه مطالعات جنگ» مستقر در واشنگتن، «نیروهای اوکراینی در میدان نبرد، به ویژه در استفاده از پهپادهای تاکتیکی، در حال پیشرفت و نوآوری هستند». به گفته الکساندر سیرسکی، فرمانده کل نیروهای اوکراینی، در ماه مه، اوکراین تقریبا ۱۰۰ کیلومترمربع (۳۹ مایل مربع) پیشروی ارضی خالص داشت و این دومین ماه متوالی بود که نیروهای روسی متحمل ضرر خالص میشدند. به گفته مقامات غربی، میزان تلفات روسیه حدود ۳۰ تا ۳۵ هزار نفر در ماه است، اگرچه تخمینها متفاوت است. سیرسکی ادعا کرد که در ماه مه، اپراتورهای پهپاد اوکراین سربازان بیشتری را نسبت به آنچه روسیه میتوانست جذب کند، کشته یا زخمی کردند.
درحالیکه فناوری جنگی اوکراین در حال بهبود است، کارشناسان میگویند ارتش روسیه با اعزام تعداد بیشتری از زندانیان سابق و سربازان آموزش ندیده به جبهه، ضعیفتر شده است. به گفته استپاننکو، تلاشهای مسکو برای جذب دانشجو برای واحدهای پهپاد متخصص خود، پس از آنکه وزارت دفاع روسیه برخی از اپراتورهای پهپاد را به حملات زمینی خط مقدم اعزام کرد، با بیاعتمادی و شکست مواجه شده است. استپاننکو گفت: «این امر یک کمپین روابط عمومی واقعا بیفایده برای جذب نیروهای سامانههای بدون سرنشین ایجاد کرد.»
