تغییر پارادایم جنگی در کییف
دنیایاقتصاد: حملات موشکی بالستیک روسیه علیه اوکراین در هفتههای اخیر با شدت و گستردگی بیسابقهای همراه بوده است؛ چراکه طراحان نظامی روس در حال بهرهبرداری از یکی از بزرگترین نقاط ضعف کییف، یعنی کمبود شدید موشکهای رهگیر پاتریوت هستند. به گزارش نیویورک تایمز، درحالیکه آمار شلیک موشکهای بالستیک روسیه از ۷۴ فروند در سال۲۰۲۳ به نزدیک ۶۰۰فروند در سال ۲۰۲۵ رسیده و با شتاب فعلی میتواند تا پایان سال جاری رکورد جدیدی ثبت کند، خدمه خسته پدافند هوایی اوکراین در برابر امواج سهمگین صدها پهپاد و موشک، اغلب با پرتابگرهای خالی مواجه میشوند.
روند زمانبر ساخت رهگیرهای پیشرفته در کنار تقاضای فزاینده جهانی برای این سامانهها (بهویژه در پی تنشها در خاورمیانه) باعث شده تا تحویل تسلیحات به اوکراین با نیازهای میدانی همخوانی نداشته باشد و شرکتهای تسلیحاتی به محدودیتهای ظرفیت تولید خود برسند. پهناوری جغرافیایی اوکراین نیز این بحران را تشدید کرده و پوشش کامل آسمان این کشور را عملا غیرممکن ساخته است.
به گزارش رویترز، در سایه این کمبودهای فیزیکی و نبرد نابرابر تسلیحاتی، اوکراین در حال رقم زدن یک تغییر پارادایم در شیوه جنگاوری خود و حرکت به سمت توسعه هوش مصنوعی است تا تصمیمگیریهای میدان نبرد را تسریع بخشد. «دانیلو تسوک»، رئیس مرکز هوش مصنوعی وزارت دفاع اوکراین، پیشبینی میکند که در صورت ادامه درگیریها، سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی به زودی در یک شبکه یکپارچه ادغام شده و در سه تا پنج سال آینده، این مناقشه را به یک «جنگ سیستمعاملها» با روسیه تبدیل خواهند کرد. در حال حاضر، اوکراین از هوش مصنوعی برای طیف گستردهای از عملیاتها، از هدایت دقیق پهپادها به سوی اهداف تا برنامهریزیهای رزمی و پردازش دادههای مربوط به حملات موشکی روسیه استفاده میکند.
هدف نهایی کییف، ایجاد یک ارگانیسم زنده و یکپارچه است که دادهها و تسلیحات را از پایینترین یگانهای خط مقدم تا بالاترین سطوح فرماندهی راهبردی هماهنگ کند و زنجیره اجرای عملیات را به حداقل زمان ممکن برساند. با این حال، مسکو نیز در این عرصه بیکار ننشسته و استفاده از هوش مصنوعی را برای برنامهریزی سریعتر حملات پهپادی و موشکی خود به شهرهای اوکراین توسعه داده است. این رقابت تسلیحاتیِ فناورانه در بزرگترین جنگ اروپا پس از جنگ جهانی دوم، پای شرکتهای خارجی و غولهای فناوری را نیز به میدان باز کرده تا مدلهای خود را با دادههای واقعی نبرد آموزش دهند. اوکراین اکنون امیدوار است با اتکا به پردازش دادهها و تصمیمگیریهای هوشمند، بتواند برتری لازم را کسب کرده و کاستیهای ناشی از کمبود تسلیحات کلاسیک و سامانههای پدافندی را در برابر ماشین جنگی روسیه جبران کند.