هاوانا در تسخیر زباله‌ها عکس: AFP

«اد آگوستین» و «فرانسیس روبلز» در گزارشی برای نیویورک‌تایمز نوشتند، توده‌های انباشته‌شده زباله به یکی از عیان‌ترین نشانه‌های بحران در کوبا تبدیل شده است. باتوجه‌به کمبود شدید بنزین برای به راه‌انداختن کامیون‌های زباله، تپه‌های پسماند ــ که ارتفاع برخی از آنها به ۱.۲متر (۴ فوت) و طولشان به‌اندازه نیمی از یک بلوک شهری می‌رسد ــ بیش‌ازپیش به بخشی جدایی‌ناپذیر از چشم‌انداز شهری‌هاوانا، پایتخت کوبا، تبدیل شده‌اند. در خیابان «سن مارتین» در شهرداری «سِرو»، دو زباله‌دانی غیررسمی از نظر حجم و اندازه با یکدیگر رقابت می‌کنند. یکی از آنها، در بدترین روزها، ۱۲۰فوت، تقریبا به طول ۱۱ماشین پارک‌شده، امتداد دارد.

مردم برای مقابله با این وضعیت، شروع به آتش‌زدن زباله کرده‌اند. مرکز علوم اعصاب کوبا در ماه فوریه در مورد خطرات جدی سلامتی ناشی از سوزاندن زباله در شهرها، از جمله دود سمی که می‌تواند باعث آسیب عصبی به کودکان شود، هشدار داد. کارشناسان بهداشت عمومی هشدار می‌دهند که تکثیر توده‌های زباله خطر انفجار بیماری‌های منتقله از طریق پشه را در تابستان امسال به همراه دارد، به‌ویژه باتوجه‌به اینکه قطع برق طولانی‌مدت به طور فزاینده‌ای رایج می‌شود. تب دنگی، چیکونگونیا و سایر بیماری‌های منتقله از طریق پشه در کوبا رایج‌تر شده‌اند. توده‌های زباله و آب‌های راکد، مگس‌ها، پشه‌ها و سایر حشرات موذی را جذب می‌کنند که احتمالا باعث شیوع بیشتر بیماری در کشوری می‌شود که به تصریح دولتش، سیستم بهداشت عمومی آن تحت‌فشار شدید است.

زباله در خیابان‌های «کاله کنکوردیا» و «سن نیکولاس» آن‌قدر زیاد جمع می‌شود که می‌تواند نیمی از یک بلوک را بپوشاند و پیاده‌روها را اشغال کند. سطل‌های زباله پلاستیکی آبی که توسط دولت ارائه شده است، آن‌قدر در اعماق زباله‌ها دفن شده‌اند که دیگر قابل‌مشاهده نیستند. گاهی اوقات، به‌جای استفاده از کامیون‌های جمع‌آوری زباله، از لیفتراک‌ها برای حمل زباله‌ها استفاده می‌شود.

وقتی در این منطقه مستعد سیل باران می‌بارد، زباله‌ها شناور می‌شوند و گاهی اوقات توسط آب حمل می‌شوند. یکی از ساکنان می‌گوید: در ابتدا، مردم خیالشان راحت بود، زیرا معتقد بودند که آب‌وهوا بالاخره راه‌حلی برای تمیز کردن این آشفتگی ارائه داده است. اما وقتی باران متوقف می‌شود، تمام آنچه باقی‌مانده در سراسر خیابان پخش می‌شود. ساکنان می‌گویند که انباشت زباله در این کشور از حدود سه سال پیش به‌طورجدی آغاز شد، اما امسال پس از آنکه دولت ترامپ دسترسی کوبا به نفت ونزوئلا را قطع کرد، به طور قابل‌توجهی بدتر شد. دولت ترامپ همچنین تهدید کرد که هر کشور دیگری را که برای کوبا نفت تامین کند، مشمول تعرفه خواهد کرد.

این اقدامات بخشی از کارزار تحریم‌های سخت‌گیرانه ایالات متحده با هدف فلج کردن دولت کوباست. تحریم ایالات متحده به توانایی کوبا در بهبود زیرساخت‌ها و خرید تجهیزات لازم، مانند کامیون‌های حمل زباله، آسیب رسانده است. در سال ۲۰۱۴، «گرانما»، روزنامه دولتی، «بی‌ثباتی در جمع‌آوری زباله‌های جامد» را به کمبود کانتینر و کامیون‌های مخصوص نسبت داد. یک مقام ارشد مدیریت پسماند دولت می‌گوید که‌ هاوانا به ۳۰ هزار کانتینر زباله نیاز دارد؛ اما تنها ۱۰هزار کانتینر دارد که بسیاری از آنها در وضعیت نامناسبی قرار دارند. در سال۲۰۱۹، دولت ژاپن ۱۰۰کامیون زباله اهدا کرد، اما پنج سال بعد، روزنامه دولتی کوبا گزارش داد که آنها شروع به ازکارافتادن کرده‌اند.

به گزارش رسانه‌های دولتی، تا امسال تنها ۴۴دستگاه از مجموع ۱۰۶کامیون خدمات شهری و نظافتی‌ هاوانا فعال بوده‌اند. دولت سربازان و کارگرانی از سایر نهادهای دولتی را که به دلیل کمبود سوخت در محل‌های کار خود بیکار هستند، برای کمک به جمع‌آوری زباله اعزام کرده است. رسانه‌های دولتی به ارتباط بین تکثیر آلودگی و افزایش بیماری‌های تابستانی مانند استفراغ و اسهال، لپتوسپیروز مرتبط با موش‌ها و تب دنگی، زیکا، چیکونگونیا و اوروپوچه اشاره کرده‌اند. یک مطالعه آلمانی که در سال ۲۰۱۸ انجام شد، نتیجه گرفت که دو علت اصلی جمع‌آوری ناکافی زباله در‌ هاوانا این بود: اول، مشکلات مکانیکی، مانند کامیون‌های زباله خراب، و دوم، عدم انگیزه در بین ساکنان و جمع‌آوری‌کنندگان زباله برای تمیز نگه‌داشتن محله‌ها.