بازگشت سامسونگ

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- نیلوفر ادیب‌نیا: مدتی نه‌چندان دور، سامسونگ الکترونیکس در گرداب رکود دست‌وپای می‌زد. در سال ۲۰۲۴، این غول کره‌ای بابت عقب ماندن از قافله رقابت‌های فناورانه و ناکامی در تحقق انتظارات بازار، ناچار به عذرخواهی شد. اما امروز، ورق به کلی برگشته است.

براساس گزارشی از اکونومیست، ارزش بازار این شرکت در یک سال اخیر ۴۰۰ درصد جهش داشته و برای نخستین‌بار از مرز ۱ تریلیون دلار عبور کرده است؛ موفقیتی که مرهون سرمایه‌گذاری‌های جسورانه در زیرساخت‌های هوش مصنوعی است. در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶، سود عملیاتی سامسونگ به ۵۷ تریلیون وون (۳۸ میلیارد دلار) رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل، هشت برابر شده است. تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند با توجه به عطش سیری‌ناپذیر بازار برای تراشه‌های حافظه پیشرفته، این روند صعودی با شتابی بالا ادامه یابد. 

اگرچه سامسونگ در حوزه‌های متنوعی از یخچال تا گوشی‌های هوشمند فعالیت دارد، اما به‌تدریج به یک «تولیدکننده تخصصی تراشه» تبدیل شده است؛ به‌طوری‌که در سه‌ماهه اخیر، نیمه‌هادی‌ها ۶۱ درصد از فروش و ۹۴ درصد از سود عملیاتی این شرکت را تامین کردند. امروزه سامسونگ در کنار رقیب داخلی‌اش «SK Hynix» و شرکت آمریکایی «Micron»، تنها تولیدکنندگان انبوه تراشه‌های حافظه برای هوش مصنوعی در جهان هستند. 

در حالی‌که تعداد تراشه‌های فروخته‌شده سامسونگ در سه‌ماهه اخیر تنها ۲۰ درصد رشد داشته، قیمت فروش آن‌ها ۹۰ درصد جهش کرده است. این شرکت گزارش می‌دهد که مشتریان نگران از کمبود حافظه، برای بستن قراردادهای بلندمدت صف کشیده‌اند؛ کمبودی که انتظار می‌رود دست‌کم تا سال آینده ادامه داشته باشد. 

بر اساس این گزارش، سامسونگ در حال افزایش ظرفیت تولید است، اما با احتیاطی ویژه و خاص. با اینکه هزینه سرمایه‌گذاری شرکت امسال ۵۵ درصد افزایش یافته است، اما به گفته «دنیل کیم» از بانک مک کوآری، این رقم در مقایسه با درآمد در حال رشد شرکت، سیر نزولی دارد.

سامسونگ از تجربه‌ تلخ گذشته درس گرفته است؛ آن‌ها نمی‌خواهند در دوران رونق، ظرفیت بیش از حد ایجاد کنند و با فروکش کردن تقاضا، مانند سال ۲۰۱۹ دچار سقوط آزاد سودآوری شوند. به همین دلیل، پروژه‌های بزرگی مثل کارخانه P5 Fab 2 که حدود ۵۵ میلیارد دلار هزینه در بر دارد، تا سال ۲۰۳۰ به بهره‌برداری نخواهند رسید.

براساس این گزارش، بخش «فاندری» (تولید تراشه‌های سفارشی برای دیگر شرکت‌ها) نیز در حال گسترش است. افتتاح کارخانه جدید در تگزاس، گامی برای جذب مشتریان آمریکایی است. این بخش که تاکنون زیان‌ده بوده و زیر سایه رقیب قدرتمندش TSMC قرار داشته، حالا از دو سو جان گرفته است: نخست اینکه ظرفیت TSMC تکمیل شده و مشتریان بزرگی مثل «تسلا» و «کوالکام» به سمت سامسونگ متمایل شده‌اند؛ دوم اینکه سود سرشار بخش حافظه، منابع مالی لازم برای جبران عقب‌ماندگی در دانش فنی را فراهم کرده است.

 با این همه، این موفقیت خیره‌کننده دردسرهای خاص خود را دارد. اول اینکه گرانی تراشه‌ها، حاشیه سود محصولات مصرفی مثل گوشی‌های هوشمند را بلعیده و ممکن است این بخش را به زیان‌دهی بکشاند. دوم، فشارهای سیاسی و اجتماعی است؛ از پیشنهاد دولت برای توزیع بخشی از سود تراشه‌سازان بین مردم گرفته تا اعتراضات اتحادیه‌های کارگری که خواستار سهیم شدن در ۱۵ درصد از سود بخش حافظه هستند.

تهدید به اعتصابات سراسری که می‌تواند میلیاردها وون خسارت به همراه داشته باشد، سامسونگ را در موقعیت حساسی قرار داده است. در نهایت، مدیریت سامسونگ با «مشکلات ناشی از موفقیت» روبروست؛ مسائلی که شاید در قیاس با دوران رکود برای مدیرانش خوشایندتر باشد، اما همچنان مسیر آینده این غول فناوری را با چالش‌های جدی و پیچیده‌ای گره زده است.