گفتوگوهای سهجانبه ابوظبی پایان یافت؛
دیپلماسی زیر باران موشکی
دیدار رئیس امارات با هیاتهای روسی، اوکراینی و آمریکایی در کاخ الشاطی/ عکس: AFP
زلنسکی گفت: «محور اصلی بحثها، بررسی پارامترهای ممکن برای پایان دادن به جنگ بود.» او افزود که از «درک ضرورت نظارت و پایش آمریکایی بر روند پایان جنگ و تضمین امنیت واقعی» قدردانی میکند. زلنسکی افزود: «در نتیجه نشستهایی که طی این روزها برگزار شد، همه طرفها توافق کردند که در پایتختهای خود درباره هر بخش از مذاکرات گزارش دهند و گامهای بعدی را با رهبرانشان هماهنگ کنند.» او اضافه کرد که نمایندگان نظامی فهرستی از موضوعات را برای نشست احتمالی بعدی مشخص کردهاند: «در صورت وجود آمادگی برای پیشرفت —و اوکراین آماده است— نشستهای بیشتر برگزار خواهد شد.» زلنسکی همچنین از امارات متحده عربی و رئیسجمهورش برای تلاشهای میانجیگرانه و آمادگی برای میزبانی نشستهای بعدی تشکر کرد و تاکید کرد که «اوکراین برای صلح و امنیت تلاش میکند.» در همین حال، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت تلاشها برای حلوفصل درگیری در حال پیشرفت است و بر اهمیت چیزی که آن را «فرمول آنکوریج» نامید، تاکید کرد؛ اشارهای به دیدار پیشین میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه.
نقبی به گذشته
کییف تحت فشار فزاینده دولت ترامپ قرار دارد تا برای دستیابی به توافق صلح (در جنگی که با تهاجم تمامعیار روسیه در فوریه۲۰۲۲ آغاز شد) امتیازاتی بدهد. زلنسکی روز جمعه گفته بود که برای نتیجهگیری از جلسات خیلی زود است و از روسیه خواسته بود آمادگی خود را برای پایان دادن به جنگ نشان دهد. با وجود اینکه استیو ویتکاف، فرستاده صلح آمریکا، در مجمع جهانی اقتصاد در داووس لحنی خوشبینانه داشت و گفت تنها یک نقطه اختلاف در مذاکرات باقی مانده است، مقامات روسی بدبینتر به نظر میرسند.
پیش از شروع بحثها، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین گفته بود که روسیه از اصرار خود بر واگذاری کامل منطقه شرقی دونباس (قلب صنعتی اوکراین شامل دونتسک و لوهانسک) توسط اوکراین عقبنشینی نکرده است. درخواست پوتین مبنی بر اینکه اوکراین ۲۰درصد از خاک دونتسک را که هنوز در اختیار دارد (حدود ۵۰۰۰ کیلومترمربع) تسلیم کند، مانعی بزرگ بر سر راه هرگونه توافق بوده است (دنیایاقتصاد در گزارش «صلح اوکراین در مذاکرات ابوظبی؟» که دیروز شنبه منتشر شد به این مساله پرداخته بود). زلنسکی از واگذاری سرزمینی که روسیه در چهار سال جنگ فرسایشی نتوانسته تصرف کند، خودداری میکند و نظرسنجیها نیز نشاندهنده تمایل اندک مردم اوکراین به دادن امتیازات ارضی است. روسیه میگوید خواهان راهحل دیپلماتیک است؛ اما تا زمانی که راهحل مذاکرهای دور از دسترس باشد، به تلاش برای دستیابی به اهداف خود از طریق نظامی ادامه خواهد داد.
حملات روسیه همزمان با مذاکرات
مذاکرات دیروز شنبه در حالی انجام شد که موجی از حملات هوایی (که اواخر جمعه شب آغاز و تا صبح شنبه ادامه داشت) روسیه، برق میلیونها نفر را در میان سرمای شدید زمستان قطع کرد. حمله صدها پهپاد و موشک روسی به کییف و خارکیف (دومین شهر بزرگ اوکراین)، واکنش شدید آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین را برانگیخت. او که در مذاکرات حضور نداشت، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه را به رفتاری «ریاکارانه» متهم کرد. سیبیها در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این حمله وحشیانه بار دیگر ثابت میکند که جای پوتین در هیات صلح نیست، بلکه در جایگاه متهم دادگاه ویژه است.»
بر همین اساس، نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد روسیه ۳۷۵پهپاد و ۲۱موشک را در حملات شبانه پرتاب کرده است. به گزارش رویترز، هدف اصلی این حملات زیرساختهای انرژی بوده که باعث قطع برق و گرمایش بخشهای وسیعی از کییف شده است. حداقل یک نفر کشته و ۲۳نفر زخمی شدند. معاون نخستوزیر اوکراین گفت که ۸۰۰هزار نفر در کییف، درحالیکه دما حدود منفی ۱۰ درجه سانتیگراد بود، پس از آخرین حمله بدون برق ماندهاند. زلنسکی دیروز شنبه اظهار کرد که حملات سنگین روسیه نشان میدهد توافقات مربوط به حمایت بیشتر دفاع هوایی که این هفته با ترامپ در داووس انجام شد، باید «به طور کامل اجرا شود». هر دو رهبر (زلنسکی و ترامپ) گفتوگوهای خود در حاشیه نشست نخبگان سیاسی و تجاری جهان در داووس را مثبت توصیف کردند.
