رازهای همسر دیکتاتور سابق یونان
محمود فاضلی/ تحلیگر امور بینالملل
خانم دسپینا پاپادوپولوس همسر جرج پاپادوپولوس دیکتاتور سابق یونان که روزگاری بانوی اول یونان محسوب میشد، اخیرا در سن ۹۳سالگی در آتن درگذشت. او همسر دیکتاتوری بود که به قول خودش مورد تحسین بسیاری بود و عقاید فاشیستی او را نیز به اشتراک می‌گذاشت. او فارغ‌التحصیل دانشکده مهندسی توپوگرافی دانشگاه ملی فنی آتن بود. او در یک مسابقه به‌عنوان نقشهکش در سرویس جغرافیایی ارتش استخدام شد و در آنجا با پاپادوپولوس آشنا شد.
اولین حضور رسمی وی در فوریه۱۹۷۰، صورت گرفت؛ زمانی که دوربین حضور او را در افتتاحیه یک مهد کودک ضبط کرد، او در حال بغل کردن بچهها از سوی دوربینها شکار شد. پس از ۱۰سال رابطه نامشروع، در سال۱۹۷۰، در ۲۱آوریل، او با جورجیوس پاپادوپولوس ازدواج کرد؛ زیرا ازدواج اولش در سال۱۹۶۸ به طلاق کشیده شده بود. این ازدواج توسط کلیسا به‌رسمیت شناخته شد. پس از ازدواج، این زوج در ویلایی در منطقه لاگونیسی اقامت کردند که ارسطو اوناسیس اعطا کرده بود. در اکتبر۱۹۷۱، به اتفاق همسرش از معاون وقت رئیس‌جمهور آمریکا که خود یک یونانی‌الاصل بود، در سفر به یونان استقبال کرد.
در سپتامبر۱۹۷۴، او به‌دلیل اتهام کلاه‌برداری به‌همراه مقاماتی که متهم به ارائه گواهی‌های جعلی مبنی بر کار در یک موقعیت دولتی شده بودند، تحت تعقیب قرار گرفت؛ اما فردای آن روز با پرداخت ضمانت مالی آزاد شد و در سال۷۶ از اتهام کلاه‌برداری توسط دادگاه تبرئه شد. سپس داراییهای او مورد جست‌وجو قرار گرفت و مشخص شد که پاپادوپولوس سه ملک و آپارتمان شش اتاقه را خریداری کرده است که هیچ سند غیرقانونی برای این ملکها پیدا نشد.
پس از سال۱۹۷۴، او برای سال‌ها از عرصه عمومی ناپدید شد و روزهای سختی را پشت سر گذاشت. او از این ایام چنین یاد می‌کند: «آن زمان برای من بسیار سخت بود. خیلی سخت. هرچقدر بگویم کم گفتهام. من بعد از مرگ شوهرم با فقر مواجه شدم. دوستان خوبی دارم که از من حمایت میکنند. خدا هیچ وقت مرا فراموش نکرد. من همیشه او را نزدیک خود داشتم.» پس از آوارگی اولیه و سپس محاکمه و محکومیت جرج پاپادوپولوس و یارانش، او نقش رهبری را در جنبشهای آزادی آنها و همچنین در احزاب فعال در همین راستا بر عهده گرفت و به همین دلیل به کشورهای خارجی سفر کرد. وی همزمان با رسانههای مکتوب و الکترونیکی مصاحبههایی انجام داد تا افکار عمومی یونان و بینالمللی را از قانون درخواست آزادی فعالان ۲۱ آوریل آگاه کند.
او که در سالهای پایانی در یک آپارتمان ۸۰متری در آتن زندگی میکرد، از این شرایط شکایتی نداشت، از همسرش چنین یاد می‌کند: «رابطه ما با قدردانی من از او شروع شد. من در تمام جزئیاتی که میتواند شخصیتی را تضعیف یا برجسته کند، نگهبان او شدم. میخواهم به شما تاکید کنم که همه را حتی مخالفانم را دوست دارم؛ چون امروز هم ممکن است به‌دلیل عقاید سیاسی خودم مخالفانی داشته باشم.» او مدعی بود که در میان مردم محبوب است. او از آخرین لحظات زندگی همسرش چنین یاد می‌کند: «شوهرم قبل از اینکه در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان بیهوش شود، برگشت و به من گفت: «تا ابد دوستت خواهم داشت. زندگی پس از مرگ او برایم دشوار بود. برای من بسیار مهم است که مردم هر روز بروند و شمعهای مزار او را در قبرستان روشن کنند.»
او زنی پرورش‌یافته با اصول عمیق دینی و ارزشهای اخلاقی بود؛ اما در عین حال در گفتار و کردار جسور و در تفکر رادیکال بود. او بهمدت سه سال (۱۹۷۰-۱۹۷۳) بانوی اول یونان بود. نام و حضور او با رژیم انقلابی ۲۱آوریل۱۹۶۷ شناسایی شد که تا آخر در کنار جرج پاپادوپولوس ایستاد. بهرغم شایعات، او هرگز در تحولات نظامی یا سیاسی زمانی که شوهرش بر یونان حکومت میکرد، دخالت نکرد. برعکس، او به‌عنوان یک همسر، خود را وقف رهایی کامل پاپادوپولوس از مسوولیتها و تعهدات خانوادگی کرد تا بتواند به بهترین شکل به مشکلات خود بپردازد. او فعالیتهای خیریه بزرگی را توسعه داد و در بازدید از بیمارستانها و موسسات خیریه فعال بود.
او در سالهای پایانی بهندرت از خانه بیرون میرفت و روزگار را با عکسها و خاطرات همسر دیکتاتورش سپری میکرد. به‌دلیل مشکلات جسمانی، دوستان کمی داشت؛ اما دختری داشت که شبانه روز از او مراقبت میکرد. وی از اظهارنظر درباره وضعیت کنونی یونان خودداری میکرد. در پاسخ به این سوال که آیا وقتی از خانه بیرون می‌رود، شناخته می‌شود یا خیر، در پاسخ تردید نکرد: «آنهایی که مرا میشناسند دستم را میفشارند. مردم مرا دوست دارند و این دروغ نیست. اما من از همه چیز کناره گرفتم. این برای من یک نگرش زندگی است. من هرگز با سیاست، حتی زمانی که شوهرم زنده بود قاطی نشده بودم. من همیشه در آن زمان به «وطن، دین، خانواده» وفادار بودم، هستم و خواهم بود.
او تا پایان عمر در دفاع از حقیقت و با یاد جرج پاپادوپولوس زندگی کرد و در افکار عمومی بسیار محبوب ماند. او در پنجاهمین سالگرد سرنگونی جرج پاپادوپولوس درگذشت و در قبری که همسر دیکتاتورش در قبرستان A آتن دفن شده است، به خاک سپرده نشد. وی دور از انظار عمومی، پس از دو هفته بستری در بیمارستان و تنها با حضور تعداد اندکی از بستگان و دوستانش، بی‌صدا و در سکوت به خاک سپرده شد. ۲۴سال از مراسم خاکسپاری همسرش که در میان خیل عظیم طرفداران پرشمارش و از سوی دیگر مخالفانش که با شعار و شلیک گلوله به تجمع علیه دوران حکومت نظامی تبدیل شده بود میگذرد، اما ظاهرا خانوادهاش نمیخواستند تجربه دیگری تکرار شود. تابوت او که با گلها و پرچم کوچک یونان پوشانده شده بود، به خاک سپرده شد و رازها و خاطرات زیادی که از همسرش داشت، با خود برد.
