جاده جدید امپراتور
جاناتان ای. هیلمان محقق ارشد مرکز CSIS
ترجمه: محمدحسین باقی : ژنرال ضیا اعلام کرد: «بزرگراه قرهقوروم امروز طلوع عصر جدیدی از روابط چین- پاکستان است.» این جاده به لحاظ فنی کار میکرد و عملیاتی بود؛ اما تا سال ۱۹۸۶ به روی خودروها گشوده نشد. حتی پس از آن، این جاده با آب و هوای فصلی محدود و با ریزش کوه یا رانش زمین بسته میشود. با گذشت سالها و با خرابتر شدن جاده، میانبرها و کموکاستها شروع به خودنمایی کردند. ریزش کوه در سال ۲۰۱۰ موجب مسدود شدن یک رودخانه شد و موجب جاری شدن سیل در بخشی از قره قوروم شد. تا بازگشایی تونل جدید در سال ۲۰۱۵، وسایل نقلیه باید با قایق های دستساخت در این دریاچه شکل گرفته، جابهجا میشد. در آوریل ۲۰۱۶، نیازی کافی برای تعمیر در جایی احساس می شد که دو طرف در آنجا مراسم افتتاحیه را برگزار کردند. به جای باز کردن جاده، آنها بازسازی را بهعنوان بخشی از CPPEC جشن گرفتند. نخستوزیر شریف به حاضران اینگونه اطمینان داد: «پاکستان برای یک جهش اقتصادی آماده است.»
«فیل سفید»
در سال ۱۹۵۸ پاکستان «گوادر» را خریداری کرد؛ این بندر در آن زمان تحت کنترل عمان بود که تقریبا در ۱۲۰ کیلومتری ایران قرار دارد. این بندر به بخشی از بلوچستان - بزرگترین و کمجمعیتترین استان پاکستان - تبدیل شد. این بندر نیاز به توسعه داشت ذوالفقار علی بوتو، رئیسجمهور پاکستان، ایدهای برای آن داشت. بوتو طی دیداری در سپتامبر ۱۹۷۳ از آمریکا به نیکسون گفت: «ما در بلوچستان بندر میخواهیم.» بوتو میدانست که ایالات متحده در گذشته مبالغی را برای دسترسیهای نظامی پرداخته است. در اواخر دهه ۱۹۵۰، ایالات متحده از تاسیساتی نزدیک پیشاور برای نظارت بر ارتباطات شوروی و پرتاب هواپیماهای شناسایی دوربرد بلندپرواز U-۲ استفاده میکرد تا اینکه به «فرانسیس گری پاورز» افسر بازنشسته نیروی هوایی آمریکا که برای سیا کار میکرد، تیراندازی شده و در سال ۱۹۶۰ دستگیر شد. پرزیدنت بوتو اکنون امیدوار بود که نیروی دریایی آمریکا علاقهمند باشد که از طریق پاکستان به دریای عرب دسترسی داشته باشد. بوتو همچون «خان» که پیش از او بود، اشاره کرد که در غیاب حمایت آمریکا، اتحاد شوروی این خلأ را پر خواهد کرد. «ایرانیها در حال ساخت بندری در چابهار هستند. ما هم نیازمند بندری در ساحل خودمان هستیم. شورویها عمیقا علاقهمند به این ساحل هستند و به ما پیشنهاد دادهاند که در اکتشاف نفت، بررسی زمینشناسی و کارهایی از این قبیل کمک کنیم. ما ترجیح میدهیم که ایالات متحده حضور داشته باشد.»
