افت فروش در میانه زمستان

بنابر آماری که خودروسازان به سایت کدال بورس ارائه کرده‌اند، آنها طی ۱۱ماه امسال در مجموع بالغ بر ۷۹۱هزار دستگاه انواع خودروی سواری را به فروش رسانده‌اند. مقایسه این آمار با تعداد خودروهای فروخته‌شده در ۱۱ماه سال گذشته (بیش از ۸۴۵هزار دستگاه)، نشان از نزولی شدن آمار فروش غول‌های جاده‌مخصوص دارد.

خودروسازان بزرگ کشور از محل فروش این تعداد محصول، بالغ بر ۳۹۴هزار میلیارد تومان درآمد کسب کرده‌اند. بیشترین درآمد فروش طبعا نصیب ایران‌خودرو شده که رقم آن حدود ۲۸۷هزار میلیارد تومان اعلام شده است.

درآمد فروش سایپا نیز از محل محصولات سواری –هم تولیدی، هم وارداتی- بالغ بر ۸۰هزار و ۲۰۰میلیارد تومان بوده است. پارس‌خودرو نیز از محل فروش محصولات سواری تولیدی و وارداتی خود به درآمد افزون بر ۲۶هزار و ۹۰۰میلیارد تومان دست پیدا کرده است.

طبق آنچه در صورت‌های مالی سه خودروساز بزرگ کشور آمده، ایران‌‌‌خودرو، سایپا و پارس‌‌‌خودرو به‌عنوان سه خودروساز اصلی کشور، در مجموع طی ۱۱ماه امسال ۷۹۱هزار و ۶۲۸دستگاه انواع محصول سواری را به فروش رسانده‌‌‌اند.

با توجه به آمار فروش خودروسازان، در مدت مشابه سال گذشته (۸۴۵هزار و ۱۸۲دستگاه) آنها تا پایان بهمن امسال افت حدودا ۷درصدی را در فروش محصولات خود تجربه کرده‌اند. به عبارت بهتر، غول‌های جاده مخصوص در بازه زمانی تحت بررسی ۵۳هزار و ۵۵۴دستگاه محصول سواری کمتری فروخته‌اند.

این آمار البته تنها مربوط به خودروسازان بزرگ کشور است و اگر رقم فروش شرکت‌های بخش خصوصی (مونتاژکار) را اضافه کنیم، آمار خودروهای فروخته‌‌‌شده در کشور در ۱۱ماه امسال بیش از این خواهد بود.

معمولا وقتی فروش کمتر از تولید باشد یا پای دپوی عمدی در میان است یا تولید محصولات به‌صورت ناقص (با کسری قطعه). البته افت تولید نیز قطعا می‌تواند یکی از دلایل نزولی شدن فروش باشد. آنچه سبب دپوی عمدی خودروها می‌شود، معمولا قیمت‌گذاری دستوری است، چه آنکه خودروسازان ترجیح می‌دهند محصولات تولیدی را دپو کنند و وقتی قیمت کارخانه‌ای (توسط نهاد تنظیم‌گر که فعلا وزارت صنعت، معدن و تجارت است) بالا رفت، اقدام به عرضه کنند.

خودروسازان اوایل آذر امسال مجوز اعمال افزایش قیمت میانگین ۳۰درصدی محصولات خود را از وزارت صمت دریافت کردند و حتی خبر از پایان زیان‌دهی دادند. با این حال در ادامه با توجه به حذف ارز نیمایی، هزینه‌های تولیدشان بالا رفت، تا جایی که به گفته برخی فعالان صنعت خودرو، این مساله اثر افزایش قیمت میانگین ۳۰درصدی را از بین برد. از همین رو ممکن است خودروسازان باز هم دست به دپوی عمدی محصولاتشان به هوای دریافت مجوز افزایش قیمت زده باشند.

اما درباره خودروهای ناقص نیز ماجرا این است که این پدیده به‌دلیل کمبود قطعات رخ می‌دهد. اتفاقا طبق آنچه در صورت‌های مالی خودروسازان به چشم می‌آید، خودروی ناقص بازگشته و بخشی از تولید را به خود اختصاص داده است. به‌عنوان مثال، ایران‌خودرو در گزارش ارسالی خود به بورس اعلام کرده که در ۱۱ماه امسال ۷هزار و ۴۴۰دستگاه خودروی ناقص که قابل تجاری شدن و عرضه نیست، تولید کرده است.

سایپا و پارس‌خودرو رسما خبر از تولید محصولات ناقص نداده‌اند. بنابراین مشخص نیست آیا این دو شرکت نیز بخشی از محصولات خود را به‌دلیل کسری قطعه، به ناچار دپو کرده‌اند یا محصول ناقص ندارند.

اما موضوع دیگری که می‌تواند در افت فروش خودروسازان اثرگذار باشد، کاهش تولید است. تولید خودروهای سواری توسط سه شرکت اصلی کشور طی ۱۱ماه امسال و نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۵درصد کاهش پیدا کرده است. بنابراین کاهش تولید به اندازه همان ۵درصد می‌تواند در نزولی شدن فروش خودروسازان نقش داشته باشد.

به‌هر‌حال، خودروسازان در ۱۱ماه امسال با فروش ۷۹۱هزار و ۶۲۸دستگاهی، حدود ۷درصد فروش کمتری نسبت به مدت مشابه سال گذشته داشته‌اند و به نظر می‌رسد در پایان سال نیز کل فروش محصولات سواری آنها از میزان فروش۱۴۰۲ کمتر خواهد بود.

سه خودروساز بزرگ کشور در ۱۱ماه امسال نزدیک به ۸۱۰هزار دستگاه محصول سواری تولید کرده‌اند که با توجه به فروش کمتر از ۷۹۲هزار دستگاهی، آنها کسری ۱۸هزار و ۳۷۲دستگاهی (در فروش نسبت به تولید) داشته‌اند. به عبارت بهتر، ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو حدود ۹۷.۵درصد از تولید خود را در ۱۱ماه امسال فروخته‌اند و ۲.۵ درصد دیگر راهی انبار شده است.

 ایران خودرو

در بین سه خودروساز بزرگ کشور، ایران‌‌‌‌‌‌خودرو بیشترین فروش را در ۱۱ماه امسال داشته که این موضوع با تولید بیشتر این شرکت نسبت به سایپا و پارس‌خودرو در ارتباط است. ایران‌خودرو که اواسط بهمن امسال تحت مدیریت بخش خصوصی درآمد، توانسته تا پایان بهمن امسال ۴۷۰ هزار و ۲۳۷دستگاه انواع محصولات سواری را به فروش برساند. با توجه به این آمار، فروش ایران‌‌‌خودرویی‌‌‌ها نسبت به مدت مشابه پارسال افت ۲۱هزار و ۲۲۰دستگاهی (معادل ۴.۴درصدی) را نشان می‌دهد.

ایران‌خودرو در ۱۱ماه امسال ۴۷۷ ‌هزار و ۶۵۱دستگاه انواع محصول سواری را به تولید رسانده است. با در نظر گرفتن فروش ۴۷۰هزار و ۲۳۷دستگاهی ایران‌خودرو در ۱۱ماه امسال، این شرکت ۷هزار و ۴۱۴دستگاه (معادل ۱.۵درصد) از محصولات تولیدی خود را نفروخته است.

پرفروش‌‌‌ترین محصول ایران‌‌‌خودرو را در ۱۱ماه امسال، خانواده پژو با آمار بیش از ۱۵۱هزار دستگاهی به خود اختصاص داده است. ایران‌خودرو قیمت متوسط فروش هر دستگاه پژو را بیش از ۴۰۶میلیون تومان اعلام کرده است. از محل فروش خانواده پژو طی ۱۱ماه امسال، بیش از ۶۱هزار و ۴۰۰میلیارد تومان درآمد نصیب این خودروساز شده است.

ایران‌خودرویی‌ها در بازه زمانی تحت بررسی، ۱۱۱هزار و ۶۵۵دستگاه محصول از خانواده سورن فروخته‌اند. بنابراین بعد از پژو، خانواده سورن دارای بیشترین میزان فروش در بین محصولات ایران‌خودرو است.

متوسط قیمت فروش در این خانواده بیش از ۳۸۶میلیون و ۵۰۰هزار تومان اعلام شده است. همچنین از محل فروش این خانواده، بالغ بر ۴۳هزار و ۱۰۰میلیارد تومان درآمد نصیب ایران‌خودرو شده است.

پس از پژو و سورن، جایگاه سوم فروش بین محصولات ایران‌خودرو نصیب دنا شده است.

بزرگ‌ترین خودروساز ایران تا پایان بهمن ۸۲هزار و ۲۵۳دستگاه دنا فروخته است. متوسط قیمت دناهای فروش‌رفته ایران‌خودرو در ۱۱ماه امسال، بالغ بر ۵۳۵میلیون تومان اعلام شده است. ایران خودرو همچنین درآمد فروش ۱۱ماهه دنا را بیش از ۴۴هزار میلیارد تومان اعلام کرده است.

اما تارا با فروش ۶۲هزار و ۸۰۶دستگاهی طی ۱۱ماه امسال، در جایگاه چهارم فروش ایران‌خودرو جا گرفته است. متوسط قیمت فروش تارا در ۱۱ماه امسال حدود ۵۲۷میلیون تومان و درآمد حاصل از آن نیز بیش از ۳۳هزار میلیارد تومان اعلام شده است.

کم‌‌‌فروش‌‌ترین محصولات ایران‌‌خودرو در ۱۱ماه امسال به‌ترتیب رانا و هایما بوده‌‌اند.

رانا در این مدت کمتر از ۱۶هزار دستگاه فروش داشته است. هر دستگاه از این خودرو طی ۱۱ماه امسال با متوسط قیمت بالغ بر ۳۴۹میلیون تومان فروخته است. از محل فروش این محصول درآمد ۵هزار و ۴۰۰میلیارد تومانی نصیب خودروساز بزرگ کشور شده است.

در نهایت اما هایما، محصول مونتاژی ایران‌خودرو در سایت خراسان، عنوان کم‌فروش‌ترین محصول این شرکت را در ۱۱ماه امسال به خود اختصاص داده است. تا پایان بهمن امسال، ۱۴هزار و ۷۵۲دستگاه هایما به فروش رفته که متوسط قیمت آن بالغ بر یک‌میلیارد و ۷۰میلیون تومان بوده است. بنابراین هایما در بین محصولات فروش‌رفته ایران‌خودرو تا پایان بهمن امسال، بالاترین قیمت را دارد. از محل فروش هایما درآمد بالغ بر ۱۵هزار میلیارد تومانی نصیب ایران‌خودرو شده است.

باقی محصولات فروش رفته ایران خودرو در ۱۱ماه امسال، به «سایر محصولات» و با آمار بالغ بر ۳۲هزار دستگاه و متوسط قیمت ۴۰۴میلیون تومان مربوط می‌شود.

سایپا

اما سایپایی‌‌‌ها با توجه به فروش ۲۳۳هزار و ۲۴دستگاهی خود، در مقایسه با ۱۱ماه سال گذشته ۲۶هزار و ۷۱۹دستگاه محصول کمتری فروخته‌‌اند. به عبارت بهتر، فروش محصولات سواری سایپا ۱۰.۳درصد افت کرده است.

سایپا در ۱۱ماه امسال ۲۳۷‌هزار و ۳۸۷دستگاه محصول سواری تولید کرده است. با توجه به آمار فروش، این شرکت ۴هزار و ۳۶۳دستگاه معادل حدودا ۲درصد از محصولات تولیدی خود در ۱۱ماه امسال را نفروخته است. البته اگر آمار فروش چانگان‌های وارداتی سایپا را از تولیدی‌های فروش‌رفته کم کنیم، نسبت فروش به تولید عدد دیگری را ثبت می‌کند.

 بیشترین فروش سایپا به خانواده ایکس۲۰۰ با تیراژ ۱۸۲هزار دستگاهی مربوط می‌شود. متوسط قیمت خودروهای فروش‌رفته این گروه، بیش از ۲۸۰میلیون تومان بوده است.

 سایپا از محل فروش این گروه خودرویی حدود ۵۱هزار میلیارد تومان درآمد کسب کرده است.

این خودروساز همچنین ۴۱هزار و ۶۲۹دستگاه شاهین را در ۱۱ماه امسال به فروش رسانده است. متوسط قیمت فروش این خودرو بیش از ۴۴۴میلیون تومان بوده و درآمد نزدیک به ۱۸.۵هزار میلیارد تومان از آن حاصل شده است. در آمار فروش سایپا، چانگان وارداتی نیز لحاظ شده، خودرویی که ۹هزار و ۳۹۴دستگاه از آن به فروش رفته است. متوسط قیمت فروش چانگان واردایت سایپا بالغ بر یک‌میلیارد و ۱۵۰میلیون تومان بوده و این شرکت از این محل، بالغ بر ۱۰.۸هزار میلیارد تومان درآمد کسب کرده است.

در نهایت دیگر خودروساز بزرگ کشور، یعنی پارس‌‌‌‌خودرو، فروش ۸۸هزار و ۳۶۷دستگاهی تا پایان بهمن امسال داشته است. در مقایسه با ۱۱ماه مشابه سال گذشته، فروش پارس خودرو ۵هزار و ۶۱۵دستگاه معادل ۶درصد افت کرده است.

کوئیک دنده‌ معمولی با تیراژ حدودا هزار و ۲۳۴دستگاهی کمترین محصول فروخته‌شده پارس‌‌‌خودرو در ۱۱ماه امسال بوده است. متوسط قیمت فروش این خودرو حدود ۲۴۸میلیون تومان و درآمد حاصل از آن، حدود ۳۰۶میلیارد تومان اعلام شده است.

بیشترین محصول فروخته‌‌شده توسط پارس‌خودرو در ۱۱ماه امسال، به گروه Q۲۰۰ مربوط می‌شود که این شرکت آمار ۵۶هزار و ۵۲۷دستگاهی را از آن در بازه زمانی تحت بررسی به جا گذاشته است. متوسط قیمت فروش این خانواده بالغ بر ۲۹۰میلیون تومان بوده و پارس خودرو از این محل درآمد افزون بر ۱۶هزار و ۴۰۰میلیارد تومانی کسب کرده است.

پارس خودرو همچنین ۱۸هزار و ۹۲۱دستگاه ساینا مدل Sرا با متوسط قیمت ۲۸۳میلیون تومان فروخته است. سهند هم آمار فروش ۱۱هزار و ۱۷۷دستگاهی را به ثبت رسانده است. این خودرو با متوسط قیمت بالغ بر ۳۸۸میلیون و ۵۰۰هزار تومان فروخته شده و پارس خودرو از این محل بیش از ۴هزار و ۳۰۰میلیارد تومان درآمد کسب کرده است.

این شرکت همچنین ۵۰۸دستگاه زوتی –محصول وارداتی- را با متوسط قیمت حدودا ۹۵۳میلیون تومان به فروش رسانده تا از این محل درآمد حدودا ۴۸۴میلیارد تومانی را به‌دست بیاورد.