عربستان همیشه از ایران شکست می‌خورد

شماره روزنامه: ۵۷۲۶ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۳۹۶۶۶۵۶ خبر

دنیای‌اقتصاد : عباس عاصی تحلیلگر لبنانی و نویسنده کتاب دموکراسی در لبنان در تحلیلی از توافق ایران و عربستان در اندیشکده کارنگی نوشت: بزرگ‌ترین دستاورد ریاض از توافق با ایران با میانجی‌گری چین کاهش تنش‌های نظامی و استقلال سیاسی از واشنگتن است. در ادامه این مطلب آمده است: احتمالا یکی از برجسته‌‌‌ترین مولفه‌‌‌های عقب‌نشینی ریاض در برابر تهران، بازی قدرت در منطقه‌‌‌ای است که ریاض و تهران برای چند دهه درگیر آن بوده‌اند. از منظر عربستان، ترس از دست دادن اهرم فشار در سوریه و امید به پایان نبرد در یمن و همچنین تمایل به تمرکز بیشتر بر سیاست‌‌‌های توسعه داخلی، انگیزه‌‌‌ای برای امضای توافق با رقیب شد. در واقع سعودی‌‌‌ها سال‌ها نزدیکی به ایران را رد می‌‌‌کردند و با توسل به هر اهرمی برای تضعیف نقش ایران در منطقه، خواه از طریق حمله به متحدان تهران یا تلاش برای ایجاد تنش در داخل، آنگونه که بن‌سلمان شاهزاده سعودی خود معترف شد، خیز برداشته بودند.

در دهه گذشته، ایران و عربستان درگیر کانون‌های تنش منطقه‌‌‌ای بودند و ریاض به شکلی خستگی‌‌‌ناپذیر تلاش داشت تا از نفوذ تهران کاسته و در کشورهایی همچون سوریه، عراق و لبنان نفوذ خود را افزایش دهد. ریاض برای تحقق منافع خود در سوریه، خطر حمایت از شبه‌نظامیان مخالف دولت سوریه را پذیرفت. هرچند به دلیل ادامه جنگ یمن، هزینه این حمایت غیر‌قابل تحمل شد و سعودی‌ها متوجه شدند که تلاششان در سوریه شکست خواهد خورد. هزینه‌های مادی و معنوی که ماجراجویی عربستان در سوریه به همراه داشت، بار ناخواسته‌ای بر سیاست‌های توسعه داخلی متزلزل و چندپارگی حاکم افزود.

تمایل محمد بن‌سلمان برای ایجاد فضایی مساعد جهت به دست گرفتن قدرت پس از مرگ پدرش، او را برای یافتن مسیری معتدل تر، مستعد‌تر کرد تا به این طریق درگیری‌های خارجی را کاهش داده و فرصت پیدا کند تا بر امور داخلی متمرکز شود.پادشاهی سعودی در عراق هم از سناریوی مشابهی پیروی کرد و تلاش داشت تا از آشفتگی‌های داخلی که به واسطه فعالیت‌های گروه تروریستی داعش در شمال این کشور برای گسترش نفوذ خود و پایان دادن به حضور متحدان ایران استفاده کند. اما این سیاست برای ریاض نتیجه‌ای معکوس داشت چرا که حضور نظامی ایران و حملات گروه‌های حشد الشعبی به مواضع داعش در موصل برای پروژه ریاض گران تمام شد.

سعودی پس از آن تلاش کرد تا از اتحادش با مقتدی صدر، رهبر جریان صدر که در آن بازه زمانی بزرگ‌ترین بلوک پارلمانی عراق را کنترل می‌کرد، استفاده کند اما در این مسیر هم شکست خورد. صدر نتوانست توازن قوا را به نفع خود تغییر دهد و کمپین نافرمانی مدنی را برای تحت فشار قرار دادن ساختار حاکم تعریف کند. شکست عربستان به ایران فرصت داد تا متحد قدرتمند عراق باقی بماند.در لبنان هم پادشاهی تلاش داشت تا موازنه قوا را به نفع متحدانش تغییر دهد. در سال ۲۰۱۷، سعودی‌ها سعد الحریری، نخست‌وزیر وقت این کشور را به طور موقت بازداشت کردند و او را به استعفا واداشتند تا به این گونه بر میشل عون، رئیس‌جمهوری و حزب الله فشار آورده و امتیاز بگیرند.

حریری تحت فشار ریاض اعلام کرد که از حیات سیاسی کناره‌گیری می‌کند، تصمیمی که در حوزه رهبری خلأ ایجاد می‌کرد و موجب می‌شد تا رهبری سنی‌ها تضعیف شده و منافعشان محقق نشود. سعودی برای فشار بیشتر بر حزب الله به عنوان متحد ایران از نامزدی سلیمان فرنجیه هم حمایت نکردند. به همین دلیل سخنگوی حزب نیروهای لبنانی، متحد عربستان پس از امضای توافقنامه با پکن اعلام کرد که حزبش به هیچ عنوان حد نصاب پارلمانی لازم برای انتخاب سلیمان فرنجیه را ایجاد نخواهد کرد.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید
دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن