اخبار خبر و دیپلماسی روزنامه شماره ۶۶۵۳

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، در حالی برای شرکت در هجدهمین اجلاس سران گروه بریکس در دهلی‌نو حضور دارد که این سفر، سومین حضور وی در نشست‌های عالی‌رتبه این ائتلاف محسوب می‌شود. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری، پزشکیان صبح روز گذشته تهران را به مقصد هندوستان ترک کرد تا در یکی از مهم‌ترین گردهمایی‌های دیپلماتیک سال‌ جاری شرکت کند. این سفر در شرایطی انجام می‌شود که جهان شاهد تغییرات شگرفی در نظم بین‌الملل است و بریکس به عنوان نماد اصلی «چندجانبه‌گرایی»، نقشی کلیدی در مقابله با سلطه تک‌بعدی در اقتصاد جهانی ایفا می‌کند.

صدای موسیقی مقامی خراسان بر روی آوارهای بنایی که بخشی از تاریخ سبزوار بوده می‌پیچید، موسیقی در حال همدردی با پیکر بی‌جان بنایی است که قصه‌ای برای یک شهر داشته است. روز چهارشنبه، ۱۸شهریورماه تصاویری از یک دستگاه لودر در حال تخریب بنایی از خشت و گل در فضای مجازی منتشر شد. تصاویر مربوط به تخریب یک مکان تاریخی در سبزوار بود.

دنیای‌اقتصاد: شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی چهارشنبه‌شب قطعنامه پیشنهادی برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت را تصویب کرد. براساس این قطعنامه برای نخستین‌بار در ۲۰سال گذشته پرونده ایران به‌دلیل آنچه «نقض تعهداتش در زمینه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای» خوانده شده است، به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داده می‌شود.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور در پیامی به کنگره اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان تاکید کرد: بسیاری از مسائل کشور تنها با تصمیم و اقدام دستگاه‌های رسمی حل نمی‌شوند و اصلاح الگوهای فرهنگی و اجتماعی، نیازمند حضور آگاهانه و مسوولانه همه نهادها، انجمن‌ها و گروه‌های جامعه است.

نیروی دریایی سپاه از هدف قرار دادن یک فروند شمپاد پیشرفته ارتش آمریکا در ورودی تنگه راهبردی هرمز خبر داد و تاکید کرد این تنگه تحت کنترل هوشمند و اشراف اطلاعاتی ایران قرار دارد و هرگونه حضور خصمانه در آن هدف قرار خواهد گرفت. در همین حال، دریادار پاسدار علی عظمایی، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، در حساب کاربری خود در فضای مجازی نوشت: شناور بدون سرنشین جاسوسی ارتش تروریست آمریکایی با نام سیل‌درون و با شماره بدنه ۵۸۳۸ در تنگه هرمز مورد اصابت قرار گرفت. تنگه هرمز مسدود و تحت اشراف اطلاعاتی و کنترل هوشمند ماست، هرگونه تحرک خصمانه مورد هدف قرار می‌گیرد.»/فارس /ایسنا

دنیای‌اقتصاد: محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، روز پنج‌شنبه طی سخنانی در جمع فعالان، سخنرانان و دست‌اندرکاران جهاد خیابانی به موضوع محاکمه دو وزیر دولت سیزدهم گریزی زد و گفت: در قضیه‌ دو وزیر محکوم در دولت سیزدهم باید تاکید کنم که آنها ترک فعل نکرده بودند، بلکه مرتکب جرم شده بودند؛ وزیر کشاورزی دولت مذکور در دو پرونده متفاوت، مجرم شناخته شده بود. علی‌ای‌حال، تاکید مؤکد آن است که ما در محاکمه و مجازات عناصر مجرم، تعارف و مماشات نداریم و هر کس در هر جایگاهی مرتکب جرم شود، وفق قانون با او برخورد خواهد شد؛ کما آنکه این نوع برخورد و رویکرد قانونی را با دولت فعلی، دولت‌های قبل و مجلسیان داشته و خواهیم داشت و هم اکنون نیز پرونده‌هایی در این زمینه وجود دارد.

در شرایطی که نظم اقتصادی و سیاسی جهان در حال حرکت به سمت توزیع گسترده‌تر قدرت میان بازیگران و مراکز متعدد است، سفر مسعود پزشکیان به دهلی‌نو برای شرکت در هجدهمین اجلاس سران بریکس را باید فراتر از یک حضور تشریفاتی یا صرفا دیپلماتیک ارزیابی کرد. ایران که از ابتدای سال۲۰۲۴ به عضویت کامل این بلوک درآمده، اکنون می‌کوشد از ظرفیت سازوکارهای چندجانبه برای کاهش آثار فشارهای غرب، متنوع‌سازی شرکای اقتصادی و تقویت جایگاه خود در نظم در حال شکل‌گیری جهانی استفاده کند. تاکید رئیس‌جمهور بر توسعه استفاده از پول‌های ملی، چندجانبه‌گرایی، تاسیس شرکت بیمه اتکایی مشترک و حضور فعال‌تر در اقتصاد دیجیتال، نشان می‌دهد تهران درصدد است عضویت در بریکس را از یک دستاورد سیاسی به ابزاری برای ایجاد منافع اقتصادی ملموس تبدیل کند. اهمیت این سفر اما بیش از هر چیز در نسبت ایران با هند و دیگر قدرت‌های نوظهور معنا پیدا می‌کند؛ کشورهایی که ضمن همکاری با یکدیگر، به دنبال افزایش استقلال راهبردی خود هستند. از این منظر، بریکس را نمی‌توان صرفا یک بلوک ضدآمریکایی دانست؛ این مجموعه بیش از آنکه ائتلافی یکپارچه باشد، بازتابی از تلاش طیف متنوعی از کشورها برای کاهش وابستگی به یک مرکز قدرت و افزایش سهم خود در تصمیم‌سازی‌های جهانی است. برای ایران، چنین فضایی یک فرصت مهم محسوب می‌شود، اما عضویت به‌تنهایی نمی‌تواند محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها یا موانع تجارت خارجی را برطرف کند. شکاف میان ظرفیت بالقوه بریکس و دستاورد واقعی آن برای تهران، دقیقا به توان ایران در تعریف منافع مشترک و اجرای پروژه‌های عملی در حوزه‌هایی مانند انرژی، تجارت، سرمایه‌گذاری، کریدورهای ترانزیتی، چابهار، فناوری و همکاری‌های مالی بستگی دارد. بنابراین، پرسش اصلی پس از سفر پزشکیان این نیست که ایران تا چه اندازه به بریکس نزدیک شده، بلکه این است که تهران تا چه حد می‌تواند از این عضویت برای ساختن شبکه‌ای متنوع از روابط اقتصادی و سیاسی استفاده کند.

دنیای اقتصاد: بار دیگر نام رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در میانه تنش‌های ایران و غرب به صدر اخبار بازگشته است؛ این‌بار با ادعای «مشاهده نشانه‌هایی از فعالیت‌های هسته‌ای در کوه کلنگ»؛ سایتی که پیش‌تر نیز در کانون تهدیدهای نظامی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا قرار گرفته بود.

تحولات یک هفته گذشته در نوار ساحل غربی یمن، نقطه عطفی در معادلات داخلی این کشور، شبه جزیره عربی و از آن مهم‌تر جغرافیای خاورمیانه محسوب می‌شود؛ زمانی که دو تنگه تعیین‌کننده هرمز و باب المندب در یک برهم‌کنش استراتژیک، به حلقه‌‌های تعیین‌کننده در زنجیره فشار بر تجارت جهانی، بازار انرژی و راهبرد جنگی واشنگتن تبدیل می‌شوند. اهمیت این تحول را باید در جغرافیای فرامنطقه یعنی از مدیترانه و کانال سوئز، دریای سرخ و خلیج عدن و خلیج فارس و تنگه هرمز جست‌وجو کرد؛ جایی که بندر راهبردی الحدیده به جزیره کوچک، اما بزرگ پریم(میون) در دهانه باب‌المندب متصل می‌شود و کنترل انصارالله بر خط ساحل غربی یمن را تثبیت می‌کند.

دنیای اقتصاد: در شرایطی که جنگ ایران و آمریکا از سطح تقابل مستقیم نظامی فراتر رفته و به بحران گسترده کشتیرانی، انرژی و امنیت منطقه‌ای تبدیل شده است، رایزنی‌های فشرده تهران با شیخ‌نشین‌های خلیج‌فارس اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. تماس‌های عباس عراقچی با مقام‌های عربستان و پاکستان، سفرهای پیشین وزرای خارجه عمان و قطر به تهران و اکنون برنامه احتمالی برگزاری نشست ایران و وزیران خارجه کشورهای شورای همکاری در صلاله را باید در چارچوب شکل‌گیری یک مسیر موازی دیپلماتیک برای مدیریت بحران ارزیابی کرد. گزارش‌های جدید نیز از تلاش ایران و کشورهای خلیج‌فارس برای رسیدن به ترتیبات موقت جهت مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز حکایت دارد.