سرنوشت جنگ در صندوقهای رأی
دنیای اقتصاد: انتخابات میاندورهای آمریکا در شرایطی برگزار شد که جنگ با ایران از موضوعی صرفا خارجی فراتر رفته و به مسالهای ملموس برای رایدهندگان تبدیل شده است. افزایش هزینه انرژی و قیمت کالاها، در کنار نگرانی از طولانیشدن جنگ، عملکرد دولت دونالد ترامپ را به یکی از محورهای کارزار انتخاباتی بدل کرده است. بنابراین، اگرچه همانطور که ترامپ بارها اشاره کرده، نامش در برگههای رای نیست، اما نتیجه انتخابات میتواند ارزیابی عملکرد سیاستها و دولت او تلقی شود. در چنین شرایطی پرسشی که مطرح میشود این است که آیا تغییر ترکیب مجلس نمایندگان یا سنا میتواند بر تصمیم واشنگتن برای ادامه جنگ با ایران تاثیر بگذارد یا خیر؟
برای رای دهندگان آمریکایی اقتصاد کماکان نخستین اولویت است و جنگ ایران از آن جهت اهمیت دارد که پیامدهای اقتصادی آن قابل لمس است. افزایش قیمت سوخت و هزینههای زندگی میتواند نارضایتی از دولت را تشدید کند و به سود رقیب حزب حاکم تمام شود. آنچه نظرسنجیها نشان میدهند کاهش محبوبیت ترامپ، پیشتازی دموکراتها و احتمال از دست رفتن دستکم یکی از دو مجلس از سوی جمهوریخواهان است. با این حال، نظرسنجیها نتیجه قطعی را تعیین نمیکنند و میتوان سه سناریوی کلی را برای نتیجه انتخابات متصور بود.
سناریوی نخست، پیروزی گسترده دموکراتها و تصاحب هر دو مجلس نمایندگان و سنا؛ چنین نتیجهای ضربه سیاسی مهمی به ترامپ وارد میکند و فشار کنگره بر دولت را افزایش میدهد. دموکراتها میتوانند جلسات نظارتی برگزار کنند، درباره تصمیمها و هزینههای جنگ تحقیق کنند و از اختیارات بودجهای برای محدود کردن اقدامات نظامی یا مشروط کردن تامین مالی آن بهره بگیرند. با این حال، پیروزی در هر دو مجلس به معنای کنترل کامل سیاست خارجی نیست؛ رئیسجمهور همچنان از اختیارات گستردهای در حوزه امنیت ملی برخوردار است و کنگره نیز برای بیاثر کردن وتوی او باید در هر یک از دو مجلس به دوسوم آرای اعضای حاضر و رای دهنده دست یابد.
سناریوی دوم، پیشروی محدود دموکراتها؛ یعنی آنها اکثریت مجلس نمایندگان را به دست آورند، اما در سنا اکثریت نداشته باشند یا تنها با اختلافی اندک پیش بیفتند. در این حالت، امکان نظارت و انتقاد از دولت افزایش مییابد، اما اختلافات داخلی دموکراتها و شکاف حزبی در کنگره، تصویب اقدامات الزامآور را دشوار میکند. چنین کنگرهای میتواند هزینه سیاسی ادامه جنگ را بالا ببرد، اما بعید است بتواند بهتنهایی ترامپ را به توقف عملیات وادار کند.
در سناریوی سوم، جمهوریخواهان کنترل هر دو مجلس را حفظ میکنند. چنین نتیجهای برای ترامپ به کاهش فشار بر دولت تعبیر خواهد شد و احتمالا دست او را برای ادامه سیاستهای جاری بازتر میگذارد. نظارت کنگره بر تصمیمهای نظامی نیز ممکن است محدود بماند. با این حال، حفظ اکثریت جمهوریخواهان لزوما به معنای حمایت همه اعضای حزب از ادامه جنگ نیست؛ چرا که برخی نامزدها کوشیدهاند از جنگ و هزینههای آن فاصله بگیرند.
با وجود تفاوت این سناریوها، کنگره آمریکا دارای محدودیتهای ساختاری برای اثرگذاری بر سیاستخارجی این کشور است. نخست، اختیارات قوه مجریه در حوزه امنیت ملی گسترش و توان کنگره برای تغییر مسیر عملیات نظامی کاهش یافته است. تجربه انتخابات میاندورهای ۲۰۰۶ و مخالفت با جنگ عراق نشان داد که حتی پیروزی دموکراتها مانع ادامه یا گسترش عملیات نظامی دولت وقت نشد. دوم، مساله ایران در رقابت با اولویتهایی مانند تورم، مراقبتهای بهداشتی و مهاجرت قرار دارد و احتمالا بخش مهمی از توان کنگره صرف مسائل داخلی خواهد شد. مساله سوم این است که مخالفان جنگ علیه ایران بر سر راهبرد جایگزین اجماعی ندارند و مخالفت با جنگ به معنای توافق بر سر پایان دادن به آن نیست. با این حال، تغییر ترکیب کنگره کاملا بیاثر نخواهد بود. ائتلاف میان دموکراتها و جمهوریخواهان مخالف تداوم جنگ میتواند ابزارهای مالی و نظارتی کنگره را فعالتر کند. جلسات استماع، بررسی هزینههای جنگ و تلاش برای مشروط کردن بودجه میتواند فضای تصمیمگیری دولت را محدود سازد؛ هرچند که این ابزارها بیشتر هزینه سیاسی و اجرایی جنگ را افزایش میدهند تا آنکه به توقف فوری آن بینجامند.
از سوی دیگر، نتیجه انتخابات ممکن است بر محاسبات ترامپ نیز اثر بگذارد. گزارشهایی از هشدار واشنگتن به متحدان منطقهای درباره احتمال حملات تازه علیه ایران پس از انتخابات منتشر شده، هر چند هنوز تصمیم نهایی در این رابطه اتخاذ نشده است. برخی تحلیلها نیز احتمال میدهند شکست سنگین جمهوریخواهان، بهجای عقبنشینی، واکنشی تهاجمی در پی داشته باشد هر چند که هزینههای اقتصادی و نظامی جنگ، نگرانی متحدان منطقهای از گسترش درگیری و مسیرهای میانجیگری دیپلماتیک ممکن است مانع اقدام نظامی شوند. انتخابات میاندورهای بیش از آنکه مستقیما سرنوشت جنگ را تعیین کند، بر فضای سیاسی پیرامون آن اثر میگذارد و میتوان گفت که جنگ تاثیر بیشتری بر نتیجه انتخابات دارد تا نتیجه انتخابات بر آینده جنگ. شکست جمهوریخواهان میتواند نظارت و فشار بر دولت را افزایش دهد و پیروزی آنها آزادی عمل سیاسی ترامپ را بیشتر کند؛ اما تصمیم درباره ادامه درگیری همچنان در کاخ سفید و بر اساس محاسبات نظامی و امنیتی و مسیر مذاکرات اتخاذ خواهد شد و نباید انتظار داشت صرف تغییر اکثریت کنگره، سیاست آمریکا در قبال ایران را دگرگون کند. انتخابات میتواند هزینه جنگ را برای دولت بالا ببرد، اما به تنهایی تضمینی برای پایان آن نیست.