از نطق بنزینی قالیباف تا کارت زرد نمایندگان به سکاندار کشاورزی
مجلس در دو راهی حمایت و صیانت
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در نطق پیش از دستور خود با اشاره به فعالیتهای مستمر نظارتی مجلس در حوزههای انتخابیه و کمیسیونهای تخصصی، آمادگی کامل قوه مقننه را برای یاری رساندن به دولت در حل مسائل پیچیده اقتصادی اعلام کرد. رئیس قوه مقننه با تمرکز بر لزوم بازنگری در سیاستهای حمایتی اظهار کرد: «از ضرورتهای جدی که باید هرچه زودتر اجرایی شود، تغییر شیوه استفاده از کالابرگ و یا افزایش اعتبار آن است که قدرت خرید مردم را بالا میبرد.»
بخش مهم سخنان قالیباف به موضوع بنزین و برنامهریزیهایی برای بهرهبرداری از چالشهای داخلی اختصاص داشت. وی با تبیین شرایط موجود تصریح کرد: «نکته حائز اهمیت این است که بر اساس اطلاعات پیدا و پنهان دشمن مترصد فرصت برای ایجاد آشوب و ترکیب آن با عملیاتهای نظامی مانند ترور و اقدامات تجزیهطلبانه است که با جنگ شناختی تکمیل میشود. در راستای عملیاتی ساختن این توطئه، دشمن برای سوءاستفاده از اقدامات دولت جهت کاهش مصرف بنزین برنامهریزی کرده است لذا ضروری است حل مشکل کمبود بنزین با برنامهریزی جامع و بسیار هوشمند انجام شود.»
رئیس مجلس ضمن تاکید بر اینکه کاهش مصرف بنزین امروز دیگر یک ضرورت اجتنابناپذیر است، نسبت به راهکارهای صرفا قیمتی و بدون پشتوانه اقناعی هشدار داد و گفت: «باید توجه کنیم که اگر در گذشته کاهش مصرف بنزین ضرورتی اقتصادی بود، امروز دیگر امری اجتنابناپذیر است و نمیتوان با حرفهای کلی و به ظاهر جذاب و طرحهای غیر اجرایی، تصمیمگیری درباره آن را به تعویق انداخت.» در ادامه جلسه، سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در گزارشی مفصل به تشریح وضعیت دشوار بودجهای کشور پرداخت.
وی با ترسیم فضای حاکم بر اقتصاد در سال گذشته، از تحریمهای گسترده و حوادث غیرمترقبهای سخن گفت که مسیر بودجهریزی را ناهموار کرده است. پورمحمدی با اشاره به کاهش درآمدهای ارزی اظهار کرد: «در ۵ماه نخست ۷۰۰هزارمیلیارد تومان در بودجههای عمومی و ۲۶۰هزارمیلیارد تومان در حوزه هدفمندی کسری وجود دارد. کل منابع مربوط به هزینههایی مانند گندم، یارانهها، دارو و کمیته امداد که حساسیت دارند، ۵۲درصد محقق شده است.»
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، دیگر میهمان ویژه صحن علنی بود که به سوالات نمایندگان درباره اختلال در پرداخت مطالبات فروشگاهها و سیاستهای جدید دهکبندی پاسخ داد. میدری با پذیرش برخی وقفهها در تسویه حساب با فروشندگان گفت: «از ۲۵ خردادماه با وقفههایی در پرداختها مواجه شدیم که این وقفهها در گذشته حدود ۲۰روز بود و اکنون به حدود ۱۰روز کاهش یافته است. دولت روز یکشنبه مصوبهای داشت که با یک ابهام حقوقی درباره حسابهای پشتیبان مواجه بود و امیدواریم با رفع این ابهام، امکان استفاده از رسوب حسابها برای پرداخت مطالبات فراهم شود.»
وزیر کار درخصوص فلسفه استفاده از فروشگاههای خرد به جای تمرکز بر فروشگاههای زنجیرهای توضیح داد: «سیاست رئیسجمهور این بوده که بهدلیل جنبه حمایتی طرح و ضرورت دسترسی مردم، از ظرفیت همه فروشگاهها استفاده شود. اگر قرارداد صرفا با فروشگاههای زنجیرهای منعقد میشد، نوسانات مربوط به زمان تسویه کمتر بود، اما این موضوع دسترسی مردم را محدود میکرد.» وی همچنین از تحول در شناسایی مشمولان خبر داد و افزود: «تحول مهمی که در این زمینه اتفاق افتاده، تجمیع پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان و کارپوشه اقتصادی ایرانیان است. با این اقدام میتوان اطلاعات دقیقتری از وضعیت اقتصادی خانوارها در اختیار داشت و خطای تشخیص مشمولان را کاهش داد.» میدری در عین حال هشدار داد که هرگونه افزایش در مبلغ کالابرگ باید با دقت کارشناسی انجام شود تا منجر به تورم افسارگسیخته نشود.
همزمان معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی تاکید کرد: تامین مالی پایدار کالابرگ تا پایان سال در دستور کار دولت قرار دارد. وحید ماجد، معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی، در جلسه علنی مجازی امروز (سهشنبه ۲۷ مرداد) مجلس و در جریان بررسی عملکرد دولت در اجرای طرح کالابرگ و حمایت از معیشت مردم گفت: با توجه به اختلاف میان نرخ ارز ۲۸هزار و ۵۰۰تومانی و نرخ بازار تجاری، مقرر شد مابهالتفاوت منابع نفتی در اختیار دولت به حساب کالابرگ واریز شود. بخش دیگری از این نشست پرچالش به بررسی سوال عباس بیگدلی، نماینده مردم تاکستان از غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی اختصاص یافت. بیگدلی با انتقاد از وضعیت مدیریت دامداری و عدم شفافیت در آمار هویتگذاری دام، عملکرد وزارتخانه را زیر سوال برد.
نوری قزلجه در مقام پاسخگویی، به چالشهای امنیت غذایی در سایه جنگ و خشکسالی اشاره کرد و گفت: «در این مدت کشور در حوزه امنیت غذایی با چالشهای مهمی مواجه شد؛ دو جنگ پیچیده، دو دوره محاصره دریایی و فعال شدن مکانیسم ماشه از جمله این موارد بود.» وی درخصوص آمار دامها افزود: «در مجموع قریب به یکصدمیلیون رأس از دامها شمارهگذاری شده است. رسیدن به یک نقطه حدود ۷۰درصدی در این حوزه را میتوانیم عملیات صد درصدی تلقی کنیم؛ زیرا تغییر و تحولات از نظر عددی بسیار بالا است.» با این حال، نمایندگان از پاسخهای وزیر قانع نشدند و نوری قزلجه با ۱۱۹رأی موافق و ۱۰۶رأی مخالف از مجموع ۲۶۰ نماینده حاضر، نتوانست اعتماد مجلس را جلب کند و کارت زرد دریافت کرد.
در حاشیه این مباحث، علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی، ضمن تقدیر از مدیریت قالیباف، به انتقاد از برخی بداخلاقیهای رسانهای علیه مجلس پرداخت. وی با اشاره به گزارش کمیسیون متبوعش گفت: «کالابرگ واقعی در کشور هنوز عمل نشده است. در واقع ما کالا تحویل مردم نمیدهیم. مبانی تقسیمبندی شیوه شناسایی مورد قبول نیست؛ به عنوان مثال شما آخرین وسع افراد را ۵۱میلیون تومان قرار دادهاید اما با تورم ۹۰ درصد چطور افراد با این مبلغ زندگی کنند؟» همچنین شمسالدین حسینی، رئیس کمیسیون اقتصادی، به موضوع ارز ترجیحی و فسادهای احتمالی در این حوزه پرداخت. وی اظهار کرد: «امروز یکی از دوستان عنوان کرد سیاست حذف ارز ترجیحی که این امر یک حرف غلط بوده است. ما ۱۲.۷میلیارد دلار ارز ترجیحی دادهایم تحت شرایطی که هفت و نیممیلیارد دلار درآمد داشتهایم. این سیاست به تخلیه ذخایر ارزی کشور منجر میشد.»
در پایان این ماراتن پارلمانی، غلامرضا تاجگردون، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه، با جمعبندی مباحث مطرحشده، بر لزوم برچیده شدن «اتاقهای غیرشفاف» در تصمیمگیریهای ارزی و نفتی تاکید کرد. وی با اشاره به اینکه مجلس در اوج جنگ و با ازخودگذشتگی بودجه را نهایی کرد، گفت: «یک سیستم پیچیده از فروش نفت، تامین بودجه، تامین ریال و پرداخت به مردم شکل گرفته که برای هیچکس، حتی بالاترین ارکان دولت و مجلس، به اندازه کافی شفاف نیست. ما کمک میکنیم تا مشکلات برطرف شود اما به شرط شفافیت.» قالیباف نیز در پاسخ به این مطالبات، بر آمادگی مجلس برای اصلاح بودجه تاکید کرد و یادآور شد که نامه رسمی در این خصوص به دولت ارسال شده است.
