تبعات سانسور سران قوا و بایکوت خبری دستگاه دیپلماسی در صداوسیما بررسی شد
ساز ناکوک در ارکستر وحدت ملی
یکی از جدیترین اعتراضها از سوی سکاندار سیاست خارجی کشور مطرح شد. به گزارش ایرانآنلاین، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در گفتوگویی با جواد موگویی، پرده از بایکوت خبری دستگاه دیپلماسی در رسانه ملی برداشت و با گلایه از نادیده گرفته شدن تلاشهایش در رسانههای جهانی گفت: «مصاحبههای مرا هیچکدام صداوسیما پخش نکرد. من با فاکسنیوز، سیانان و رسانههای مختلف صحبت کردم و شمشیر زدم؛ گفتم شب صداوسیما نشان میدهد و میگوید باریکلا وزارت خارجه چگونه صحبت کرده؛ اصلا انگار نه انگار. فقط یکی دو جمله را که برایشان جذاب بود، زیرنویس کردند و تمام.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که وزیر خارجه باید با پشتوانه رسانه ملی، قدرت نرم کشور را به رخ بکشد، رسانه داخلی با حذف مواضع او، عملا پیام ضعف و تفرقه را به رقبای منطقهای و جهانی مخابره میکند.
دامنه این سانسورها اما به وزارت خارجه محدود نمانده و حتی عالیترین مقامات اجرایی، قضایی و تقنینی کشور را نیز دربرگرفته است. به گزارش «ایسنا» شورای اطلاعرسانی دولت در بیانیهای تند و بیسابقه، اقدامات صداوسیما را «وحدتشکنانه» توصیف کرد. در متن این بیانیه آمده است: «اقدام صداوسیما در حذف بخشی از سخنرانی رئیس جمهوری اسلامی ایران در مراسم روز ملی صنعت و معدن درباره اجازه رهبر شهید انقلاب اسلامی پیرامون مذاکرات، چند روز پس از پخش نیمهکاره مصاحبه رئیس مجلس شورای اسلامی و سانسور بخشی از اظهارات رئیس قوه قضائیه در حمایت از رئیسجمهور، نمونهای از اقدامات غیرمعمول این سازمان درباره سران قواست.» این بیانیه با طرح سوالی استراتژیک میافزاید: «پرسش اصلی این است که مسوولان صداوسیما در برخورد گزینشی با مواضع سران قوای جمهوری اسلامی، به دنبال چه اهدافی هستند؟ آیا بخشهای سانسورشده خود گویای این نیست که مسوولان سازمان صداوسیما، نظرات سران قوا را طبق سلایق سیاسی خود گزینش و پخش میکنند؟»
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز در واکنش به این رویه گزینشی، بر ضرورت حفظ انسجام تاکید کرد. به گزارش خبر فوری، وی درباره تذکرات داده شده به رسانه ملی گفت: «در این زمینه اگر تذکری داده شده در راستای ایجاد وفاق و وحدت میان مردم و جلوگیری از ایجاد هرگونه شقاق، شکاف و فاصله بوده است.» این سخنان نشان میدهد که دولت، رویکرد صداوسیما را نه یک اشتباه فنی، بلکه عاملی برای ایجاد گسست در بدنه جامعه و حاکمیت تلقی میکند.
یکی از تندترین واکنشها متعلق به یوسف پزشکیان، فرزند و مشاور رئیسجمهور، بود که با کنایهای سنگین، مشروعیت تصمیمگیران پشتپرده صداوسیما را زیر سوال برد. او در شبکه ایکس نوشت: «چرا صداوسیما بخشهایی از صحبتهای روسای قوا را حذف میکند؟ چه کسی در صداوسیما تشخیص میدهد که چه بخشی از سخنان رؤسای قوا نباید پخش شود؟ اگر چنین انسان حکیمی داریم که تشخیصش بالاتر از سران قواست، اداره کشور را بسپاریم دست ایشان. بالاخره وقتی آب هست، تیمم باطله.» این موضعگیری بازتابدهنده بنبستی است که در آن، یک سازمان رسانهای خود را در جایگاهی بالاتر از منتخب ملت و رؤسای قوای دیگر میبیند و با تیغ سانسور، به کوچکشماری مقامات عالی نظام میپردازد.
هممیهن آنلاین در تحلیلی به ریشههای این رفتار پرداخته و معتقد است که جریانی در صداوسیما به دنبال تحمیل اراده خود بر ساختار سیاسی است. این رسانه نوشت: «صداوسیما بیش از آنکه در خدمت منافع ملی باشد به ترویج خوانش رقیب دولت از منافع ملی بها میدهد، منتها با صرف بودجه عمومی. سانسور میکنند تا تخفیف (کوچکشماری) کنند. شأن رئیسجمهوری اما هم از حیث حقوقی و هم پشتگرمی به آرا بالاتر از آن است که به این دست تخفیفها و در واقع تحقیرها تن دردهد.» هممیهن هشدار داد که این رویه، تکرار همان سیاستهای حذفی است که در دهههای گذشته نیز مسبوق به سابقه بوده و نتیجهای جز ریزش مخاطب و از دست رفتن مرجعیت رسانهای نداشته است.
الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، نیز این اقدامات را «ایستادن در برابر انسجام ملی» خواند. به گزارش خبرآنلاین، او با طرح این پرسش که صداوسیما با مردم است یا با سودبرندگان از دوقطبیسازی، اعلام کرد: «سانسور سخنان رئیسجمهور، تخریب یکطرفه عملکرد دولت و اهتمام به نابودی تفاهمنامهای که برای عبور کشور از بحران و حفظ منافع ملی شکل گرفته، دیگر نقد رسانهای نیست؛ ایستادن در برابر انسجام، همدلی و اتحاد ملی است.» محمد گلزاری، دبیر این شورا نیز هشدار داد که تلاش برای ایجاد «مارپیچ سکوت» تنها باعث هل دادن مردم به سمت رسانههای بیگانه میشود. در لایهای دیگر، به نظر میرسد دولت چهاردهم این بار قصد ندارد در برابر این کارشکنیها مماشات کند.
به گزارش انتخاب، در یکی از جلسات هیات دولت، پس از آنکه پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما با گزارشدهی یکی از وزرای کلیدی درباره روند مذاکرات مخالفت کرد، با توبیخ شدید و صریح رئیسجمهور مواجه شد. پزشکیان که همواره بر وفاق تاکید داشته، اکنون با چالشی روبهروست که مستقیما اقتدار دولت و معیشت مردم را هدف گرفته است.او بهعنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی، ابزارهای قانونی لازم را برای وادار کردن این رسانه به پایبندی به وحدت ملی در اختیار دارد و به نظر میرسد شرایط حساس کشور، دیگر جایی برای صبر باقی نگذاشته است.
روزنامه جمهوری اسلامی نیز در مطلبی هشدارآمیز، مهار کردن افراطیون را اولین الزام برای پیروزی دانست و نوشت: «اولین الزام، هماهنگی بخشهای مختلف حاکمیت است. خطرناکترین حالت این است که هر یک از این دو (میدان و دیپلماسی) تلاش کند خود را اصل و دیگری را فرع و تابع خود قرار دهد. متاسفانه تفکر افراطی این جماعت بر تصمیمگیریهای کلان کشور سایه میاندازد و مصالح کشور و منافع ملی را به خطر میاندازد.» این روزنامه تاکید کرد که در شرایط جنگی، ایران چارهای جز پیروزی ندارد و این پیروزی مستلزم وحدت در کلام و عمل است.
محمد عطریانفر، عضو شورای اطلاعرسانی دولت نیز در یادداشتی در روزنامه ایران، تفاوت میان «ویرایش خبری» و «سانسور» را تبیین کرد و نوشت: «صداوسیما موظف است سخنان رئیسجمهوری را بهصورت کامل، دقیق و بدون دخل و تصرف در اختیار افکار عمومی قرار دهد. میان ویرایش خبری و سانسور تفاوتی روشن وجود دارد. هنگامی که حذف مطالب، مفهوم سخنان یک مقام رسمی را تغییر دهد، دیگر نمیتوان آن را صرفا یک ویرایش حرفهای دانست.»
نگاهی به صحنهآرایی صداوسیما از فرای چارچوبهای معمول، تصویری نگرانکننده را ترسیم میکند. درحالیکه آنان که روبهروی ایران صف کشیدهاند از هر ابزاری برای القای تفرقه استفاده میکنند، رسانه ملی با سانسور سران قوا و بایکوت وزیر خارجه، عملا در مسیر اهداف آنان حرکت میکند. کلاه خود را قاضی کنید؛ رسانهای که با بودجه عمومی اداره میشود، چگونه میتواند مصالح ۸۵میلیون ایرانی را فدای سلایق سیاسی یک گروه خاص کند؟ با نزدیک شدن به مهرماه ۱۴۰۵ و پاییز سرنوشتساز رسانه ملی، گمانهزنیها پیرامون آینده مدیریتی پیمان جبلی در صداوسیما به اوج خود رسیده است.
کارنامه ۵ساله «سند تحول» که با شعار هویتمحوری و عدالتگستری آغاز شد، اکنون با چالشهای بزرگی روبهرو است و به نظر میرسد زمان آن رسیده است که برای حفظ اقتدار ایران و تامین آرامش معیشتی مردم، تکلیف این «ابرچالش ملی» یکبار برای همیشه روشن شود. ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به «صدای واحد» نیاز دارد، نه رسانهای که در میانه جنگ، شیپور جناحی خود را مینوازد.
