پیوند اقتصاد با سیاست خارجی
دنیای اقتصاد: وقتی نام یک زن در عرصه دیپلماسی مطرح میشود برای همگان جای شگفتی دارد. روز گذشته خبری منتشر شد مبنی بر اینکه شهرزاد مشیری، مدیر باسابقه در نظام بانکی، به عنوان مشاور وزیر خارجه منصوب شده است. بنا بر اعلام کانال تلگرام وزیر خارجه، «شهرزاد مشیری»، مدیر باسابقه در نظام بانکی و از چهرههای آشنا برای فعالان بانکی و اقتصادی، با حکم وزیر خارجه بهعنوان مشاور منصوب شده است.
اهمیت این انتخاب نه در ایجاد یک چهره جدید، بلکه در نوع تخصصی است که وارد ساختار سیاست خارجی میشود؛ تخصصی که عملا فاصله میان تصمیمسازی دیپلماتیک و واقعیتهای اقتصاد بینالملل را کاهش میدهد. حضور او و دیگر نیروهای اقتصادمحور، نشانه تغییری تدریجی در وزارت خارجه است؛ تغییری که هدفش فهم دقیقتر سازوکارهای مالی، موانع مبادلات و الزامات همکاریهای منطقهای است. این رویکرد میکوشد سیاست خارجی را از اتکای صرف به تحلیلهای سیاسی خارج کند و آن را به ابزار فعالتری برای تعامل اقتصادی تبدیل کند. نام اولین زنی که در عرصه دیپلماسی به گوشمان رسید مرضیه افخم بود که بهعنوان سفیر ایران در مالزی انتخاب شد و اکنون هم سفیر ایران در اسلوونی است. بعد از مرضیه افخم، حمیرا ریگی در سال ۱۳۹۷ بهعنوان سفیر ایران راهی کشور برونئی شد. او تنها نمونه نبود. از دیگر زنانی که سفیر شدهاند، میتوان از فروزنده ودیعتی نام برد که در سال ۱۳۹۸، راهی فنلاند شد. او قبل از آنکه سفیر ایران در فنلاند شود، بهعنوان مدیرکل حقوق بشر و زنان وزارت امور خارجه و رایزن دوم ایران در سازمان ملل فعالیت میکرد.
ودیعتی همزمان با مسوولیت سفارت ایران در فنلاند، سفیر آکردیته ایران در کشور استونی بود. البته در همان سال قرار بود پروین فرشچی به فنلاند فرستاده شود اما او پیش از آنکه راهی شود، از مقام سفارت ایران در فنلاند انصراف داد. فرد دیگر افسانه نادیپور بود که تا سال ۱۴۰۳، بهعنوان سفیر ایران در دانمارک فعالیت میکرد. معصومه آباد نیز از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ بهعنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در فنلاند فعالیت میکرد. در واقع میتوان گفت ایران تاکنون سه سفیر زن را به کشورهای اروپایی فرستاده است و یکی از آنها را راهی برونئی کرده. البته خانم افخم هم همانطور که گفتیم، قبل از آنکه به اسلوونی برود، سابقه کار در آسیا را داشته است.