استارت‌آپی که ظرف ۱۵ سال چندملیتی شد
مریم رضایی
برای هر شخصی که در چین به انجام کسب‌وکار مشغول است و یا خرید می‌کند، نام علی‌بابا آشنا و جاافتاده است. پلت‌فرم‌های آنلاین این شرکت تجارت الکترونیک، هر چیزی را از ماشین‌آلات سنگین گرفته تا لباس‌های کوچک و سبک، عرضه می‌کنند. علی‌بابا به بزرگ‌ترین عرضه اولیه سهام در دنیا می‌نازد و درآمدی بیشتر از رقبای مطرح آمریکایی خود مثل آمازون، eBay و PayPal دارد. جک ما، بنیان‌گذار این شرکت، چند سال متوالی است که در صدر لیست ثروتمندترین‌های چین قرار می‌گیرد.
گروه علی‌بابا درحال‌حاضر تملک چند پلت‌فرم تجارت الکترونیک دیگر را در اختیار دارد (تائوبائو و تی‌مال)، یک مرورگر را اداره می‌کند (eTao) و بزرگ‌ترین سیستم پرداخت آنلاین چین (Alipay) را ایجاد کرده، وارد امور مالی و بانکداری شده و خدمات بازاریابی، مهندسی، داده و رایانش ابری برای خرید، ارائه می‌کند. سفر این غول تجارت الکترونیک در سال ۱۹۹۹ و توسط جک ما و دوستانش در یک آپارتمان کوچک شروع شد. گروه علی‌بابا از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰ توانست مبلغ ۲۵ میلیون دلار از سافت‌‌بانک، گلدمن ساکس و دیگر موسسات مالی، سرمایه جذب کند و در سال ۲۰۰۱ به سودآوری برسد. در سال ۲۰۰۳، علی‌بابا تائوبائو را ایجاد کرد که بزرگ‌ترین فضای بازار آنلاین با بیش از ۷ میلیون فروشنده بود. در سال ۲۰۱۲، این پلت‌فرم‌ها در مجموع فروشی به ارزش ۱۷۰ میلیارد دلار را اداره می‌کردند و درآمد خالص در سال ۲۰۱۶ به رقم خیره‌کننده ۰۶/ ۱۱ میلیارد دلار رسید. بعد از موفقیت در بازار داخلی چین، علی‌بابا در سال ۲۰۱۴ سهام خود را برای اولین بار در بورس نیویورک عرضه عمومی کرد و به ارزش بازار ۲۳۱ میلیارد دلاری رسید. یعنی این شرکت تنها ظرف ۱۵ سال توانست از یک استارت‌آپ به شرکتی چندملیتی تبدیل شود و بازتاب‌دهنده تبلور اقتصادی خود چین هم باشد. عوامل متعددی در این موفقیت علی‌بابا نقش داشته‌اند:
استفاده آسان. اگر مستندسازی‌های اداری لازم را کنار بگذاریم، انجام کسب‌وکار در سایت تائوبائو رایگان و آسان است.
اکوسیستم: علی‌بابا بیش از هر چیز دیگری، یک پلت‌فرم تجاری است. این شرکت پورتال‌های فروش آنلاین، سیستم پرداخت آسان و امن، شبکه لجستیکی به سرعت درحال توسعه و تعداد زیادی خدمات مالی دارد که بسیار بهتر از سیستم‌های مالی سنتی کار می‌کنند.
اطمینان و امنیت. در چین، اعتماد کردن به افراد بر اساس روابط شخصی اتفاق می‌افتد. با این حال، در تجارت آنلاین، تقریبا نمی‌توان روابط کاری قوی با همه فروشنده‌ها و مشتری‌ها برقرار کرد. علی‌بابا با ایجاد سیستم پرداخت آنلاین امن Alipay، این مشکل را حل کرده است. در این سیستم، هویت و صحت دو طرف فروشنده و خریدار برای هر حساب کاربری، اعتبارسنجی می‌شود.
خدمات. بیشتر شرکت‌ها در چین، بر قیمت و ارسال کالا با خدمات‌رسانی ساده، متمرکز می‌شوند. علی‌بابا خدمات مشتری-محور را با قیمتی نسبتا پایین عرضه می‌کند.
بومی‌سازی. علی‌بابا به وضوح می‌داند که متوسط مصرف‌کننده‌های چینی چگونه خرید می‌کنند، چه انتظاراتی دارند و چه فاکتورهایی بر تصمیم‌گیری خرید آنها اثر می‌گذارد. مثلا، درحالی‌که مصرف‌کنندگان آمریکایی وب‌سایت‌های خلوت و ساده را ترجیح می‌دهند، مصرف‌کننده چینی وب‌سایت‌هایی شلوغ را دوست دارد که بتواند همه چیز را در همان صفحه اول پیدا کند.
