شاخص کل وارد کانال ۷.۲میلیونی شد
دو موج صعودی بورس
خیز نخست
موج نخست صعودی بازار سهام در سال جاری از ۲۹ اردیبهشت آغاز شد و تا شانزدهم تیرماه ادامه پیدا کرد. در این دوره، افزایش تقاضا در معاملات سهام باعث شد میانگین ارزش معاملات خرد در کانال ۲۵همت قرار گیرد. همزمان، جریان ورود پول حقیقیها نیز در سطح قابلتوجهی قرار داشت؛ بهطوریکه حدود ۶۶همت پول توسط سرمایهگذاران حقیقی وارد گردونه معاملات سهام شد. ترکیب رشد شاخص، افزایش ارزش معاملات خرد و ورود پول نشان میدهد در نخستین موج صعودی سال، تقاضا برای سهام تنها به افزایش قیمتها محدود نبوده و با گردش سرمایه قابلتوجهی در بازار همراه شده است. این روند در نیمه تیرماه متوقف شد و بازار پس از شانزدهم تیرماه وارد فاز اصلاحی شد. شاخص در ادامه با افت ۱۰.۵درصدی مواجه شد و در این ماه یک روند نزولی کوتاهمدت را تجربه کرد. این اصلاح اگرچه بخشی از رشد موج نخست را تحتتاثیر قرار داد، اما به معنای پایان روند صعودی بازار نبود و پس از یک دوره کاهش قیمت، بار دیگر زمینه برای بازگشت تقاضا فراهم شد.
آغاز موج دوم
از بیستونهم تیرماه، موج دوم صعودی بازار سهام در سال جاری آغاز شد؛ موجی که برخلاف موج نخست، با سطح بالاتری از ارزش معاملات همراه بود و تا کنون نیز تداوم داشته است. در این دوره، میانگین ارزش معاملات خرد در کانال ۳۴همت قرار گرفت؛ یعنی سطح معاملات خرد در موج دوم، به شکل محسوسی بالاتر از موج نخست قرار داشت. در همین مدت نیز ۵۹همت پول توسط سرمایهگذاران حقیقی به بازار سهام منتقل شد که نشاندهنده تداوم حضور پول حقیقیها در جریان معاملات است.
مقایسه عملکرد دو موج صعودی نشان میدهد که اگرچه موج نخست از ابتدای سال آغاز شد و تا شانزدهم تیرماه ادامه داشت، اما موج دوم از نظر میزان رشد شاخص و سطح ارزش معاملات، عملکرد قدرتمندتری به ثبت رسانده است. شاخص کل در موج صعودی نخست ۴۳درصد رشد کرد، درحالیکه در موج دوم تاکنون ۵۳درصد بر ارتفاع خود افزوده است.
سایه ریسک بر بازار
مسیر بورس از ابتدای سال را میتوان به دو موج صعودی مجزا تقسیم کرد؛ موج نخست که پس از یک رشد ۴۳درصدی در شانزدهم تیرماه وارد اصلاح شد و موج دوم که از بیستونهم تیرماه آغاز شد و تاکنون رشد ۵۳درصدی شاخص را رقم زده است. در کنار این رشد، تفاوت میان میانگین ارزش معاملات خرد ۲۵همتی در موج نخست و ۳۴همتی در موج دوم و همچنین ورود ۶۶هزار میلیارد تومان و ۵۹همت پول حقیقی در این دو دوره، تصویری واضح از افزایش سطح فعالیت و گردش پول در بازار سهام ارائه میدهد.
نکته قابلتوجه در بررسی این دو موج صعودی، آن است که بخش مهمی از این رشدها، بهویژه موج نخست، در شرایطی رخ داد که انتظار چندانی برای تداوم صعود بازار وجود نداشت. بورس در ابتدای سال در فضایی پر از ابهام و نگرانی قرار داشت و بسیاری از معاملهگران رشد بازار سهام را محتمل نمیدانستند. اما بازار حتی برخلاف انتظارات کارشناسان و تحلیلگران حرکت کرد و نهتنها مسیر صعودی خود را ادامه داد، بلکه توانست با جذب سرمایههای خرد و افزایش ارزش معاملات، مورد استقبال سرمایهگذاران نیز قرار گیرد. در جریان موج نخست، امضای تفاهم ۶۰روزه برای دستیابی کشورمان و آمریکا به یک توافق نهایی در ۲۸خرداد، موجی از خوشبینی را در فضای تالار شیشهای به راه انداخت و تا حدی از شدت نگرانیها کاست، اما این اتفاق به معنای حذف کامل ریسکهای موجود نبود. همچنان متغیرهای سیاسی و اقتصادی توانستند رفتار معاملهگران را تحتتاثیر قرار دهند. در موج دوم نیز شرایط کاملا بدون ریسک نبود و بازار در حالی به رشد خود ادامه داد که همچنان بخش قابلتوجهی از ابهامات در فضای اقتصاد و سیاست پابرجا بود.
تکنیکال چه میگوید؟
شاخص کل بورس اکنون به محدوده ۷.۳میلیون واحد نزدیک شده است؛ مقاومتی که میتواند روند بورس را به طور موقت تغییر دهد. در این حالت به نظر میرسد سناریوهای مختلفی در انتظار بازار باشد. با توجه به آنکه مانع جدی پیش روی بازار از منظر بنیادی وجود ندارد، احتمالا شاخص کل بورس به اولین محدوده حمایتی چشم خواهد داشت. این محدوده، ۶.۵ تا ۶.۶میلیون واحد خواهد بود. اصلاح جزئی که در صورت ورود خریداران طی چند روز بازار را به محدودههای بالاتر هدایت خواهد کرد. حمایت بعدی در این سناریو، محدوده ۵.۵ تا ۵.۷میلیونواحدی است. از سوی دیگر به دلیل شانس بالای صعود بورس، هدف بعدی در صورت افزایش قیمت دلار توافقی و حفظ شرایط سیاسی، محدوده ۹میلیون واحد خواهد بود.
پشتوانه رشد ادامهدار
محمد موذن، کارشناس بازارهای مالی، در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» در مورد وضعیت دادوستدهای دیروز و روند صعودی بورس، اظهار کرد: بررسی وضعیت معاملات روز شنبه نشان میدهدموج دوم صعودی بورس همچنان از پشتوانه پول حقیقیها برخوردار است. بازار سهام در معاملات شنبه ۲۱شهریور روند مثبت خود را ادامه داد و شاخص کل به محدوده ۷میلیون و ۲۷۷هزار واحد رسید. ورود حدود ۵.۵همت پول حقیقیها و ثبت ارزش معاملات خرد در محدوده ۴۱همت، درحالیکه میانگین ماهانه این متغیر حدود ۴۰همت است، نشان میدهد سرمایههای خرد همچنان حضور فعالی در بازار دارند.
به گفته این کارشناس، در شرایط فعلی هنوز نشانه مشخصی از پایان روند صعودی دیده نمیشود، هرچند رشد هفتههای اخیر میتواند احتمال افزایش عرضه در سطوح فعلی را بیشتر کند.
محمد موذن نرخ ارز را همچنان یکی از مهمترین محرکهای بازار دانست و گفت: با وجود رشد شاخص و قیمت سهام، ارزش دلاری بازار در محدوده ۱۰۲میلیارد دلار باقی مانده است؛ به این معنا که رشد نرخ دلار بخش قابلتوجهی از افزایش ریالی ارزش بازار را خنثی کرده و از این منظر، بازار همچنان میتواند برای بخشی از سرمایهگذاران جذاب باشد. با این حال، ادامه این مسیر به توان شرکتها برای تبدیل رشد نرخ ارز به افزایش درآمد و سودآوری وابسته خواهد بود.
این موضوع میتواند در ادامه، ماهیت موج دوم صعودی را نیز تغییر دهد. در ابتدای موج، افزایش نرخ ارز و ورود پول، زمینه رشد عمومی بسیاری از سهام را فراهم کرد، اما با انتشار گزارشهای شهریور، تفاوت عملکرد شرکتها نمایان خواهد شد. میزان فروش، نرخهای فروش، حاشیه سود و کیفیت سودآوری میتوانند مسیر جریان پول را تعیین کنند. بنابراین، بازار احتمالا بهتدریج از یک حرکت عمومی فاصله گرفته و انتخاب صنایع و شرکتها اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
از منظر تکنیکال نیز شاخص با رسیدن به ۷میلیون و ۲۷۷هزار واحد در محدودهای قرار گرفته که میتواند با افزایش عرضه و شناسایی سود همراه شود. این کارشناس محدوده ۷.۲تا ۷.۴میلیون واحد را منطقهای مهم برای معاملات میداند و معتقد است نوسان یا اصلاح کوتاهمدت در این محدوده طبیعی خواهد بود. در صورت عبور و تثبیت شاخص بالاتر از سطح ۷.۴میلیون واحد، هدف مهم بعدی در محدوده ۸میلیون واحد قرار میگیرد و اهداف بالاتر، از جمله ۹میلیون واحد، نیز در صورت تداوم شرایط مساعد بنیادی و حفظ جریان نقدینگی قابل بررسی خواهد بود.
این کارشناس، چشمانداز بازار را همچنان مثبت ارزیابی کرد و گفت: اما کیفیت رشد میتواند نسبت به هفتههای گذشته تغییر کند. به نظر میرسد پس از دو موج صعودی، بازار وارد مرحلهای شود که در آن عملکرد واقعی شرکتها نقش پررنگتری در تعیین مسیر سهام داشته باشد. از این منظر، گزارشهای شهریور و مهر میتوانند آزمونی مهم برای سنجش توان موج دوم صعودی و مشخص شدن سهام پیش رو در ادامه مسیر بازار باشند.
