همایش تامین مالی پروژههای خورشیدی برگزار شد
نسخه بورسی تامین مالی برق
علیآبادی، مردم شریک صنعت برق شوند
عباس علیآبادی، وزیر نیرو، در مراسم آغاز پذیرهنویسی صندوق پروژه برق خورشیدی «نور» با اشاره به تجربه تامین مالی نیروگاه پرند از طریق صندوق پروژه، استفاده از منابع مردم برای توسعه صنعت برق را یکی از مسیرهای پیشروی این صنعت دانست. او گفت تصمیم بر این است که مردم در توسعه صنعت برق شریک شوند و مسیر بورس برای تحقق این هدف مورد استفاده قرار گیرد. وزیر نیرو با اشاره به تغییر الگوی مصرف انرژی در دوره جدید فناوری، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر را ضروری دانست و تاکید کرد روشهای گذشته دیگر پاسخگوی رشد تقاضای برق نیستند. به گفته علیآبادی، افزایش مصرف برق در دوره انقلاب صنعتی چهارم، همزمان با محدودیت منابع فسیلی و ملاحظات زیستمحیطی، ضرورت حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر را افزایش داده است.
برق، تشنه سرمایههای تازه
علیآبادی توسعه ظرفیت تولید برق را بدون مشارکت منابع جدید مالی امکانپذیر نمیداند. او اعلام کرد با تلاشهای انجامشده در حوزه تجدیدپذیرها در کنار نیروگاههای حرارتی، حدود ۱۰ هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق اضافه شده است. وزیر نیرو همچنین از توسعه شبکه هوشمند خبر داد و گفت تعداد کنتورهای هوشمند نصبشده از ۷میلیون دستگاه عبور کرده و هدفگذاری وزارت نیرو رسیدن این رقم به ۱۲میلیون و حتی ۱۴میلیون دستگاه تا پایان سال است. با این حال، توسعه نیروگاههای خورشیدی تنها به افزایش ظرفیت تولید محدود نمیشود و تغییر ساختار شبکه برق را نیز به دنبال دارد. وزیر نیرو با اشاره به این موضوع، توسعه ذخیرهسازها را یکی از نیازهای اصلی شبکه در شرایط جدید عنوان کرد. به گفته او، افزایش تولید برق خورشیدی رفتار دینامیکی شبکه را تغییر داده و برای حفظ پایداری آن باید متناسب با این تغییرات، زیرساختهای جدیدی ایجاد شود. در این میان، علیآبادی یک پیشنهاد مشخص برای توسعه تامین مالی صنعت برق مطرح کرد. او خواستار ایجاد صندوق پروژه ارزی شد تا توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر تنها به منابع ریالی محدود نماند. وزیر نیرو تاکید کرد ظرفیت توسعه این صنعت گسترده است و منابع ارزی نیز باید در مسیر تامین مالی پروژههای برق قرار گیرد.
او همچنین با اشاره به صندوق پروژه «نور» از سرمایهگذاری مردم در این صندوق استقبال کرد و گفت مردم باید بدانند که شریک صنعت برق هستند. علیآبادی در مراسم آغاز پذیرهنویسی به صورت نمادین در پذیرهنویسی واحدهای این صندوق نیز مشارکت کرد.
بورس در خط مقدم تامین مالی برق
رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در این مراسم، مساله تامین مالی صنعت برق را فراتر از یک نیاز بخشی دانست و سرمایهگذاری در این حوزه را سرمایهگذاری برای کل اقتصاد توصیف کرد. حجتاله صیدی با اشاره به وجود ۵۷۸ صندوق فعال با بیش از ۳۴۰۰ هزارمیلیارد تومان منابع در بازار سرمایه گفت ابزارهای مالی میتوانند پیوند محکمی میان بازار سرمایه و بخش واقعی اقتصاد، بهویژه زیرساختها، ایجاد کنند. به گفته او، اگر این پیوند شکل نگیرد، نمیتوان روی رشد مستمر و قابل اتکای اقتصاد حساب کرد. صیدی تاکید کرد انرژی یکی از مهمترین عوامل رشد اقتصادی، تولید و صنعت است و برق در این میان جایگاهی متفاوت دارد. از نگاه او، سرمایهگذاری در صنعت برق باید سرمایهگذاری در یک بخش خاص تلقی شود، زیرا برق زیربنای فعالیت صنایعی مانند پتروشیمی، دارو، سیمان و فولاد است.
رئیس سازمان بورس گفت سرمایهگذاری در صنعت برق، ظرفیت تولید آینده اقتصاد ایران را شکل میدهد و نهادهای مالی و سرمایهگذاران خرد و کلان باید از این منظر به این حوزه نگاه کنند. او تاکید کرد وقتی سرمایهگذار میان صنایع مختلف برای سرمایهگذاری انتخاب میکند، صنعت برق باید به دلیل نقش زیربنایی خود مورد توجه قرار گیرد.
نسخه صیدی برای ناترازی
یکی از محورهای اصلی صحبتهای صیدی، محدودیت منابع دولت و نظام بانکی برای تامین مالی نیاز صنعت برق بود. او تاکید کرد ناترازی انرژی به منابعی فراتر از ظرفیت فعلی نیاز دارد و بازار سرمایه میتواند با جمعآوری پساندازهای خرد جامعه، منابع بلندمدت و مستمر را به سمت زیرساختها هدایت کند. به گفته صیدی، تامین برق پایدار با امید و شعار محقق نمیشود و نیازمند تشکیل سرمایه و تداوم آن است. دولت و نظام بانکی به تنهایی توان تامین منابع مورد نیاز صنعت برق را ندارند و از این رو بازار سرمایه میتواند بخشی از منابع خرد جامعه را به سمت پروژههای زیرساختی هدایت کند.
رئیس سازمان بورس در عین حال تاکید کرد صرف ایجاد ابزار مالی برای جذب سرمایه کافی نیست و سرمایهگذار باید تصویر روشنی از بازده و ریسک پروژه داشته باشد. از این رو، ثبات قراردادها، شفافیت نظام قیمتگذاری و چارچوب حقوقی و اقتصادی حاکم بر احداث نیروگاهها از الزامات افزایش سرمایهگذاری است. هرچه پیشبینیپذیری در این حوزه افزایش یابد، انگیزه سرمایهگذاری نیز بیشتر خواهد شد. صیدی همچنین از هدفگذاری بازار سرمایه برای افزایش سهم این بازار در سبد تامین مالی اقتصاد خبر داد. به گفته او، سهم بازار سرمایه از سبد تامین مالی در دو سال اخیر به حدود ۱۰ درصد رسیده و هدف بعدی، افزایش این سهم به ۵۰ درصد است. او صندوق پروژه «نور» را آغازی برای شکلگیری یک اکوسیستم سرمایهگذاری در زیرساخت دانست و تاکید کرد بازار سرمایه باید بتواند منابع خرد را به پروژههای بزرگ اقتصادی منتقل کند. صیدی گفت کارکرد بازار سرمایه صرفا خرید و فروش سهام نیست و هدایت سرمایههای خرد به پروژههای کلان برای ایجاد ظرفیت تولید در اقتصاد از مهمترین کارکردهای این بازار است.
سرمایهگذار برق، بازار مطمئن میخواهد
در کنار تاکید بر تامین مالی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس بر ضرورت ایجاد بازار مناسب برای برق تولیدشده تاکید کرد. رضا سپهوند تنوعبخشی به سبد انرژی کشور را یکی از اقدامات مهم وزارت نیرو دانست و گفت حرکت به سمت برق تجدیدپذیر، بهویژه برق خورشیدی، در دولت چهاردهم شتاب گرفته است.
او پیشبینی کرد ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر تا پایان سال به ۱۲ هزار مگاوات و تا پایان دولت چهاردهم به ۳۰ هزار مگاوات برسد. سپهوند در عین حال هشدار داد که توسعه ظرفیت تولید بدون ایجاد بازار مناسب برای برق نمیتواند تداوم پیدا کند. به گفته او، تولیدکنندگان نباید پس از ورود سرمایه به این صنعت در وصول مطالبات خود با مشکل مواجه شوند. او با اشاره به مشکلات نیروگاههای حرارتی در دریافت مطالبات، بر ضرورت ایجاد سازوکاری برای تداوم جریان نقدی تولیدکنندگان برق تاکید کرد.
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس همچنین بر ضرورت قیمتگذاری متناسب برق پاک تاکید کرد تا میان منافع تولیدکننده و مصرفکننده تعادل برقرار شود. از نگاه او، بورس و بازار برق میتوانند در ایجاد این سازوکار و تضمین تداوم سرمایهگذاری در صنعت برق نقش محوری داشته باشند.
سپهوند همچنین با اشاره به ضرورت تنوعبخشی بیشتر به سبد تولید برق، استفاده از فناوریهای مختلف از جمله انرژی خورشیدی، زمینگرمایی، نیروگاههای نمک مذاب و نیروگاههای کوچکمقیاس هستهای را مورد توجه قرار داد. او در عین حال بر توسعه نیروگاههای خورشیدی در مقیاس کوچک و استفاده از ظرفیت پشتبام منازل و ادارات تاکید کرد.
۵۰۰ مگاوات خورشیدی در صف اتصال
مدیرعامل سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق، آخرین وضعیت پروژههای صندوق «نور» را تشریح کرد. محسن طرزطلب گفت پروژههای این صندوق در ۱۰ استان در حال اجراست و سرمایهگذاری انجامشده در ارتباط با این پروژهها حدود ۲۶ هزارمیلیارد تومان بوده است.
به گفته او، از مجموع ۵۰۰ مگاوات ظرفیت پروژههای صندوق، ۲۵۳ مگاوات به شبکه متصل شده یا در آستانه اتصال قرار دارد و پیشبینی میشود کل این ظرفیت تا آذر امسال وارد مدار شود. یکی از پروژههای بزرگ صندوق نیز طبق برنامه تا اوایل خرداد ۱۴۰۶ به شبکه متصل خواهد شد.
طرزطلب با اشاره به پراکندگی پروژهها در استانهای مختلف گفت نیروگاههای این صندوق در استانهایی از جمله خوزستان، بوشهر، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و سیستان و بلوچستان در حال احداث یا در آستانه بهرهبرداری هستند. به گفته او، تجهیزات مورد نیاز بخش عمده پروژهها سفارشگذاری شده، در سایت قرار گرفته یا در حال ارسال است و نگرانی درباره تکمیل پروژهها وجود ندارد.
مدیرعامل ساتبا همچنین تاکید کرد سرمایهگذاران صندوق از منافع حاصل از فروش برق متناسب با میزان سرمایهگذاری خود برخوردار خواهند شد. به گفته او، یکی از سازوکارهای پیشبینیشده در صندوق این است که از ماههای آینده، منافع حاصل از فروش برق متناسب با میزان سرمایهگذاری به دارندگان واحدهای صندوق پرداخت شود.
طرزطلب شفافیت و امنیت سرمایهگذاری را از دیگر مزایای صندوق «نور» دانست و گفت این صندوق تحت نظارت و قوانین بازار سرمایه فعالیت خواهد کرد. او تاکید کرد هدف از این ساختار، فراهم کردن امکان مشارکت عموم مردم در سرمایهگذاری نیروگاههای خورشیدی است.
مدیرعامل ساتبا نیز بر ضرورت توسعه صندوقهای پروژه تجدیدپذیر تاکید کرد و گفت علاوه بر منابع ریالی، باید منابع ارزی نیز وارد این حوزه شود. به گفته او، با توجه به گستردگی ظرفیت پروژههای تجدیدپذیر، مسیر تامین مالی از طریق صندوقهای پروژه باید بیش از گذشته توسعه پیدا کند.
آغاز پذیرهنویسی صندوق «نور» در شرایطی انجام شده که دولت و بازار سرمایه هر دو بر ضرورت افزایش سرمایهگذاری در صنعت برق تاکید دارند. از یک سو، وزارت نیرو به دنبال افزایش ظرفیت تولید و توسعه تجدیدپذیرهاست و از سوی دیگر بازار سرمایه تلاش میکند بخشی از منابع خرد جامعه را به پروژههای زیرساختی منتقل کند. نخستین آزمون این مسیر نیز اکنون در قالب صندوقی با ظرفیت ۵۰۰ مگاواتی در حال شکلگیری است که طبق برنامه اعلامشده، باید تا آذر امسال بخش عمده ظرفیت آن وارد مدار شود.
