از فتح ۱۴ کانال تا ورود پول؛
ماراتن ۲۰ روزه بورس
از نگاه تحلیلگران ورود قدرتمند سرمایهگذاران حقیقی به بازار سهام طی ۲۰ روز اخیر، نقش تعیینکنندهای در فتح پیاپی کانالهای جدید داشته است. بورس پس از بازگشایی میزبان حدود ۷۸همت پول حقیقیها بوده است که از بازگشت اعتماد سرمایهگذاران به بورس حکایت دارد. رشد پرشتاب شاخص کل از ابتدای سال تنها یکی از نشانههای رونق این روزهای بازار سهام است. در بسیاری از روزهای معاملاتی، ارزش معاملات خرد در سطوحی قرار گرفته که آخرینبار در دورههای اوج رونق سال۹۹ مشاهده شد. همین موضوع نشان میدهد رشد اخیر صرفا ناشی از افزایش قیمت چند نمادهای بزرگ نبوده و بخش وسیعی از بازار با استقبال سرمایهگذاران روبهرو شده است. از ابتدای سال شاخص کل ۳۷درصد و شاخص هموزن ۴۲درصد بازدهی کسب کردهاند که در نوع خود کمسابقه محسوب میشود.
بازگشت اعتماد به بورس
یکی از مهمترین دلایل رشد اخیر بازار سهام را باید در کاهش ریسکهای سیاسی جستوجو کرد. در روزهای گذشته نیز امضای تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن موجب شده است بخش مهمی از نگرانیهای فعالان اقتصادی نسبت به آینده کاهش یابد. هرچند هنوز آثار اقتصادی این تفاهم بهطور کامل مشخص نشده، اما از نگاه بازارها، کاهش احتمال تنش و افزایش ثبات سیاسی، سیگنال مثبتی برای سرمایهگذاری محسوب میشود. در ماههای گذشته، بسیاری از سرمایهگذاران بهدلیل ابهامات سیاسی و ریسکهای ژئوپلیتیک از بازار سهام فاصله گرفتند. اکنون اما شرایط تغییر کرده و نگاهها بار دیگر به سمت داراییهای مولد و سهام شرکتها معطوف شده است. کاهش ریسکهای سیستماتیک باعث شده است معیارهایی مانند ارزندگی سهام، سودآوری شرکتها و چشمانداز درآمدی آنها دوباره در مرکز توجه قرار گیرد.
افت بازدهی در بازارهای موازی
همزمان با رونق بورس، بازارهای موازی شرایط متفاوتی را تجربه میکنند. نرخ ارز طی هفتههای اخیر روندی نزولی داشته و همین موضوع از جذابیت سفتهبازی در بازار دلار کاسته است. بازار طلا نیز تحتتاثیر افت نرخ ارز و کاهش انتظارات تورمی، نتوانسته بازدهی قابلتوجهی برای سرمایهگذاران ایجاد کند. از سویی، بازار مسکن همچنان با رکود معاملاتی مواجه است و رشد قیمتها طی سالهای گذشته، قدرت خرید متقاضیان را به شدت کاهش داده است. در چنین شرایطی، بورس تهران به یکی از معدود بازارهایی تبدیل شده که همچنان ظرفیت رشد و جذب نقدینگی را در اختیار دارد.
بسیاری از کارشناسان معتقدند بخشی از ورود پول به بورس، نتیجه کاهش جذابیت سایر بازارهای دارایی است. زمانی که دلار، طلا، خودرو و مسکن چشمانداز روشنی در کوتاهمدت ارائه نمیکنند، سرمایهها به سمت بازاری حرکت میکنند که هم نقدشوندگی بالاتری دارد و هم از منظر ارزشگذاری همچنان جذاب به نظر میرسد.
نقش ارزندگی در صعود بورس
عامل مهم دیگر در رشد اخیر بازار سهام، ارزندگی بسیاری از نمادهاست. بورس تهران طی سالهای گذشته از سایر بازارها جا مانده بود و همین موضوع موجب شد، نسبتهای ارزشگذاری در بسیاری از صنایع به سطوح جذابی برسد. گزارش عملکرد شرکتها در ماههای اخیر نشان میدهد؛ بسیاری از شرکتها توانستهاند، فروش ریالی خود را افزایش دهند. رشد نرخ فروش محصولات، تعدیل سیاستهای قیمتگذاری و بهبود شرایط برخی صنایع موجب شده است چشمانداز سودآوری شرکتها نسبت به گذشته بهتر ارزیابی شود. همین موضوع یکی از مهمترین محرکهای ورود پول به بازار بوده است.
آیا صعود ادامه دارد؟
با وجود روند پرقدرت شاخصها، بسیاری از تحلیلگران معتقدند بازار سهام در ادامه مسیر با نوسانات و دورههای اصلاحی نیز مواجه خواهد شد. عبور از مرز ۵میلیون و صد ۱۰۰واحد یک دستاورد مهم برای بورس محسوب میشود؛ اما حفظ این سطوح نیازمند تداوم ورود پول، انتشار گزارشهای مطلوب از سوی شرکتها و حفظ ثبات سیاسی و اقتصادی است.
کارشناسان معتقدند پس از رشد پرشتاب اخیر بازار، اکنون وقت آن است که سرمایهگذاران به متغیرهای بنیادی اهمیت بیشتری دهند. به باور آنها، در شرایط فعلی صرفا حرکت بر موج صعودی بازار نمیتواند مبنای مناسبی برای سرمایهگذاری باشد و سهام باید بر اساس معیارهایی همچون سودآوری، چشمانداز درآمدی، ارزشگذاری و کیفیت گزارشهای مالی مورد ارزیابی قرار گیرد. به عبارتی، پس از رالی اخیر بورس، بازار وارد مرحلهای شده است که در آن تحلیلهای بنیادی اهمیت بیشتری پیدا میکند و سرمایهگذاران باید بیش از گذشته بر کیفیت گزارشها و ارزندگی سهام تمرکز کنند. از این مرحله به بعد، سهامی که از پشتوانه بنیادی قویتر و گزارشهای مطلوبتری برخوردار باشند، شانس بیشتری برای تداوم رشد خواهند داشت.
در همین رابطه حجت سرهنگی، تحلیلگر بازارهای مالی، در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» گفت: عبور شاخص کل از کانال ۵میلیون و صدهزار واحد اتفاق مهمی برای بازار سرمایه محسوب میشود. این جهش حاصل کاهش ریسکهای سیاسی است و از بازگشت اعتماد سرمایهگذاران و تغییر مسیر نقدینگی به سمت بازار سهام نیز حکایت دارد.
او افزود: پس از رشد پرشتاب بورس و ثبت رکوردهای متوالی در هفتههای اخیر، بازار به تدریج وارد مرحلهای میشود که در آن نقش تحلیلهای بنیادی پررنگتر از گذشته خواهد شد. در روزهای ابتدایی صعود، بخش قابلتوجهی از نمادها تحتتاثیر موج ورود پول و خوشبینی عمومی به بازار با رشد قیمت همراه شدند؛ اما این روند نمیتواند برای همه سهمها به یک شکل ادامه پیدا کند.
به گفته این کارشناس، در شرایط فعلی سهامداران باید با دقت بیشتری نسبت به انتخاب سهام اقدام کنند و صرفا به روند صعودی بازار یا بازدهیهای گذشته اتکا نداشته باشند. بررسی صورتهای مالی، روند فروش شرکتها، حاشیه سود، وضعیت تولید و چشمانداز درآمدی بنگاهها از جمله متغیرهایی است که در این مقطع اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: با عبور بورس از مراحل ابتدایی صعود، تفاوت میان شرکتهای برخوردار از پشتوانه بنیادی قوی و شرکتهایی که صرفا تحتتاثیر جو عمومی بازار رشد کردهاند، بیش از گذشته نمایان خواهد شد. از این رو انتظار میرود در ادامه مسیر، سهامی که از منظر سودآوری، ارزشگذاری و کیفیت گزارشهای مالی در شرایط مناسبتری قرار دارند، عملکرد بهتری نسبت به میانگین بازار ثبت کنند.
حجت سرهنگی خاطرنشان کرد: برخی نمادها در هفتههای اخیر رشد قابلتوجهی را تجربه کردهاند؛ اما این موضوع لزوما به معنای وجود ظرفیت رشد مشابه در آینده نیست. به همین دلیل سرمایهگذاران باید بیش از گذشته بر تحلیل و ارزیابی وضعیت شرکتها تمرکز کنند.
او با بیان اینکه در مقطع فعلی، انتخاب سهم مناسب اهمیت بیشتری نسبت به دنبال کردن موجهای هیجانی بازار دارد، اظهار کرد: سهامداران بهتر است تمرکز خود را بر شرکتهای بنیادی، سودساز و دارای چشمانداز عملیاتی مطلوب قرار دهند. زمانی که بازار در سقف تاریخی خود قرار دارد، خرید سهامی که صف خرید آنها عرضه میشود توصیه نمیشود. برخی از سهامداران بهدلیل ترس از جاماندگی، سهامی را که امکان خرید آنها وجود داشته، بدون توجه به پتانسیل بنیادی شرکت خریداری کردهاند. برای بازچینی سبد سرمایهگذاری در این شرایط لازم است تا بخشی سهامداران به سمت نمادهای بنیادی بروند.
