چرا تابلوی بازار سهام یکپارچه سبز شد؟ سناریوهای محتمل بررسی شد
روز ۱۰۰ درصدی بورس
پرواز ۵ میلیونی و دوسناریو
بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه معتقدند با توجه به تداوم ورود پول، بهبود انتظارات سرمایهگذاران و پیشروی شاخص کل به سطوح بالاتر، دستیابی به کانال ۵ میلیون واحدی در کوتاهمدت دور از دسترس نیست. از نگاه این گروه، ۵ میلیون واحد مهمترین هدف پیشروی بورس در ادامه روند صعودی محسوب میشود و در صورت تداوم شرایط فعلی و خوشبینیهای سیاسی شاخص کل میتواند این مرز روانی را نیز پشت سر بگذارد. از این رو محدوده مذکور یک مرز روانی مهم برای بازار محسوب میشود و بسیاری از معاملهگران این سطح را نخستین ایستگاه مهم شاخص در ادامه مسیر صعودی میدانند. با توجه به سرعت رشد اخیر بازار، عبور از این کانال چندان دور از ذهن به نظر نمیرسد؛ بهویژه اگر فضای سیاسی کشور با کاهش تنشها و دستیابی به تفاهم میان ایران و آمریکا همراه شود. در سناریوی خوشبینانه، دستیابی به توافق میتواند به کاهش ریسکهای سیستماتیک، تقویت انتظارات فعالان اقتصادی و افزایش ورود نقدینگی به بازار سهام منجر شود. در چنین شرایطی، عبور شاخص از محدوده ۵ میلیون واحد میتواند زمینه حرکت به سمت اهداف بالاتر، از جمله کانال ۶ تا ۶.۵میلیون واحد را فراهم کند. این سناریو بر این فرض استوار است که متغیرهای سیاسی و اقتصادی در مسیر ثبات حرکت کنند و تصمیمات ناگهانی، فضای سرمایهگذاری را برهم نزنند.
با این حال، بورس همچنان بازاری حساس به اخبار است و مسیر صعودی آن نیز خالی از چالش نخواهد بود. هرگونه خبر منفی در حوزه سیاست خارجی، مذاکرات یا تصمیمات اقتصادی میتواند سرعت رشد بازار را کاهش دهد و زمینه اصلاح شاخص را فراهم کند. بهخصوص اینکه تفاهمنامه احتمالی میان تهران و واشنگتن توافق جامعی نیست و در واقع چارچوبی برای مدیریت بحران و توقف درگیری است و موفقیت آن به دوره ۶۰ روزه پس از امضا بستگی دارد. این دوره میتواند به سمت توافق پایدار یا بازگشت تنشها حرکت کند. تجربه نیز نشان داده همزمان جنگ روایتها در این زمینه میتواند بازارها را نوسانی کند. از سویی آتشبس حتی در صورت امضا نیز باز هم میتواند شکننده باشد.
در چنین شرایطی، محدوده ۴ تا ۴.۲میلیون واحد نخستین سطح حمایتی مهم برای شاخص کل بورس به شمار میرود. این محدوده میتواند مانع از تشدید فشار فروش شود. در سناریوی محتاطانهتر، اگر اصلاح بازار عمیقتر و طولانیتر شود، محدوده ۳.۵ تا ۳.۷میلیون واحد به عنوان یکی از مهمترین سطوح ارزندگی و حمایت بلندمدت مطرح خواهد شد و میتواند بار دیگر توجه سرمایهگذاران را برای ورود به بازار جلب کند. از این رو، مسیر پیشروی بورس اکنون به تحولات سیاسی و میزان پایداری جریان ورود پول گره خورده است؛ متغیرهایی که تعیین خواهند کرد آیا شاخص کل میتواند رویای فتح کانال ۵ میلیون واحد را محقق کند یا ابتدا ناچار به یک دوره استراحت و اصلاح خواهد شد. کارشناسان میگویند؛ با توجه به اینکه وضعیت پرونده هستهای به ۶۰ روز مذاکرات بعدی موکول شده امیدواریهای بیشتری در این فاصله نسبت به بهبود فضای ریسکها شکل گرفته است.
فراگیری تقاضا
در هفتههای نخست پس از بازگشایی بازار، بسیاری از تحلیلگران رشد بورس را واکنشی به ارزندگی قیمتها، حمایت سیاستگذار و بازگشت حقیقیها میدانستند. اما تداوم ورود پول حقیقی و حفظ قدرت تقاضا در روزهایی که شاخص به محدودههای حساس نزدیک شده، نشان میدهد نگاه بخشی از سرمایهگذاران فراتر از یک رشد کوتاهمدت است. در بازارهای مالی معمولا هرچه شاخص به سقفهای تاریخی نزدیکتر میشود، عرضهها افزایش مییابد و معاملهگران برای شناسایی سود محتاطتر عمل میکنند. آنچه در روزهای اخیر مشاهده شده، کاهش محسوس تردید در میان خریداران است. ورود مستمر پول حقیقی و سبزپوشی گسترده بازار نشان میدهد بخش قابلتوجهی از سرمایهگذاران همچنان احتمال رشد بیشتر قیمتها را بالا ارزیابی میکنند. از ابتدای سال و در ۱۷ روز معاملاتی حدود ۶۰ همت وارد بازار سهام شده است. در این میان شاخص کل ۲۶ و شاخص هموزن ۳۳ درصد بازدهی کسب کردهاند. برخی کارشناسان معتقدند، بازار سهام وارد مرحله جدیدی شده است. به باور آنها، تا زمانی که جریان ورود پول در بازار حفظ شود و متغیرهای کلان اقتصادی تغییر محسوسی نداشته باشند، شاخص کل میتواند اهداف بالاتری را دنبال کند. در همین چارچوب، محدوده ۵ میلیون واحدی به عنوان یکی از سناریوهای مطرح در میان فعالان بازار مورد توجه قرار گرفته است؛ هرچند تحقق این هدف نیازمند تداوم ورود پول و حفظ اعتماد سرمایهگذاران خواهد بود.
نکته مهم آن است که رشد اخیر بورس تنها به چند نماد بزرگ محدود نمانده است. فراگیری تقاضا در صنایع مختلف و مثبت شدن تمام نمادهای بازار نشان میدهد خوشبینی موجود، دامنه وسیعتری پیدا کرده است. این موضوع از منظر رفتاری اهمیت بالایی دارد. زیرا معمولا در مراحل ابتدایی یک روند صعودی، سرمایههای خرد تنها در بخشی از بازار متمرکز میشود، اما گسترش تقاضا به کل بازار میتواند نشانهای از تقویت انتظارات صعودی باشد. البته همچنان ریسکهای سیاسی و اقتصادی در فضای تصمیمگیری سرمایهگذاران وجود دارد و بازار نسبت به اخبار حساس باقی مانده است. با این حال، رفتار معاملهگران نشان میدهد که فعلا کفه خوشبینی بر نگرانیها سنگینی میکند. در همین رابطه حجت سرهنگی،کارشناس بازارهای مالی در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» اظهار کرد: روند فعلی بورس همچنان از پشتوانه مناسبی برخوردار است و در شرایط کنونی مانع جدی و تعیینکنندهای در برابر ادامه رشد بازار مشاهده نمیشود. جریان ورود پول به بازار سهام همچنان مثبت است و در کنار آن، بسیاری از شرکتها پس از رشد اخیر نیز از منظر بنیادی در سطوح قابل قبولی قرار دارند.
او افزود: در حال حاضر بخش مهمی از سرمایهگذاران در حال مقایسه بازده مورد انتظار بازارها هستند. در بازار ارز، پس از جهشهای اخیر، چشمانداز رشدهای پرشتاب کوتاهمدت چندان پررنگ نیست. بازار طلا نیز علاوه بر وابستگی به نرخ ارز، تحت تاثیر نوسانات اونس جهانی قرار دارد و اینک محرک قدرتمندی برای جهشهای جدید مشاهده نمیشود. بازار مسکن نیز همچنان با محدودیت نقدشوندگی و رکود نسبی معاملات مواجه است و نمیتواند در کوتاهمدت رقیب جدی بورس در جذب نقدینگی باشد.
این کارشناس تاکید کرد: مهمترین مزیت فعلی بورس، ترکیب نقدشوندگی بالا، انتظارات مثبت سرمایهگذاران و ارزندگی بخشی از سهام است. به همین دلیل تا زمانی که شوک سیاسی یا تصمیمات ناگهانی اقتصادی به بازار تحمیل نشود، احتمال تداوم ورود پول به بورس وجود دارد.
نخستین واکنش مثبت
حجت سرهنگی با اشاره به تابلوی یکپارچه سبز معاملات روز گذشته، خاطرنشان کرد: این اتفاق را باید واکنش مستقیم معاملهگران به پیشروی دیپلماسی و افزایش امیدها نسبت به کاهش تنشهای سیاسی دانست. به گفته او بازار سهام در ماههای گذشته بیش از هر متغیر دیگری تحتتاثیر ریسکهای سیاسی قرار داشت و اکنون نیز هر نشانهای از بهبود روابط خارجی یا افزایش احتمال توافق، به سرعت در رفتار سرمایهگذاران منعکس میشود.
این کارشناس افزود: البته یکدست سبز شدن بازار به معنای رشد قیمت سهام نیست، بلکه نشاندهنده تغییر انتظارات فعالان بازار است. زمانی که سرمایهگذاران نسبت به آینده خوشبینتر میشوند، جریان نقدینگی تنها به سمت چند صنعت خاص حرکت نمیکند و دامنه تقاضا به بخش بزرگی از بازار گسترش مییابد. این اتفاق در معاملات روز گذشته نیز به وضوح مشاهده شد.
حجت سرهنگی ادامه داد: در شرایط فعلی، بورس نسبت به سایر بازارهای موازی از جذابیت بیشتری برخوردار است. بازار ارز پس از نوسانات اخیر در سطوح بالایی قرار دارد. از طرفی تا زمانی که جریان ورود پول در بازار سهام برقرار باشد و شوک منفی به فضای سیاسی یا اقتصادی کشور وارد نشود، نمیتوان از وجود مانع جدی در برابر ادامه رشد بازار سخن گفت. البته طبیعی است که در مسیر صعود، بازار با مقاطع استراحت و شناسایی سود نیز روبهرو شود، اما این موضوع به معنای پایان روند صعودی نخواهد بود.
این تحلیلگر بازارهای مالی تاکید کرد: بسیاری از سهام هنوز به ارزشهای ذاتی خود نرسیدهاند و بخشی از جاماندگی بازار نسبت به سایر داراییها همچنان پابرجاست. از این رو، در صورت تداوم شرایط فعلی و حفظ فضای مثبت انتظارات، بورس همچنان ظرفیت جذب پولهای سرگردان و حرکت به سمت سطوح بالاتر را خواهد داشت.
در چنین شرایطی سرمایهگذاران ترجیح میدهند به جای خروج از بازار سهام، میان صنایع مختلف جابهجا شوند و همین موضوع میتواند به حفظ روند صعودی شاخص در کوتاهمدت کمک کند.
