تازه‌واردها در محدوده زیان
دنیای‌اقتصاد - علی عبدالمحمدی : بورس تهران در روز گذشته نیز با کاهش در نماگرهای اصلی خود همراه شد تا برای دومین روز متوالی، نوسان شاخص‌های سهامی در محدوده سرخ تابلو ادامه‌‌‌‌‌‌‌‌‌دار باشد. بعد از جهش ۹۷/ ۱۰درصدی شاخص‌کل بورس تهران در ۱۰روز معاملاتی ابتدایی شهریور که منجر به صعود نماگر اصلی بازار سهام از کانال یک‌میلیون و ۹۰۰هزار‌واحدی به کانال ۲میلیون و ۱۰۰هزار‌واحدی شد، در هفته‌جاری، هر سه نماگر اصلی بازار سهام رخت سرخ به‌تن کرده و با کاهش ارتفاع همراه شده‌اند. همان‌طور که بارها در گزارش‌های قبلی «دنیای‌اقتصاد» نیز بدان اشاره شده، بازار سهام در کلیت خود از داشتن محرکی که قطار قیمت‌ها را به ایستگاه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بعدی هدایت کند، محروم و تهی است و با توجه به اینکه در سایر بازارهای دارایی نیز با توجه به فروکش‌‌‌‌‌‌‌‌‌کردن تب انتظارات تورمی، شرایط رکودی حاکم است، بازار سهام نیز در این راستا گام برمی‌دارد.
بازار در آینه آمار
در روزی که گذشت، شاخص‌کل بورس تهران با افت ۲۸/ ۰درصدی همراه شد و نهایتا در محدوده ۲میلیون و ۱۲۳هزار‌واحدی کار خود را به اتمام رساند. این دومین روز متوالی بود که نماگر اصلی بازار سهام با کاهش ارتفاع همراه شد. شاخص هم‌‌‌‌‌‌‌‌‌وزن نیز که نشانی از اثرگذاری یکسان کلیه نمادهای معاملاتی است و چهره بازار را به نحو مطلوب‌تری نمایش می‌دهد، با افت ۳۰/ ۰درصدی، در سطح ۷۱۴هزار و ۶۹۱واحدی به‌کار خود خاتمه داد. در فرابورس نیز شاخص اصلی این بازار با کاهش ۲۳/ ۰درصدی همراه شد و پرونده معاملاتی خود در دومین روز هفته را با قرارگیری بر روی سطح ۲۶هزار و ۴۱۹واحدی بست. افزون بر این در روز گذشته، بازار سهام شاهد خروج ۴۲۵میلیارد تومان از سرمایه‌های خرد و حقیقی بود تا همچنان حقیقی‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در سمت عرضه و فروش نمادهای مختلف، قوی‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر از خریداران باشند. همچنین ارزش معاملات خرد بازار سهام که شامل سهام و حق‌تقدم می‌شود، با ثبت رقم ۴هزار و ۴۱میلیارد‌تومان، مجددا در مسیر نزولی گام برداشته‌است. به‌علاوه حجم معاملات بازار سرمایه نیز در روز گذشته با افت معناداری نسبت به‌روز قبلی همراه شد و به ۵میلیارد و ۶۶۱میلیون برگه سهم رسید.
مهجوریت عرضه اولیهها
همچنین در روزهای گذشته، افت قیمت برخی از عرضه اولیهها به زیر قیمت عرضه، جزو نکاتی بود که سبب شد اهالی بازار سهام را مجاب به مطرح‌‌‌‌‌‌‌‌‌کردن انتقاداتی در زمینه شک و شبهه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های موجود در ارزش‌گذاری عرضه اولیهها کند.
برای مثال سهام شرکت مولد نیروگاهی تجارت فارس با نماد «بمولد» در ۲۵ مرداد سال‌جاری در فرابورس ایران و با قیمت ۶۸۲تومان عرضه شد، اما در مقاطعی از معاملات روز شنبه، قیمت سهام این شرکت با قیمت‌های کمتر از قیمت روز عرضه، یعنی ۶۸۲تومان نیز معامله شد که بیانگر عملکرد منفی این نماد بعد از ۱۶ روز معاملاتی است. افزون بر این، شرکت توسعه صنایع و معادن کوثر با نماد «کتوسعه» نیز در پنجمین روز از تیرماه سال‌جاری عرضه اولیه شد و قیمت کشف‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده آن در روز عرضه، ۲هزار و ۲۰۸تومان بود که در جریان معاملات دیروز نیز این نماد در قیمت‌های کمتر از قیمت روز عرضه، بین خریداران و فروشندگان دست به‌دست شد که این موضوع نیز نشانگر ورود قیمت این سهم تازه عرضه‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده به محدوده زیان برای خریداران روز عرضه است.
نکته‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای که در این اثنا قابل‌توجه است، به ارزش‌گذاری عرضه اولیهها بازمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌گردد، همواره در بازار سهام حرف و حدیث‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فراوانی در زمینه قیمت‌های اعلامی برای خرید عرضه‌های اولیه وجود داشته‌است، اما سوالی که در این میان مطرح می‌شود این است که در بازاری که علاوه‌بر سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذاران حقیقی، بخش‌اعظم نقدینگی آن تحت‌تملک بازیگران خبره حقوقی است، چرا سهام تازه عرضه‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده مورد استقبال قرار نمی‌گیرد و به قیمت‌هایی پایین‌تر از قیمت عرضه تنزل پیدا می‌کند؟ و متعاقبا سناریوی دیگری در ذهن مخاطب متبادر می‌شود مبنی‌بر اینکه آیا سهم‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تازه عرضه‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده با قیمت‌های بالاتری ارزش‌گذاری و در بازار عرضه می‌شوند که سهامداران حقیقی و حقوقی بازار، اقبال چندانی به این سهم‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نشان نمی‌دهند؟ این موضوع حتی خود را در معاملات نماد تازه عرضه‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده «تکاردان» که متعلق به شرکت تامین سرمایه کاردان است نیز
خود را نشان می‌دهد، «تکاردان» در ۸شهریور امسال عرضه اولیه شد و صف خرید آن در روز شنبه هفته‌جاری و در ششمین روز معاملاتی پس از عرضه، از بین رفت و سهم در جریان معاملات روز شنبه در محدوده صف‌فروش به‌کار خود ادامه داد و در روز گذشته نیز نماد این شرکت با افت ۰۹/ ۱درصدی به‌کار خود خاتمه داد. به هر روی دلایل بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌شماری را می‌توان به‌عنوان عواملی که سبب می‌شود سهام یک شرکت با عدم‌استقبال مواجه شود، مطرح کرد که در این وجیزه مجال پرداختن به آن نیست، اما در مقام جمع‌‌‌‌‌‌‌‌‌بندی می‌توان این‌چنین استنباط کرد که باید فرآیند ارزش‌گذاری نمادهای تازه عرضه‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده با دقت عمل بیشتری در دستور کار قرار گیرد تا شک و شبهه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ایجادشده در اذهان سهامداران نیز برطرف شود. به‌علاوه در این میان، نقش منفعلانه بازارگردان‌‌‌‌‌‌‌‌‌های این سهم‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز مورد انتقاد بسیاری از فعالان بازار سهام قرارگرفته‌است.
در بازارهای موازی چه می‌گذرد؟
بورس تهران در شهریور، عملکرد مناسبی از خود برجای گذاشته و شاخص‌کل بورس تهران با جهش ۶/ ۹درصدی همراه شده‌است. در بازار ارز نیز دلار همچنان به نوسان و مبارزه خود برای عبور از ناحیه سخت ۵۰هزار‌تومان ادامه می‌دهد و آرامش و ثبات حاکم بر این بازار، سبب‌شده تا سایر بازارها نیز از یک آرامش نسبی برخوردار باشند. در روز گذشته، سکه رفاه در بورس ۲۷میلیون و ۹۳۷هزار‌تومان قیمت‌گذاری شد که کاهش ۴۰/ ۰درصدی نسبت به‌روز قبل را به نمایش گذاشت. شایان ذکر است که سکه رفاه نیز از ابتدای سال افت ۰۹/ ۸درصدی داشته که بخش زیادی از افت قیمت سکه به‌خاطر تخلیه حباب شکل‌‌‌‌‌‌‌‌‌گرفته در سال‌گذشته و فروکش‌‌‌‌‌‌‌‌‌کردن تب التهابات تورمی است. همچنین ربع سکه نیز در روز گذشته در جریان معاملات بازار سکه و طلا به قیمت ۱۰میلیون و ۲۵۰هزار‌تومان ارزش‌گذاری شد که کاهش ۵۰هزار‌تومانی نسبت به‌روز قبلی را نشان می‌دهد.
