دو سناریو در انتظار گواهی سپرده میلگرد
سبقت میلگرد بورسی از شمش فولاد
میلگرد از شمش فاصله گرفت
یکی از متغیرهایی که میتوان به واسطه آن وضعیت قیمتی گواهی سپرده میلگرد را ارزیابی کرد، نسبت قیمت این محصول به شمش فولاد در تالار نقرهای بورس کالا است. بررسی روند تاریخی این نسبت نشان میدهد میلگرد به طور میانگین حدود ۷درصد بالاتر از شمش فولاد معامله شده است. بنابراین، نسبت ۱۰۷درصد را میتوان سطح متعارف تاریخی این بازار در نظر گرفت.
اهمیت این نسبت از آن جهت است که فاصله میان قیمت میلگرد و شمش میتواند تصویری از حاشیه سود تولیدکنندگان میلگرد ارائه دهد. هرچه قیمت محصول نهایی نسبت به ماده اولیه افزایش یابد، در صورت ثبات سایر هزینههای تولید، حاشیه سود تولیدکنندگان نیز تقویت خواهد شد. در مقابل، افت این نسبت میتواند فشار بیشتری بر سودآوری این صنعت وارد کند.
با این حال، گواهی سپرده میلگرد به دلیل معاملات روزانه و حضور سرمایهگذاران حقیقی، در برخی مقاطع رفتاری متفاوت از روند بنیادی بازار داشته است. در دورههایی حتی قیمت میلگرد به زیر قیمت شمش فولاد رسیده است. چنین شرایطی از منظر نسبی میتواند نشانه ارزندگی گواهی میلگرد باشد؛ چرا که محصول نهایی با قیمتی پایینتر از ماده اولیه معامله میشود.
این اتفاق در اردیبهشت و اواسط خرداد نیز رخ داد. همزمان با محاصره اقتصادی و محدودیت نسبی صادرات میلگرد، نسبت قیمت میلگرد به شمش به پایینترین سطوح خود رسید؛ به طوری که در ۳۱ خردادماه قیمت میلگرد حدود ۱۰درصد پایینتر از بلوم و بیلت فولادی گزارش میشد. همین افت قیمت نسبی، جذابیت خرید گواهی سپرده میلگرد را افزایش داد و حجم معاملات این دارایی در اردیبهشت و خرداد به شکل قابلتوجهی افزایش یافت.
جهش قیمت و کاهش حاشیه امن
شرایط بازار در سه ماه اخیر یعنی پس از امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا اما کاملا متفاوت بوده است. قیمت گواهی سپرده میلگرد حدود ۶۰درصد افزایش یافته و برای نخستینبار به بیش از ۸۰هزار تومان به ازای هر گواهی رسیده است. با در نظر گرفتن مبنای معاملاتی گواهی، این قیمت معادل حدود ۸۰میلیون تومان برای هر تن میلگرد است.
این رشد در حالی اتفاق افتاده که شمش فولاد در همین دوره تنها حدود ۱۵درصد افزایش قیمت داشته و به بیش از ۷۱میلیون تومان به ازای هر تن رسیده است. در نتیجه، فاصله رشد قیمت دو محصول افزایش یافته و نسبت قیمت میلگرد به شمش فولاد اکنون به ۱۱۲درصد رسیده است.
نسبت فعلی حدود ۵ واحد درصد بالاتر از میانگین تاریخی است. این موضوع نشان میدهد میلگرد برخلاف ماههایی که با تخفیف نسبت به شمش معامله میشد، اکنون با فاصله بیشتری از ماده اولیه خود قیمتگذاری شده است. بنابراین، حاشیه امن خرید گواهی سپرده میلگرد نسبت به ماههای گذشته کاهش یافته است.
زمانی که نسبت میلگرد به شمش به زیر میانگین تاریخی میرسد، محصول از منظر نسبی جذابتر میشود؛ اما قرار گرفتن این نسبت در سطوح بالاتر از میانگین میتواند به این معنا باشد که بخشی از ظرفیت رشد قیمت پیشتر در بازار منعکس شده است. به همین دلیل، نسبت ۱۱۲درصدی فعلی را نمیتوان به تنهایی نشانه ادامه رشد قیمت دانست.
روند حجم معاملات نیز با این تصویر همخوانی دارد. در اردیبهشت و خرداد، زمانی که میلگرد نسبت به شمش ارزانتر بود، حجم معاملات افزایش پیدا کرد. پس از رشد ۶۰درصدی قیمت، اما حجم معاملات کاهش یافته است. این رفتار میتواند نشان دهد که جذابیت نسبی گواهی سپرده میلگرد برای سرمایهگذاران، در مقایسه با دوره ارزندگی بیشتر، کاهش یافته است.
دو مسیر پیش روی میلگرد
با وجود رسیدن نسبت میلگرد به شمش به ۱۱۲درصد، نمیتوان تنها بر اساس این متغیر درباره آینده قیمت گواهی سپرده قضاوت کرد. روند قیمت شمش یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده مسیر آتی میلگرد است. اگر قیمت شمش تحتتاثیر نرخ ارز توافقی و سایر عوامل بنیادی بازار فولاد افزایش پیدا کند، میلگرد نیز میتواند این روند را دنبال کند.
در سناریوی نخست، نسبت میلگرد به شمش در محدوده میانگین تاریخی تثبیت میشود. به این معنا که رشد قیمت شمش به بازار میلگرد منتقل شده و قیمت این محصول نیز متناسب با ماده اولیه افزایش مییابد. در چنین شرایطی، افزایش قیمت میلگرد لزوما به معنای ایجاد حباب نخواهد بود؛ زیرا رشد آن از سوی شمش و متغیرهای بنیادی بازار حمایت میشود.
نرخ دلار در بازار توافقی نیز در این میان اهمیت ویژهای دارد. تقویت نرخ ارز میتواند قیمتهای زنجیره فولاد را تحتتاثیر قرار دهد و در صورت رشد قیمت شمش، زمینه افزایش قیمت میلگرد را نیز فراهم کند. بنابراین، نسبت ۱۱۲درصدی فعلی لزوما به معنای پایان روند صعودی گواهی سپرده میلگرد نیست و باید رفتار شمش در ادامه مسیر را نیز در نظر گرفت.
در سناریوی دوم، تداوم محدودیتهای اقتصادی و صادراتی میتواند تقاضای موثر برای میلگرد را تحت فشار قرار دهد. در این حالت، احتمال دارد میلگرد نتواند همگام با شمش افزایش قیمت داشته باشد. اگر شمش رشد کند اما قیمت میلگرد متوقف شود، نسبت این دو محصول دوباره به سمت سطوح پایینتر حرکت خواهد کرد.
بازگشت نسبت به سطوح پایینتر میتواند بار دیگر جذابیت نسبی گواهی سپرده میلگرد را افزایش دهد؛ چرا که فاصله قیمت محصول نهایی با ماده اولیه کاهش مییابد. با این حال، چنین شرایطی ممکن است به کاهش حجم معاملات نیز منجر شود. تجربه ماههای گذشته نشان داد که زمانی که نسبت میلگرد به شمش به سطوح پایین رسید، ارزندگی محصول یکی از عوامل اصلی افزایش تقاضا بود.
بازگشت به قله تاریخی؟
در مقابل، رفع محدودیتهای اقتصادی و بهبود شرایط صادراتی میتواند چشمانداز متفاوتی برای بازار میلگرد ایجاد کند. افزایش تقاضا و بهبود چشمانداز فروش میتواند زمینه رشد بیشتر قیمت محصول نهایی را فراهم کند و نسبت میلگرد به شمش را به سطوح بالاتری برساند.
این نسبت در دورههای تاریخی حتی به محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰درصد نیز رسیده است. بنابراین، نسبت ۱۱۲درصدی فعلی اگرچه بالاتر از میانگین تاریخی ۱۰۷درصد است، همچنان با اوج تاریخی فاصله دارد. در صورت رفع محدودیتهای صادراتی و تقویت تقاضا، بازگشت نسبت به محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰درصد دور از انتظار نخواهد بود.
در چنین شرایطی، افزایش فاصله قیمت میلگرد و شمش میتواند حاشیه سود تولیدکنندگان میلگرد را نیز تقویت کند. با این حال، برای سرمایهگذاران گواهی سپرده، عبور نسبت از میانگین تاریخی به این معناست که بخشی از جذابیت نسبی این دارایی از بین رفته و تصمیمگیری باید با توجه بیشتری به قیمت شمش، نرخ ارز و شرایط صادراتی انجام شود.
بازار گواهی سپرده میلگرد اکنون در نقطهای متفاوت از اردیبهشت و خرداد قرار دارد. در آن مقطع، افت نسبت میلگرد به شمش، محصول را به محدودههای جذاب قیمتی رسانده و افزایش حجم معاملات را به دنبال داشت. اکنون پس از رشد ۶۰درصدی قیمت، نسبت به ۱۱۲درصد رسیده و حجم معاملات نیز کاهش یافته است.
از این منظر، مسیر بعدی میلگرد بیش از آنکه به رشد گذشته قیمت وابسته باشد، به نحوه حرکت آن در برابر شمش فولاد بستگی دارد. رشد شمش و دلار توافقی میتواند از قیمت میلگرد حمایت کند، تداوم محدودیتهای صادراتی ممکن است نسبت را دوباره کاهش دهد و رفع این محدودیتها نیز ظرفیت بازگرداندن نسبت به محدوده تاریخی ۱۲۰ تا ۱۳۰درصد را خواهد داشت. بنابراین، فاصله میان میلگرد و شمش اکنون به یکی از مهمترین شاخصهای سنجش جذابیت این گواهی در بازار مالی بورس کالا تبدیل شده است.
