کاهش یکپارچه قیمت گواهیهای سپرده بورس کالا طی هفته گذشته
غروب سرخ بازارهای کالایی
سقوط دستهجمعی کامودیتیها
بازار جهانی کامودیتیها در هفته گذشته بار دیگر تحتتاثیر همزمان دادههای کلان اقتصاد آمریکا، نوسانات تقاضای چین و چشمانداز سیاستهای پولی اقتصادهای بزرگ قرار گرفت. تصویر کلی بازار نشان میدهد که اگرچه فشارهای نزولی در بخش مواد خام صنعتی همچنان پابرجاست، اما برخی بازارها از جمله انرژی و فلزات گرانبها توانستهاند بخشی از افتهای ماههای گذشته را جبران کنند و از سقوط شدیدتر قیمتها جلوگیری کنند.
فعالان بازار در روزهای اخیر بیش از هر عامل دیگری به سیاستهای پولی آمریکا توجه داشتند. تثبیت نرخ بهره توسط فدرالرزرو و عدم ارائه سیگنال روشن درباره کاهش سریع نرخها موجب شد انتظارات تورمی تعدیل شود و بسیاری از سرمایهگذاران در بازارهای کالایی با احتیاط بیشتری عمل کنند. این شرایط سبب شد بخش مهمی از تقاضای سفتهبازانه از بازارها خارج شود و فشار فروش افزایش یابد.
در بازار انرژی، نفت خام هفتهای دشوار را پشت سر گذاشت. در ابتدای هفته نگرانیها درباره کند شدن رشد اقتصادی آسیا، بهویژه در چین و همچنین افزایش ذخایر نفتی آمریکا، فشار نزولی قابلتوجهی بر قیمتها وارد کرد. از سوی دیگر، تحولات سیاسی و کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه نیز از جمله عوامل اثرگذار بر بازار نفت بود.
امضای تفاهم میان ایران و آمریکا، انتظارات نسبت به افزایش عرضه نفت در بازار جهانی را تقویت کرد و موجب شد بخشی از ریسکهای پیشین از قیمت نفت حذف شود. در نتیجه، نفت برنت که در هفتههای گذشته در سطوح بالاتری معامله میشد، بار دیگر به کانال ۷۰ دلاری بازگشت. در مجموع، قیمت نفت برنت طی هفته گذشته حدود ۸ درصد کاهش یافت که یکی از بزرگترین افتهای هفتگی آن در ماههای اخیر محسوب میشود. کاهش قیمت نفت نه تنها بر بازار انرژی اثر گذاشت، بلکه بازار فرآوردههای نفتی و کالاهای وابسته را نیز تحت فشار قرار داد و زمینه افت قیمت در بسیاری از بازارهای کالایی داخلی را فراهم کرد.
بازار فلزات گرانبها نیز از تحولات اقتصاد جهانی بیتاثیر نماند. اگرچه طلا همچنان به عنوان یک دارایی امن مورد توجه سرمایهگذاران قرار دارد، اما تثبیت نرخ بهره در آمریکا و تقویت نسبی ارزش دلار موجب شد جذابیت این فلز زرد کاهش یابد. در نتیجه، قیمت طلا با افت همراه شد و نتوانست روند صعودی پایداری را تجربه کند. با این حال، نگرانیها درباره کند شدن رشد اقتصاد جهانی و افزایش نااطمینانی در برخی بازارها مانع از سقوط شدیدتر قیمتها شد. نقره نیز در مسیر مشابهی حرکت کرد، اما به دلیل وابستگی بیشتر به بخش صنعت، نوسانات آن تا حدی متفاوت از طلا بود.فعالان بازار معتقدند تا زمانی که چشمانداز روشنی از کاهش نرخ بهره آمریکا ارائه نشود، فلزات گرانبها برای ورود به یک روند صعودی قدرتمند با دشواری مواجه خواهند بود.
در بازار فلزات پایه نیز شرایط چندان مطلوب نبود. مس که به عنوان شاخص سلامت صنعت جهانی شناخته میشود، تحتتاثیر دادههای نهچندان امیدوارکننده اقتصادی و نگرانیها درباره تقاضای چین با افت حدود ۲ درصدی مواجه شد. هرچند کاهش موجودی انبارها در بورس فلزات لندن تا حدودی از قیمتها حمایت کرد، اما این عامل برای تغییر روند کلی بازار کافی نبود. معاملهگران همچنان نسبت به سرعت احیای اقتصاد چین و رشد مصرف صنعتی در جهان تردید دارند و همین مساله باعث شده چشمانداز تقاضا محتاطانه باقی بماند. آلومینیوم، نیکل و روی نیز روندی مشابه را تجربه کردند. برخلاف سالهای گذشته که محدودیتهای عرضه عامل اصلی رشد قیمتها بود، اکنون نگرانیها از ضعف تقاضا به مهمترین عامل تعیینکننده جهت بازار تبدیل شده است.
رنگ سرخ بر جامه بازار کالا
اگرچه افت قیمت کامودیتیها در بازارهای جهانی اهمیت زیادی دارد، اما آنچه طی هفته گذشته بازار کالایی ایران را با شوک مواجه کرد، همزمانی کاهش قیمتهای جهانی با سقوط نرخ ارز بود.
پس از امضای تفاهم میان ایران و آمریکا، انتظارات تورمی در بازار داخلی کاهش یافت و نرخ آزاد دلار با افتی کمسابقه وارد کانال ۱۵۵ هزار تومان شد. کاهش حدود ۱۳ درصدی قیمت ارز در کنار افت قیمت بسیاری از کالاهای جهانی، فشار مضاعفی بر بازارهای کالایی داخلی وارد کرد و موجب شد اکثر داراییهای مبتنی بر کالا با کاهش قیمت مواجه شوند. این شرایط سبب شد سرمایهگذاران بازارهای کالایی در کوتاهمدت با احتیاط بیشتری عمل کنند و بخشی از موقعیتهای خرید خود را ببندند.
تابلوی معاملات گواهیهای سپرده کالایی در هفته پایانی خرداد تقریبا یکدست قرمزپوش شد. در این میان، گواهی سپرده قیر ضعیفترین عملکرد را به ثبت رساند و بیشترین افت قیمت را تجربه کرد. با کاهش قیمت نفت و فرآوردههای نفتی، هر گواهی سپرده قیر بیش از ۳۷ درصد از ارزش خود را از دست داد. این در حالی است که طی ماههای گذشته رشد شدید قیمت نفت و افزایش حباب قیمتی در این بازار، بازدهی چشمگیری را برای سرمایهگذاران به همراه آورده بود. تخلیه این حباب قیمتی اکنون به شکل اصلاحی سنگین خود را نشان داده است.
پس از قیر، گواهی سپرده میلگرد در رتبه بعدی کاهش قیمت قرار گرفت. افت انتظارات تورمی و کاهش قیمت ارز موجب شد بازار فولاد با فشار فروش مواجه شود و گواهی میلگرد حدود ۱۲ درصد کاهش قیمت را تجربه کند.گواهی خودرو نیز شرایطی مشابه داشت و با افتی نزدیک به ۱۲ درصد، بخشی از رشد ماههای گذشته خود را از دست داد.
در میان گواهیهای سپرده کالایی، گواهی مس عملکردی متفاوت داشت. اگرچه قیمت جهانی مس کاهش یافت و نرخ ارز نیز افت قابلتوجهی را تجربه کرد، اما این گواهی تنها حدود ۳ درصد کاهش قیمت داشت.این موضوع نشان میدهد که بخشی از فعالان بازار همچنان نسبت به چشمانداز میانمدت فلز سرخ خوشبین هستند و انتظار دارند با بهبود تقاضای صنعتی در اقتصادهای بزرگ، قیمت مس بار دیگر وارد مسیر صعودی شود.
از سوی دیگر، گواهیهای مبتنی بر طلا، نقره و سکه نیز تحتتاثیر افت نرخ ارز و کاهش قیمت جهانی فلزات گرانبها قرار گرفتند. با این حال، وجود حباب منفی در برخی از این ابزارها مانع از سقوط شدیدتر قیمتها شد. در نتیجه، قیمت گواهیهای طلا، نقره و سکه در محدوده ۱۰ تا ۱۱ درصد پایینتر از هفته قبل قرار گرفت. سقوط دستهجمعی بازارهای کالایی در هفته گذشته اگرچه زیان قابلتوجهی را به سرمایهگذاران کوتاهمدت تحمیل کرد، اما از منظر تحلیلی بسیاری از داراییها را به سطوح ارزندهتری رسانده است. اکنون بخش مهمی از قیمتها تحتتاثیر هیجانات ناشی از تحولات سیاسی و افت شدید نرخ ارز قرار دارد.
در صورتی که بازار بتواند از فضای هیجانی فاصله بگیرد و نرخ ارز نیز به ثبات نسبی برسد، احتمال بازگشت تدریجی تقاضا در برخی از بازارهای کالایی وجود خواهد داشت. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که پس از تخلیه فشار فروش و تثبیت متغیرهای اثرگذار، رنگ سبز میتواند بار دیگر به بخشی از بازارهای کالایی بازگردد؛ هرچند مسیر پیشرو همچنان به تحولات اقتصاد جهانی، سیاستهای پولی آمریکا و روند روابط سیاسی ایران وابسته خواهد بود.
