انتظارات تورمی و تحولات ژئوپلیتیک، دوباره بازارهای کالایی را به اضطراب کشاند
نمای قیمتی کالاهای بورسی
علی قاسمی: بازارهای جهانی در ماه مه، دوباره به صحنه بازگشت اضطراب و نوسان تبدیل شدند؛ جهش قیمت نفت، افتوخیز طلا و رشد تاریخی فلزات صنعتی، فضای اقتصاد جهانی را تحتتاثیر قرار داد. این موج نااطمینانی، از انرژی و فلزات تا بازار غلات امتداد یافت و نگرانیهای تازهای زا درباره تورم و رکود زنده کرد. همزمان، بورس کالای ایران نیز از این تحولات بینصیب نماند و اردیبهشت را با رشد محسوس حجم و ارزش معاملات پشت سر گذاشت. افزایش نرخ ارز، جهش قیمت محصولات پتروشیمی، رشد نرخ فلزات پایه و رونق دوباره معاملات فیزیکی، تصویری متلاطم اما پررونق از بازار کالا ارائه داد. در این میان، بازار گواهیهای سپرده نیز با صدرنشینی قیر و بازدهی قابلتوجه فلزات و نقره، توجه معاملهگران را به خود جلب کرد؛ نشانهای از آنکه سرمایهها همچنان در جستوجوی پناهگاههای سودآور هستند.
بازگشت اضطراب به بازارهای کالایی
برای تحلیل بازارهای کالایی در اردیبهشتماه، مرور کارنامه بازارهای جهانی در ماه مه، میتواند نگاه کلانتری را به فعالان این بازار بدهد. اضطراب در ماه مه به بازارهای جهانی بازگشت. ماهی که معاملهگران هر صبح با قیمت تازه نفت بیدار میشدند و با جنجالهای مجازی و نوسانات بیهدف قیمتها روزهای پنجمین ماه میلادی را به پایان میرساندند. از والاستریت تا بازارهای شانگهای، همهچیز زیر سایه بحران انرژی و تنشهای ژئوپلیتیک حرکت میکرد. در مرکز تندباد حوادث بازارها، نفت همچنان نوسانهای بزرگی را در بازار به نمایش میگذارد. شعله تنشها در خاورمیانه و نگرانی از امنیت تنگه هرمز، قیمت نفت برنت را تا محدوده ۱۰۵ دلار بالا برد؛ رقمی که دوباره خاطره شوکهای نفتی سالهای گذشته را زنده کرد. شرکتهای هواپیمایی، صنایع حملونقل و حتی بازار مواد غذایی، همگی از این جهش انرژی تاثیر گرفتند و موج تازهای از نگرانی تورمی را به اقتصاد جهان فرستادند.
همزمان، سرمایهها با سرعت به سمت پناهگاههای امن فرار کردند. با وجود بازگشت طلا به مقاومت 4 هزار و 700 دلاری، تورم آمریکا ترمز طلا را کشید تا با افزایش نرخ اوراق قرضه ایالات متحده، به زیر 4 هزار و 500 دلار سقوط کند. نقره هم عقب نماند و تا محدوده ۷۶ دلار بالا رفت؛ اما همچنان در سایه افزایش نرخ بهره میتواند به سطوح پایینتری برسد. در این میان فقط انرژی و طلا نبودند که خبرساز شدند. در بازار فلزات صنعتی، مس به مرزهای تاریخی نزدیک شد؛ فلزی که در عصر هوش مصنوعی نقش طلا را ایفا میکند. کاهش ذخایر جهانی و تقاضای سنگین صنایع تکنولوژی، قیمت مس را به سمت کانال ۱۲ هزار دلار در هر تن رساند. در بازار غلات نیز آرامش دیده نمیشود. گندم، ذرت و سویا تحت فشار هزینههای انرژی و حملونقل گرانتر شدند؛ موضوعی که نگرانی درباره موج تازه گرانی مواد غذایی را دوباره به تیتر رسانهها آورد. مرور کارنامه پرحاشیه بازارهای جهانی، نشان میدهد فضای بازارهای فیزیکی و مالی بورس کالای ایران تقریبا متلاطم بوده است.
احیای پس از جنگ؟
با آرامشدن اوضاع جنگی، دوباره وضعیت تالار فیزیکی بورس کالا به حالت عادی بازگشته است. پس از آنکه در اسفند پارسال و فروردین امسال، حجم معاملات کالاها تحتتاثیر تحولات منطقهای، از کانال 11 میلیون تن به 8 میلیون تن رسید، در اردیبهشت دوباره بیش از 11.8میلیون تن محصول در تالار نقرهای مورد دادوستد قرار گرفت و رکورد 4 ماه قبل از آن شکسته شد. ارزش معاملات نیز به واسطه افزایش قیمتها از رقم 337 همت عبور کرد که نسبت به ماههای گذشته قابلتوجه بود. در تالارهای مختلف بازار فیزیکی، افزایش قیمتها در مرکز توجه قرار داشت. در اردیبهشتماه به واسطه افزایش بیش از 17 درصدی قیمت دلار در بازار آزاد، انتظار میرفت، قیمتها در بازار کالا نیز خودنمایی کنند. شمش بلوم فولادی، با رشد 13 درصدی در یک ماه اخیر به طور میانگین 54 میلیون تومان مورد دادوستد قرار گرفت. این درحالی است که کاتد مس افزایش 16 درصدی قیمت را به نمایش گذاشت. با وجود آنکه گندله تغییر قیمت محسوسی نداشت، اما آهن اسفنجی 12 درصد بهبود قیمتها را شاهد بود.
در تالار فرآوردههای نفتی نیز وکیوم باتوم با رشد 3 درصدی قیمت همراه بود. برخلاف تالار فرآوردههای نفتی، در تالار پتروشیمی، قیمتها به دلیل کمبود عرضه سر به فلک کشید. میانگین وزنی پلیاتیلن سنگین، رشد قیمتی بیش از 50 درصدی را طی یک ماه اخیر تجربه کرده است. این درحالی است که پلیاتیلن سبک در برخی از معاملات افزایش 100درصدی را در قیمتها به نمایش گذاشت. در تالار سیمان نیز برخی از انواع سیمان پرتلند، افزایش 36 درصدی قیمت و برخی دیگر با رشد 23 درصدی همراه شدند.
صدرنشینی قیر
در بازار گواهیهای سپرده، کارنامه همه کالاها سبزها است. گواهی سپرده قیر همچنان برنده بازارهاست. این گواهی در اردیبهشت با رشد 100درصدی قیمت موفق شد تا شاگرد ممتاز بازارها باشد. پس از آن به واسطه رشد قیمت فلزات پایه، نظیر روی و مس، گواهی سپرده این دو فلز رشد 44 تا 50درصدی را به نمایش درآورند. این در حالی است که گواهی گندله سنگآهن بازدهی 17درصدی داشت و میلگرد به قعر جدول بازدهیها سقوط کرد.
با وجود کاهش قیمت نقره در بازارهای جهانی، چشمانداز مثبت این فلز و همچنین ورود صندوقهای جدید به بازار، تقاضا را در نقره حفظ کرد. بازدهی گواهی سپرده نقره در دومینماه سال، به بیش از 31 درصدی رسید. همچنین گواهی شمش طلا و سکه، به دلیل افت سنگین قیمت طلا، تنها 12 درصد بازدهی را به نمایش گذاشت. این درحالی است که قیمت دلار طی این مدت 17 درصد بالاتر از آخر فروردینماه بوده است. گواهی سپرده خودرو نیز در اردیبهشتماه چهره قویتری را از خود به نمایش گذاشت و با وجود این، به افزایش قیمت 31درصدی بسنده کرد.
