سردرگمی زنجیره فولاد در پی ادغام تالارهای اول و دوم؛
تب ۲۱ روزه شمش بورسی
محمد اعتباری، کارشناس صنعت فولاد به خبرنگار «دنیای اقتصاد» در رابطه با وضعیت فعلی بازار فیزیکی فولاد گفت: بررسی چرخه فولاد از نخستین حلقه تا پایان زنجیره نشان میدهد که در بازار داخلی تقاضا برای انواع محصول به حداقل رسیده و این در حالی است که طی سالهای اخیر پروژههای عمرانی کاهش یافتهاند و تقاضا برای محصولاتی همچون تیرآهن و میلگرد کاهش قابل توجهی داشته است. درنتیجه در چنین شرایطی موضوع صادرات و گسترش روابط بینالمللی به میان میآید و حائز اهمیت میشود.
در حال حاضر بازارهای خارجی پس از تعطیلات سال نو میلادی در رکود به سر می برند و در نتیجه موضوع صادرات در شرایط فعلی نیز برای صنعت فولاد چارهساز نیست. نرخ دلار مبنا برای قیمتگذاری محصولات زنجیره فولاد پس از ادغام تالارهای اول و دوم حدود ۱۱۷ هزار تومان تعیین شد و هدف این موضوع شفافسازی و تنظیم نرخ در بازار فیزیکی بود که در شرایط عادی موجب رونق بازار و صنعت فولاد بهویژه شمش میشد. این در حالی است که در بازار میلگرد وضعیت بهگونه دیگری رقم خورد، چراکه آمار صادراتی میلگرد و تیرآهن پایین است و در این دو حوزه مازاد تولید و عرضه برای صادرات وجود ندارد.
وی افزود: بررسیها نشان میدهد که از ابتدای دیماه امسال قیمت هر کیلوگرم میلگرد در هر دو تالار حدود ۱۰ هزار تومان افزایش یافت که دلیل اصلی این موضوع ادغام تالار اول و دوم بود. زمانی که بازار داخلی کشش این جهش قیمتها را ندارد و در مقابل نیز تقاضایی برای میلگرد و تیرآهن وجود ندارد عملا ادغام دو تالار نهتنها به صنعت کمکی نکرده، بلکه موجب آشفتگی بازار نیز شده و از طرفی به تورم موجود دامن زده است. بهعبارت بهتر این اتفاق زمانی میتوانست به صنعت و بازار کمک کند که در درازمدت و بهصورت آهسته و پیوسته اعمال میشد و در حال حاضر شوک یکباره به بازار عملا فعالان و تولیدکنندهها را سردرگم کرده است.
تداوم چرخه معیوب زنجیره فولاد
در ادامه این کارشناس حوزه فولاد تاکید کرد: بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران نشان میدهد که کارخانههای میلگرد در حال تحویل فروشهای اعتباری فروردینماه امسال هستند و عملا فروش نقدی برای مقاطع طویل بهویژه میلگرد وجود ندارد.
از طرفی با افزایش قیمت محصولات، صادرات نیز توجیه اقتصادی ندارد. چراکه چین به عنوان یکی از بزرگترین فعالان این حوزه میتواند میلگرد و تیرآهن ارزانتری را روانه بازار کند و عملا محصولات ایرانی گران بدون مشتری باقی میمانند. بهعبارت بهتر ادغام دو تالار اول و دوم و عملیات یکسانسازی قیمتها بدون نظارت و تدبیری اتفاق افتاده است. بررسی بازار فیزیکی از ابتدای دیماه نشان میدهد که هر هفته قیمت محصولات زنجیره فولاد با افزایش ۵ تا ۱۰ درصدی همراه بوده است و این در حالی رقم میخورد که هر هفته برخی از معاملات ابطال میشوند و طی هفتههای بعدی محصول با افزایش قیمت مجددا در تالار فیزیکی عرضه میشود.
تداوم این رویه موجب شده تا کالای مصرفی به محصولی برای سرمایهگذاری تبدیل شود که عملا افزایش تورم را به همراه خواهد داشت.
اعتباری افزود: بازار فولاد دچار یک چرخه معیوب شده و در حال حاضر به یک تعادل قیمتی نیاز است. پیشبینی میشود طی روزهای آینده قیمتها در سراشیبی قرار گیرند. چراکه از سرگیری صادرات نیاز به قیمت متعادلتری دارد. از طرفی بازار باید به دست متخصصان اداره شود و برای تقویت صادرات و فروش خارجی قوانین و عوارض وضع شود تا کشوری همچون عراق شمش ایرانی را ارزان خریداری نکند و شمش با قیمت واقعی به دست مصرفکننده خارجی برسد.
باتوجه به اینکه به دلیل کاهش فعالیتهای عمرانی، تقاضای داخلی برای میلگرد و سایر محصولات طویل بهشدت کاهش یافته است، قطعی گاز در واحدهای تولیدی در فصل سرما آسیب جدی به صنعت و بخش فولاد وارد نمیکند. چراکه عملا بازار با کمبود عرضه میلگرد مواجه نیست و سرریز محصول وجود دارد و با تعطیلی کارخانهها و واحدهای تولیدی نیز بازار همچنان به کار خود ادامه میدهد. معاملات اغلب بهصورت اعتباری در تالار فیزیکی بورس کالای ایران انجام میشود. بهطور کلی چرخه فولاد معیوب است و به اصلاح و بازنگری نیاز دارد.
افت معاملات شمش بورسی
بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران طی هفته چهارم دی ماه نشان میدهد نسبت حجم معاملات به عرضه شمش از ۵۷ درصد در هفته گذشته به ۳۱ درصد کاهش داشته است. بررسیها نشان میدهد که حجم عرضه این محصول میانی زنجیره فولاد در روز ۲۲ دیماه ۱۴۰۴ نسبت به هفته گذشته افت ۱.۳ درصدی داشته است. بررسی معاملات نشان میدهد بورس کالای ایران میزبان عرضه ۱۵۷ هزار و ۶۲۵ تن شمش بود که با توجه به ثبت تقاضای ۰.۶ برابری نسبت به عرضه ۳۱ درصد از عرضهها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون شمش در معاملات روز ۲۲ دیماه ۴۲ هزار و ۷۰۸ تومان بهازای هر کیلوگرم بود و قیمت پایه تعیین شده برای عرضههای شمش در بازه ۳۹ هزار و ۵۰۰ تومان تا ۴۳ هزار و ۱۰۶ تومان بهازای هر کیلوگرم تعیین شد و میانگین قیمت پایه برای این محصول نیز ۴۱ هزار و ۳۰۳ تومان بهازای هر کیلوگرم گزارش شد که نسبت به هفته گذشته رشد ۵ درصدی را بهثبت رسانده است. همچنین بررسی رینگ فیزیکی نشان میدهد که میزان معاملات در روز مورد بررسی نسبت به هفته گذشته کاهش ۸۲ درصدی داشته است.
همچنین بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران نشان میدهد این بازار روز یکشنبه ۲۱ دیماه میزبان عرضه ۷۴ هزار و ۴۵۰ تن آهن اسفنجی بود که باتوجه به ثبت تقاضای ۱.۲ برابری نسبت به عرضه، ۹۳ درصد از عرضهها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون هر کیلوگرم آهن اسفنجی در معاملات اخیر نسبت به هفته گذشته ۲ درصد افزایش داشت و به ۲۰ هزار و ۷۰۲ تومان بهازای هر کیلوگرم رسید. قیمت میانگین موزون معاملات آهن اسفنجی در هفته گذشته ۲۰ هزار و ۳۱۴ تومان بهازای هر کیلوگرم بود.
براساس پیشبینی کارشناسان حوزه فولاد، درصورت آغاز به کار بازار خارجی و داخلی احتمال کاهش قیمتها وجود دارد. در معاملات روز دوشنبه ۲۲ دیماه شمش ۴۳ هزارتومانی تقاضا نداشت و اغلب محصولات عرضه شده در معاملات مچینگ و بهصورت اعتباری بهفروش رسیدند.
باتوجه به رینگ فیزیکی شمش احتمال آن میرود که برای میلگرد و تیرآهن نیز طی روزهای آینده تقاضایی وجود نداشته باشد و از طرفی نقدینگی فعالان بخش فولاد به حداقل رسیده است و بازار به یک بازنگری عمیق نیاز دارد.
