درخشش طلایی در تالار شیشه‌ای

صندوق‌های طلا، نوعی از صندوق‌های قابل معامله در بورس(ETF)  هستند که در سال‌های اخیر در ایران مورد توجه و استقبال قرار گرفته‌‌‌اند. پرتفوی این صندوق‌ها عمدتا بر پایه شمش‌‌‌ طلا، سکه یا اوراق بهادار مبتنی بر طلا شکل می‌گیرد. سرمایه‌گذاران می‌‌‌توانند با سرمایه‌گذاری و خرید سهم این صندوق‌ها، دارایی‌‌‌های خرد خود را به‌راحتی وارد بازار طلا کنند و از مزایای سرمایه‌گذاری در این بخش بهره‌‌‌مند شوند.

در کشور ما و با توجه به نقش پررنگ اخبار و شوک‌‌‌های اقتصادی، سرمایه‌گذاران داخلی همواره علاقه زیادی به نگهداری دارایی خود به شکل طلا و سکه با هدف کسب سود و حفظ ارزش دارایی خود داشته‌‌‌اند. به همین جهت شکل‌‌‌گیری و گسترش صندوق‌های طلا توانسته است توجه بسیاری از سرمایه‌گذاران را به خود جلب کند.

بررسی نوسانات و تغییرات شاخص مربوط به صندوق‌های طلا می‌‌‌تواند در بررسی عملکرد کلی صندوق‌های طلا در طول زمان به ما کمک کند. به‌‌‌عبارتی دیگر در واقع تغییرات این شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ نشان‌‌‌دهنده عملکرد کلی صندوق‌های طلا در طول زمان است. نمودار شاخص صندوق‌های طلای «دنیای‌اقتصاد» روند تغییرات صندوق‌های طلا در سال اخیر را نشان می‌دهد. این تغییرات که می‌‌‌تواند معیاری کلی برای اندازه‌‌‌گیری میزان بازدهی و ریسک صندوق‌های طلای موجود در بازار باشد، به سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی کمک می‌کند تا بتوانند مقدار بهینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای از سبد دارایی خود را براساس بازدهی و ریسک محاسبه‌شده، به صندوق‌های طلا اختصاص دهند. نگاهی به روند تغییرات شاخص به ما نشان می‌دهد که در سال گذشته، عوامل گوناگون از جمله افزایش قیمت طلای جهانی و تنش‌‌‌های بین‌المللی، آغاز ریاست‌جمهوری ترامپ، افزایش نااطمینانی‌‌‌ها و تنش در منطقه، افزایش نرخ ارز و تورم موجب افزایش روزافزون این شاخص شده‌اند، به طوری که مقدار این شاخص از ۴۴۸.۹۰ در ۶فروردین‌ماه سال ۱۴۰۳، به ۱۰۷۳.۹۳ در ۱۰فروردین امسال رسیده است. البته روند قیمتی در صندوق‌های طلا، متاثر از افزایش قیمت طلای جهانی و رشد قیمت دلار داخلی است که هر دو در یک‌سال اخیر صعودی بوده‌اند.

همان‌طور که در نمودار دیده می‌شود، از آغاز ریاست‌جمهوری ترامپ در تاریخ ۶بهمن ۱۴۰۳، روند افزایشی این شاخص، سرعت گرفته است. پس از آن نیز علاوه بر پیامدهای اقتصادی و سیاسی تصمیمات ترامپ و افزایش قیمت طلای جهانی، تنش‌‌‌های منطقه‌‌‌ای نیز موجب رشد روزافزون این شاخص شده است. همچنین در چهار روز معاملاتی سال جدید، شاخص متاثر از اخبار و نااطمینانی‌‌‌های موجود به رشد خود ادامه داد. در روزهای اخیر نیز اخبار مربوط به وضع تعرفه‌‌‌های وارداتی سنگین در آمریکا به نوسانات زیادی در بازار طلای جهانی منجر شده است و انتظار می‌رود با آغاز معاملات و پایان تعطیلات، این نوسانات بر شاخص صندوق‌های طلای داخلی نیز تاثیر بگذارد.

بازدهی چشم‌گیر صندوق‌های طلا در مقایسه با بازارهای موازی در کنار مزایای این صندوق‌ها از جمله امکان سرمایه‌گذاری با سرمایه اندک، سهولت خرید و فروش و نقدشوندگی بالا و نبود ریسک نگهداری طلا یا سکه فیزیکی موجب فراگیری آنها شده است. این مساله می‌‌‌تواند از جهت کمک به دولت و بانک مرکزی در تامین مالی تولیدکنندگان شمش برای اقتصاد کشور نیز مفید باشد؛ به طوری که بررسی روند فروش شرکت‌های تولیدی عرضه‌کننده شمش در بورس‌کالا نشان می‌دهد که دلیل اصلی تحقق بودجه‌‌‌های عملکردی و افزایش فروش آنها، مشارکت گسترده و تقاضای صندوق‌های طلا بوده است. آشنایی بیشتر سرمایه‌گذاران با این صندوق‌ها می‌‌‌تواند از جهت آشنایی مردم با بازار سرمایه و گسترش فرهنگ سرمایه‌‌‌داری در جامعه نیز برای اقتصاد کشور مفید واقع شود. طبق اخبار منتشرشده، در سال جدید زمان معامله صندوق‌های طلا تا ساعت ۱۸ افزایش خواهد یافت که این امر به سهولت انجام معاملات و افزایش رونق آنها کمک خواهد کرد.

سال درخشش طلا

در سال گذشته قیمت طلای جهانی متاثر از تحولات گوناگون، از انتخاب ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا و تغییرات گسترده در سیاست‌‌‌های ایالات‌متحده آمریکا در موضوعات سیاسی و اقتصادی و ادامه جنگ اوکراین و روسیه گرفته تا تشدید تنش‌‌‌ها در خاورمیانه و گسترش آتش جنگ نوسانات زیادی را شاهد بود. از ابتدای سال ۲۰۲۵ میلادی، هر اونس طلای جهانی با ۱۸.۴۵‌درصد رشد از ۲۶۵۸.۴دلار در دوم ژانویه ۲۰۲۵ به ۳۱۱۳.۴دلار در پایان روز چهارم ماه آوریل ۲۰۲۵ رسید. همچنین در آوریل ۲۰۲۵، هر اونس طلای جهانی با رسیدن به سقف قیمتی ۳۱۶۷.۷۷ دلار، رکوردی تاریخی را به ثبت رساند و به بالاترین سطح خود در تاریخ رسید. تشدید تنش‌‌‌ها و ناآرامی‌‌‌ها در جهان، تهدیدهای نظامی و اقتصادی آمریکا از جمله اقدامات نظامی این کشور در قبال یمن، وضع تعرفه‌‌‌های وارداتی سنگین و اتخاذ سیاست‌‌‌های متفاوت در مورد مسائل گوناگون از جمله جنگ اوکراین و روسیه، همگی به تداوم ترند افزایشی قیمت جهانی طلا و رکوردشکنی‌‌‌های مداوم در این بازار منجر شدند. همان‌طور که در نمودار روند قیمت طلای جهانی دیده می‌شود، در بازه‌‌‌ ۱۰روزه، قیمت طلای جهانی نوسانات زیادی را پشت سر گذاشت و به‌رغم وجود روزهای نزولی، روند صعودی کلی خود را حفظ کرد.

پس از اعلام تعرفه‌‌‌های وارداتی سنگین توسط آمریکا بر روی کالاهای وارداتی از ۱۰۰کشور دنیا، قیمت طلا در روز پنجم آوریل نوسانات زیادی را پشت سر گذاشت و تا ساعت ۱۵:۳۵ به قیمت ۳۰۹۹دلار رسید که در مقایسه با قیمت نهایی روز گذشته معاملات (۳۱۱۳.۴) واکنشی منفی به اخبار منتشرشده تلقی می‌شود.