شاخصهای کالایی در مسیر رشد
دنیای اقتصاد- نسیم نوحه خوان : کامودیتیها به خبر اعلام شده توسط دونالد ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه وارداتی بر تمامی کالاها واکنش نشان دادند و در پی آن تحتتاثیر افزایش ارزش دلار قرار گرفتند. از طرفی احتمال برقراری آتشبس در منطقه خاورمیانه موجب شده تا نگرانیها در خصوص عرضه نفت کاهش یابد و از اینرو شاخص برنت در روز ۲۶نوامبر افزایشی شد. همچنین فلزاتی همچون طلا، آلومینیوم و سنگآهن تحتتاثیر ادعای جدید رئیسجمهور ایالاتمتحده آمریکا و افزایش ارزش دلار در مسیر رشد قرار گرفتند و در این بین تقویت دلار، کالاهایی مانند مس را برای خریدارانی که ارزهای دیگر دارند گرانتر میکند و از اینرو تقاضا برای فلز سرخ را کاهش میدهد.
به دنبال وعده دونالد ترامپ مبنی بر اعمال تعرفههای جدید بر واردات که نگرانیها در مورد اختلالات احتمالی در تجارت جهانی را افزایش داد، شاخصهای عمده بازار سهام آسیا متفاوت معامله شدند. رئیسجمهور منتخب آمریکا از برنامههای خود برای اعمال تعرفه ۲۵درصدی بر محصولات مکزیک و کانادا و همچنین تعرفه ۱۰درصدی بر کالاهای چین خبر داد. برنامه تعرفه بخشی از استراتژی گستردهتر ترامپ برای اولویتبندی صنایع آمریکا و کاهش کسری بودجه است. کامپوزیت شانگهای ۰.۴۱درصد افزایش یافت. هنگسنگ هنگکنگ ۰.۵۴درصد افزایش و کوسپی کامپوزیت کرهجنوبی ۰.۶۲درصد کاهش یافت.
پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر موافقت لبنان و اسرائیل با مفاد توافقی برای پایان دادن به درگیری، نگرانیها در مورد اختلال احتمالی عرضه نفت کاهش یافت و از اینرو شاخص برنت روز سهشنبه ۲۶نوامبر پس از کاهش ۳درصدی در آخرین روز معاملاتی وارد کانال ۷۳دلار به ازای هر بشکه شد. با آرام شدن وضعیت منطقه خاورمیانه، نفت برای افزایش طی روزهای آتی دورخیز برداشته است و این در حالی است که طرفین جنگ هنوز به صورت قطعی توافق خود را برای آتشبس اعلام نکردهاند. پس از تهدید دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب آمریکا به اعمال تعرفه بر کانادا، مکزیک و چین، قیمت نفت نیز با فشار نزولی ناشی از تقویت دلار آمریکا مواجه شد. با این حال، تشدید تنشهای روسیه و اوکراین تا حدودی از قیمت نفت حمایت میکند و مانع کاهش بیشتر قیمت نفت برنت در بازار جهانی میشود. معاملهگران اکنون مشتاقانه منتظر نشست اوپک در اول ماه دسامبر هستند تا چشمانداز بازار بیشتر مشخص شود. با توجه به اینکه شاخص GSCI بیشتر تحتتاثیر وضعیت جهانی نفت است، بنابراین این شاخص از روز ۱۰سپتامبر سالجاری روند افزایشی را در پیش گرفت، به طوری که در روز ۷اکتبر به بالاترین رقم چهارماه گذشته رسید و پس از آن روند کاهشی را در پیش گرفته است.

شاخصهای کالایی در کانال رشد
GSCI بهعنوان معیاری برای سرمایهگذاری در بازارهای کالا و همچنین معیاری برای عملکرد کالا در طول زمان عمل میکند. این شاخص از ابتدای سال ۲۰۲۴ تاکنون حدود ۱۲واحد معادل ۲.۲درصد افزایش یافته است. این شاخص در ۵آوریل سالجاری به بالاترین میزان خود از ابتدای سال ۲۰۲۴ رسید و شاخص ۶۰۲.۳۷واحد به ثبت رسید و بعد از آن روند این شاخص تا روز ۱۰سپتامبر کاهشی شد و در ۷اکتبر سالجاری ورق برگشت و ۵۶۵.۶۹واحد به ثبت رسید. این واحد در روز ۲۶نوامبر تحتتاثیر نوسانات شاخص برنت وارد کانال ۵۳۹.۷۸واحد شد.
شاخص CRB بهعنوان یکی دیگر از شاخصهای کالایی نشانگر تغییرات بازارهای کالای جهانی است که در ماه مه به بالاترین میزان خود طی ۱۲ماه گذشته رسیده بود. به عبارت بهتر بالاترین میزان شاخص CRB در ۲۸مه یعنی ۳۵۰.۴۸واحد به ثبت رسید و پس از آن روند نزولی تدریجی را در پیش گرفت و از ۱۰سپتامبر سالجاری مسیر این شاخص صعودی شد و از ۷اکتبر این شاخص در مسیر کاهش قرار گرفته است، به طوری که در روز ۲۶نوامبر شاخص CRB به ۳۴۴.۲۳واحد رسید و به نوعی این شاخص طی یکهفته اخیر مسیر افزایشی را در پیش گرفته و با توجه به صعودی شدن شاخص برنت این شاخص نیز در روز سهشنبه در کانال افزایشی قرار گرفته است. در تعیین شاخص CRB ۳۹درصد مبحث انرژی سهم دارد و ۴۱درصد محصولات کشاورزی برای تعیین این شاخص سهیم هستند که در واقع بیشترین تاثیر را به خود اختصاص داده است. ۷درصد فلزات گرانبها و ۱۳درصد فلزات صنعتی در تعیین شاخص CRB موثر هستند.
بورس فلزات لندن (LME) بازار معاملات قراردادهای آتی و اختیار معامله فلزات اساسی است که یکی از بورسهای کالایی قدیمی در دنیا به حساب میآید و فلزات غیرآهنی همچون آلومینیوم، مس، سرب، نیکل، قلع و روی و فلزاتی مانند کبالت و مولیبدن و همچنین شمش فولاد در آن معامله میشوند. بررسی این بازار نیز نشان میدهد قیمت جهانی فلزات اساسی از ۲۸ژوئیه تا ۷اوت روند نزولی را طی کرد و در روز جمعه ۸اوت مسیر خود را تغییر داد و افزایشی شد و بعد از آن از روز دوم ماه اکتبر مجددا کاهشی شد و در روز سهشنبه ۲۶نوامبر ۴۰۳۲.۵واحد اعلام شد. بررسیها نشان میدهد که شاخص LME از ابتدای سالجاری میلادی حدود ۲۷۰واحد معادل ۷درصد افزایش یافته است.
قیمت طلا هم پس از افت ۳.۴درصدی طی هفته گذشته، در روز سهشنبه ۲۶نوامبر به سطح ۲۶۱۰دلار به ازای هر اونس رسید، چراکه احتمال توافق دو طرف جنگ در منطقه خاورمیانه برای آتشبس باعث کاهش تقاضا برای داراییهای امن شد. این فلز گرانبها همچنین پس از آنکه دونالد ترامپ، اعلام کرد قصد دارد از اولین روز ریاست خود بر تمامی کالاهای وارداتی تعرفه اعمال کند، تحتتاثیر افزایش ارزش دلار قرار گرفت. تاثیر بیشتر بر قیمت طلا، به دلیل نامزدی اسکات بسنت بهعنوان وزیر خزانهداری در دولت آینده بود. بسنت از معرفی مرحلهای محدودیتهای تجاری حمایت کرد و نشان داد که میخواهد در مورد سطح تعرفهها با حمایت رئیسجمهور آینده مذاکره کند. سرمایهگذاران در حال حاضر توجه خود را به صورتجلسه نوامبر فدرالرزرو معطوف کردهاند که میتواند بینشهای مهمی را در مورد جهتگیری سیاست پولی بانک مرکزی ارائه دهد.
مس خلاف جهت کامودیتیها حرکت کرد
معاملات آتی مس روز سهشنبه به زیر ۴.۰۸دلار به ازای هر پوند سقوط کرد و با افزایش ارزش دلار آمریکا، سودهای افزایش قیمت هفته گذشته را از بین برد. رشد ارزش دلار نگرانیها نسبت به تنشهای تجاری جهانی را تشدید کرد. انتظارات از عملکرد بهتر اقتصادی ایالاتمتحده و سیاستهای تورمی دولت آتی که میتواند توانایی فدرالرزرو برای کاهش نرخ بهره را محدود کند، نیز بر قیمت کالاها فشار آورد. دلار قویتر، کالاهای دلاری مانند مس را برای خریدارانی که ارزهای دیگر دارند گرانتر میکند و تقاضا را کاهش میدهد. علاوه بر این، عدمقطعیتهای اقتصادی مداوم در چین، بهعنوان بزرگترین مصرفکننده مس در جهان، بر بازار تاثیر گذاشته، چراکه پکن هنوز اقدامات محرک جدیدی را برای حمایت از رشد اقتصادی ارائه نکرده است. قیمت سنگآهن با عیار ۶۲درصد نیز در اواخر نوامبر در کانال ۱۰۲دلار به ازای هر تن تثبیت شد که با حمایت تولید جهانی فولاد قویتر، ذخایر پایینتر و امید به محرکهای بیشتر از سوی مصرفکننده اصلی چین همراه بود.
براساس دادههای انجمن جهانی فولاد، تولید فولاد خام جهانی با ۰.۴درصد افزایش به ۱۵۱.۲میلیون تن و تولید چین با افزایش ۲.۹درصدی به ۸۱.۹میلیون تن رسید. قیمت سنگآهن نیز با کاهش موجودی محصولات فولادی چین که ناشی از صادرات بالاتر بود، تقویت شد. در همین حال، بانکمرکزی چین نرخهای وامدهی را در این ماه بدون تغییر نگه داشت، اما بازارها همچنان خوشبین هستند که پکن اقدامات محرک دیگری را برای خنثی کردن تاثیر تعرفههای بالاتر ایالاتمتحده در دولت آینده ترامپ اعمال خواهد کرد. همچنین معاملات آتی آلومینیوم به ۲۶۷۵دلار افزایش یافت که بالاترین قیمت طی پنجماه گذشته به حساب میآید و احتمال میرود کاهش عرضه از سوی تولیدکنندگان اصلی برطرف شده است.
براساس برآوردهای بازیگران بازار، چین اعلام کرد که در ماه دسامبر به تخفیفهای مالیاتی بر صادرات محصولات نیمهساخته آلومینیوم پایان میدهد و حدود ۵میلیون تن عرضه را از بازار بینالمللی حذف میکند. بنابراین قیمت بوکسیت به رکورد بالایی نزدیک میشود، چراکه گینه صادرات آلومینیوم جهانی امارات از این کشور را مسدود کرد. توقف فعالیت بزرگترین معدنکار جهان به کاهش تولید بوکسیت استرالیا و جامائیکا منجر شد و واحدهای ذوب چینی را از عرضه خود خارج کرد و موجودی سنگ معدن را به کمترین میزان خود از سال ۲۰۱۵ کاهش داد.